Աշխատանքային արտագաղթի կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ մանկական բանաստեղծության զարգացման հիմնական օրինաչափությունների, թեմատիկ ուղղությունների, ժանրային փոփոխությունների և գեղարվեստական որոնումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մանկական պոեզիայի վերափոխումն է մի քանի տասնամյակների ընթացքում՝ հաշվի առնելով ինչպես գրական գործընթացի ներքին զարգացումները, այնպես էլ հասարակական ու մշակութային միջավայրի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի կերպարի, նրա ներաշխարհի, երևակայության, բնության ընկալման, ընտանիքի, ընկերության, դպրոցի և բարոյական արժեքների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Քննվում է, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվում երեխային ուղղված հեղինակային խոսքը՝ առավել խրատական և ուսուցողական մոտեցումներից շարժվելով դեպի մանկական հոգեբանության, անհատականության, հումորի, խաղային մտածողության և ինքնուրույն աշխարհընկալման ավելի բազմակողմ արտահայտություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բառապաշարի, պատկերավորման միջոցների, ռիթմի, հանգավորման, հնչյունական կազմակերպման և կրկնությունների տեսանկյունից։ Մանկական բանաստեղծության երաժշտականությունն ու լեզվական խաղը դիտարկվում են որպես փոքր տարիքի ընթերցողի ընկալման հետ սերտորեն կապված գեղարվեստական հատկանիշներ։ Ուսումնասիրվում են նաև քնարական, պատմողական, հումորային, բնապատկերային և խաղային ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությունը՝ հաշվելուկների, հանելուկների, խաղիկների և այլ ձևերի ստեղծագործական վերաիմաստավորման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում տարբեր սերունդների հեղինակների գեղարվեստական մոտեցումների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել շարունակականությունն ու նորարարությունը մանկական գրականության մեջ։ Առանձին նշանակություն ունի 1980–1990-ական թվականների հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցության դիտարկումը, երբ գրականության մեջ վերանայվում էին թեմատիկ ու արժեքային մի շարք շեշտադրումներ։ Քննվում է նաև մանկական պոեզիայի երկակի գործառույթը՝ միաժամանակ գեղարվեստական հաճույք հաղորդելու և երեխայի լեզվական, հուզական ու արժեքային զարգացմանը նպաստելու տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է հայ մանկական բանաստեղծությունը որպես ինքնուրույն և զարգացող գրական համակարգ՝ բացահայտելով դրա թեմատիկ ընդլայնումը, գեղարվեստական լեզվի փոփոխությունները և երեխայի աշխարհի ներկայացման նոր ձևերի ձևավորումը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է հաստացողուն գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքահավաքի համար նախատեսված երկայնական ռոտորային կտրող ապարատի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական կատարելագործման գիտական հիմունքների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բերքահավաքի ընթացքում բույսերի ցողունների արդյունավետ կտրման, աշխատանքային օրգանների շարժման և մշակաբույսի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների փոխազդեցության օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում կտրող մեխանիզմի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ռոտորային աշխատանքային օրգանների շարժման բնույթը և դրանց ազդեցությունը տեխնոլոգիական գործընթացի կայունության ու որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կտրման գործընթացում առաջացող ուժային և կինեմատիկական երևույթների վերլուծությանը, քանի որ աշխատանքային օրգանների երկրաչափական ու շարժման պարամետրերի ճիշտ ընտրությունը կարող է էականորեն ազդել բերքահավաքի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում են մշակաբույսերի ցողունների չափային, ամրության և կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով որպես մեքենայի նախագծման և աշխատանքային ռեժիմների հիմնավորման կարևոր ելակետային գործոններ։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, մաթեմատիկական մոդելավորումը և փորձարարական փորձարկումները՝ տարբեր կառուցվածքային լուծումների արդյունավետությունը համեմատելու նպատակով։ Կարևորվում են կտրող ապարատի աշխատանքի հուսալիությունը, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցումը, մեքենայի արտադրողականությունը և էներգետիկ արդյունավետությունը։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել աշխատանքային օրգանների մաշվածությունը, բեռնվածքների բնույթը և բերքահավաքի տարբեր պայմաններում մեխանիզմի աշխատանքի կայունությունը։ Տեխնիկական կատարելագործումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին հանգույցների փոփոխության, այլև ամբողջ տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով մեքենայի և բուսական զանգվածի փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաների տեսության, կիրառական մեխանիկայի և ագրոտեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով հաստացողուն մշակաբույսերի բերքահավաքի համար նախատեսված կտրող սարքավորումների արդյունավետության, հուսալիության և տեխնոլոգիական որակի բարձրացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Технология

Սա տեխնոլոգիական և գիտահետազոտական բնույթի աշխատանք է, որը նվիրված է հանքային խտանյութերից և երկրորդային հումքային աղբյուրներից կապարի կորզման, մշակման և ռաֆինացման արդյունավետ տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են կապարի ստացման մետալուրգիական փուլերը՝ սկսած հումքի նախապատրաստումից մինչև վերջնական մաքուր մետաղի ստացում, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են տարբեր հումքային աղբյուրների օգտագործման հնարավորությունները՝ ներառյալ վերամշակվող թափոնները և երկրորդային նյութերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կորզման արդյունավետության բարձրացմանը, էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառմանը և վնասակար արտանետումների նվազեցմանը, ինչը կարևոր է ինչպես տնտեսական, այնպես էլ էկոլոգիական տեսանկյունից։ Աշխատանքը ներառում է նաև ռաֆինացման փուլերի տեխնիկական լուծումներ, որոնք ապահովում են բարձր մաքրության կապարի ստացում՝ համապատասխան արդյունաբերական պահանջներին։ Այն օգտակար է մետալուրգիայի մասնագետների, ինժեներների և ոլորտի հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են գունավոր մետաղների արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմամբ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է դեյտերիումի վրա π⁰ մեզոնների կոհերենտ ֆոտոծնմանը և այդ գործընթացի տեսական ու փորձարարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության միջոցով դեյտերիումի հետ փոխազդող ֆոտոնի արդյունքում չեզոք պիոնի առաջացման գործընթացն է, որը կարևոր տեղեկություն կարող է տալ հադրոնների կառուցվածքի, միջուկային ուժերի և ֆոտոն-միջուկ փոխազդեցությունների դինամիկայի վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կոհերենտ գործընթացի կինեմատիկական պայմանները, որի դեպքում միջուկային համակարգը պահպանվում է հիմնական վիճակում կամ փոխազդեցությունից հետո չի ենթարկվում ներքին քայքայման, իսկ արտադրված մեզոնի և միջուկի միջև առաջացող ամպլիտուդները կարող են փոխազդել կոհերենտ ձևով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործընթացի դիֆերենցիալ և ինտեգրալ կտրվածքների, անկյունային բաշխումների, էներգետիկ կախվածությունների և դեյտերիումի կառուցվածքային գործոնի ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել նաև ֆոտոծնման մեխանիզմների տեսական մոդելները, միջուկային ալիքային ֆունկցիայի դերը, միջուկի պրոտոնային և նեյտրոնային բաղադրիչների փոխազդեցությունները և տարբեր դինամիկական ներդրումների հարաբերակցությունը։ Կարևորվում է կոհերենտ և ոչ կոհերենտ գործընթացների տարբերակումը, քանի որ դրանց փորձարարական առանձնացումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ ուսումնասիրելու դեյտերիումի և հադրոնային համակարգերի հատկությունները։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նաև պիոնների ֆոտոծնման գործընթացներում ուժեղ փոխազդեցության դրսևորումների, միջուկային միջավայրի ազդեցությունների և հադրոնային փոխազդեցությունների տեսական նկարագրության կատարելագործման համար։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել միջուկային ռեակցիաների մոդելավորման, դեյտերիումի կառուցվածքի ուսումնասիրության և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական տվյալների մեկնաբանման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միջուկային և մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետներին, տեսական ու փորձարարական ֆիզիկոսներին, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության պետական աջակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Այն կարևորում է փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման, նորարարության տարածման և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության ընդլայնման գործընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ձեռնարկատիրության պետական աջակցության հիմնական ուղղությունները, դրանց իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ֆինանսական և ոչ ֆինանսական աջակցության գործիքները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը բիզնեսի զարգացման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հասանելիությանը, հարկային և վարչական միջավայրին, վարկավորման և երաշխիքային ծրագրերին, խորհրդատվական ու կրթական ծառայություններին, արտահանման խթանմանը և նորարարական գործունեության աջակցությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական աջակցության ծրագրերի իրականացման ընթացքում առաջացող խնդիրներին՝ կապված տեղեկատվության հասանելիության, ծրագրերի թիրախավորման, վարչարարական ընթացակարգերի, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և աջակցության արդյունքների գնահատման հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի մեխանիզմների կատարելագործմանը, որոնք կարող են առավելագույնս համապատասխանել ձեռնարկությունների իրական կարիքներին և նպաստել նրանց կայուն զարգացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հնարավոր է նաև դիտարկել պետական աջակցության արդյունավետության գնահատման չափանիշները՝ ձեռնարկությունների ստեղծման և պահպանման, աշխատատեղերի ավելացման, արտադրողականության աճի, ներդրումների ընդլայնման, մրցունակության բարձրացման և շուկաների հասանելիության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու փոքր և միջին բիզնեսի պետական աջակցության գործող համակարգի առանձնահատկություններն ու կատարելագործման անհրաժեշտ ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով ՀՀ-ում հնարավոր կլինի պետական աջակցությունն ավելի հասցեական, հասանելի, թափանցիկ և արդյունքահեն դարձնել՝ խթանելով փոքր և միջին ձեռնարկությունների կայուն աճն ու դրանց ներդրումը երկրի տնտեսական զարգացման գործում։

Религия

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայ առաքելական եկեղեցու ժամերգության ավանդույթին պատկանող ծիսական գիրք, որը նախատեսված է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող եկեղեցական աղոթքների, օրհներգությունների, սաղմոսների և պաշտամունքային արարողությունների կարգավորված կատարման համար։ Ժամագիրքը հայ եկեղեցական գրականության կարևորագույն տեսակներից է, քանի որ միավորում է աղոթական տեքստեր և հոգևոր երգեր՝ համապատասխանեցված եկեղեցական օրակարգին ու պաշտամունքի հաջորդականությանը։ Դրա միջոցով պահպանվում և փոխանցվում են հայ քրիստոնեական ծիսական կյանքի դարավոր ավանդույթները, հոգևոր լեզուն և աստվածաբանական պատկերացումները։ Ժամերգության գրքերը կարևոր դեր ունեն ինչպես եկեղեցական արարողությունների կազմակերպման, այնպես էլ հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության և համայնքային աղոթքի շարունակականության ապահովման գործում։ Դրանց բովանդակությունն արտահայտում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարները՝ Աստծո փառաբանությունը, ապաշխարությունը, գոհաբանությունը, փրկության հույսը և աստվածային ողորմության հայցումը։ Հայոց ժամագրքի ձևավորման ու զարգացման մեջ նշանակալի դեր են ունեցել հայ եկեղեցու սրբերը, հայրապետները և հոգևոր հեղինակները, որոնց անունները կապվում են հայերեն եկեղեցական գրականության ստեղծման, թարգմանության, մշակման ու համակարգման հետ։ Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի անունները կապված են հայ գրերի ստեղծման և հայերեն քրիստոնեական գրականության զարգացման պատմական ավանդույթի հետ, իսկ Գյուտ Արահեզացին, Հովհան Մանդակունին և Ներսես Շնորհալին կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ եկեղեցական և հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ։ Նրանց անունների հիշատակումը մատնանշում է գրքի կապը հայ եկեղեցու ծիսական ժառանգության և դրա ձևավորման ավանդական պատկերացման հետ։ Այսպիսի գրքերը կարևոր աղբյուր են հայ եկեղեցական երաժշտության, ծիսագիտության, գրաբար լեզվի և հոգևոր գրականության ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետազոտելու աղոթքների կառուցվածքը, եկեղեցական տոների և ժամերգությունների կազմակերպման սկզբունքները, հոգևոր բանաստեղծության առանձնահատկությունները և պաշտամունքային լեզվի զարգացումը։ Ժամագիրքը արժեքավոր է նաև հայ մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ դրա միջոցով սերնդեսերունդ փոխանցվել են եկեղեցական ավանդույթներ, որոնք շարունակել են կարևոր դեր ունենալ հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կյանքում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հոգևորականներին, հայագետներին, երաժշտագետներին, գրաբարագետներին և միջնադարյան ձեռագրերի ու տպագիր գրքերի ուսումնասիրողներին։ Այն կարող է ծառայել որպես նյութ՝ հայ եկեղեցու ժամերգության պատմությունը, ծիսական տեքստերի կազմավորումը և ավանդական հոգևոր գրականության առանձնահատկություններն ուսումնասիրելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս գիրքը ներկայացնում է հայ քրիստոնեական պաշտամունքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը՝ միավորելով աղոթքը, հոգևոր երգեցողությունը և եկեղեցական ծեսի կարգավորված ընթացքը։