Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, նիստ 30

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուների բարձր սելեկտիվությամբ և արագ ընթացքով ասիմետրիկ սինթեզի մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը այնպիսի օրգանական միացությունների ստացման արդյունավետ եղանակների մշակումն է, որոնց կառուցվածքում առկա է քիրալային կենտրոն, և որոնց ստացման ընթացքում անհրաժեշտ է ապահովել տարածական կառուցվածքի բարձր ընտրողականություն։ Ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուները կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակակից օրգանական և դեղագործական քիմիայի համար, քանի որ կարող են ծառայել որպես կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների, դեղանյութերի, պեպտիդային անալոգների և այլ բարդ օրգանական նյութերի սինթեզի միջանկյալ կամ կառուցվածքային բաղադրիչներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ասիմետրիկ սինթեզի տեսական հիմքերը, քիրալության ձևավորման մեխանիզմները և ռեակցիայի ընտրողականության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատալիզատորների, քիրալային լիգանդների կամ օրգանական ռեագենտների ընտրությանը, ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացմանը և նպատակային էնանտիոմերի բարձր ելքով ստացմանը։ «Բարձրսելեկտիվ» մոտեցումը ենթադրում է ոչ միայն նպատակային արտադրանքի բարձր քիմիական ելք, այլև տարածական իզոմերների միջև առավելագույն տարբերակվածություն, ինչը կարևոր է կենսաբանական ակտիվ նյութերի սինթեզում։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել տարբեր ասիմետրիկ ռեակցիաների մեխանիզմները, ռեակցիայի արագության վրա ազդող գործոնները, սուբստրատների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը վերջնական արդյունքի վրա։ Կարևորվում է նաև սինթեզի արագության բարձրացման խնդիրը՝ առանց սելեկտիվության և արտադրանքի մաքրության էական կորստի, ինչը կարևոր պահանջ է ժամանակակից արդյունավետ օրգանական սինթեզի համար։ Ստացված միացությունների կառուցվածքի և օպտիկական մաքրության հաստատման նպատակով կարող են կիրառվել ժամանակակից սպեկտրոսկոպիական և քրոմատոգրաֆիական մեթոդներ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել նոր սինթետիկ ռազմավարությունների մշակմանը և ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-հետազոտողների, կենսաօրգանական քիմիայի ոլորտի մասնագետների, ասպիրանտների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է գործնական բարոյագիտությանը՝ փիլիսոփայության այն բնագավառին, որն ուսումնասիրում է մարդու վարքի բարոյական սկզբունքները, արժեքները և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման եղանակները։ Գրքի թեմատիկան առնչվում է անհատի բարոյական պատասխանատվությանը, ճիշտ ու սխալ արարքների տարբերակմանը, պարտքի և խղճի նշանակությանը, ինչպես նաև անձնական ու հասարակական հարաբերություններում բարոյական չափանիշների պահպանմանը։ Գործնական բարոյագիտության կարևոր խնդիրներից է բարոյական գաղափարները տեսական քննարկման շրջանակից դուրս բերելն ու դրանք մարդու որոշումների, վարքի և ուրիշների հետ փոխհարաբերությունների հետ կապելը։ Այս ոլորտի աշխատությունները սովորաբար անդրադառնում են ազնվության, արդարության, ճշմարտախոսության, պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական պարտավորությունների հարցերին՝ խթանելով ինքնաքննությունը և բարոյական դատողության զարգացումը։ Նման գրականությունը կարող է ունենալ նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով անհատի բնավորության ձևավորմանը, անձնական վարքի գիտակցված ընտրությանը և հասարակական համակեցության սկզբունքների ըմբռնմանը։ Բարոյագիտական մտքի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև կրթության և հասարակական կյանքի պատմական առանձնահատկությունները հասկանալու համար, քանի որ բարոյական նորմերն ու արժեքները հաճախ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր և մշակութային պատկերացումները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայալեզու փիլիսոփայական գրականության, բարոյական դաստիարակության գաղափարների և 19-րդ դարի հայ մտավոր կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայությամբ, էթիկայով, մանկավարժությամբ և հայ հասարակական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ստորին ծնոտի կոտրվածքների բուժման ընթացքում միջծնոտային ֆիքսացիայի համար վակուումային եղանակով պատրաստված կափաների կիրառման գիտական հիմնավորմանը և կլինիկական արդյունավետության գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են դիմածնոտային տրավմաների դասակարգումը, բուժման ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ինչպես նաև միջծնոտային ֆիքսացիայի դերը ոսկրային հյուսվածքների ճիշտ միաձուլման ապահովման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է վակուումային տեխնոլոգիայով պատրաստվող կափաների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առավելությունները՝ ընդգծելով դրանց ճշգրտությունը, անհատական հարմարեցման բարձր աստիճանը և հիվանդի համար ավելի հարմարավետ կիրառումը։ Աշխատության մեջ համեմատվում են տարբեր ֆիքսացիոն մեթոդների արդյունավետությունը, բարդությունների հաճախականությունը և վերականգնման ժամանակահատվածները՝ կլինիկական և փորձարարական տվյալների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հիգիենիկ պահանջներին, նյութերի ընտրությանը և բուժման ընթացքում հիվանդների ռեաբիլիտացիայի կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է դիմածնոտային վիրաբույժների, օրթոպեդ-ստոմատոլոգների և տրավմատոլոգների համար՝ նպաստելով ստորին ծնոտի կոտրվածքների բուժման մեթոդների կատարելագործմանը և կլինիկական արդյունքների բարելավմանը։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է էլիպտիկ հավասարումների եզրային խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համարվելով թույլ հակումների (սլաբ կոնվերգենցիայի) տեսանկյունից, որտեղ վերլուծվում է լուծումների գոյությունը, միակությունը և ստաբիլությունը ֆունկցիոնալ տարածքներում։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է թույլ կոնվերգենցիայի հասկացությունը, դրա կիրառությունը տարբեր տեսակի էլիպտիկ հավասարումների համար, ինչպես նաև սահմանափակ պայմանների ազդեցությունը լուծումների վրա։ Զուգահեռ քննարկվում են տեսական մաթեմատիկական մեթոդներ՝ Ֆուրիե, Գրինզպանի ու Սոբոլև տարածքների շրջանակներում, և ներկայացվում են բավարար պայմաններ, որոնք ապահովում են լուծումների կոնվերգենցիան թույլ սենսիում։ Աշխատությունը օգտակար է մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների և ինժեներների համար, ովքեր զբաղվում են PDE-ների տեսական և կիրառական խնդիրներով, և տրամադրում է խորքային պատկերացում էլիպտիկ հավասարումների սահմանային խնդիրների և թույլ հակումների մեջ։

Литература

Հրատարակությունը նվիրված է հայոց Ազգային սահմանադրության ընդունման տասներկուերորդ տարեդարձին և ներկայացնում է այդ առիթով ստեղծված երգային ստեղծագործություն։ Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի հասարակական կյանքում Ազգային սահմանադրությունը կարևոր նշանակություն ուներ համայնքային կառավարման, կրթական ու մշակութային հաստատությունների կազմակերպման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման տեսանկյունից։ Դրա տարեդարձի նշումը հնարավորություն էր տալիս անդրադառնալու համայնքի կազմակերպված կյանքին, ազգային իրավունքների և պարտականությունների ընկալմանը, ինչպես նաև կրթության ու մշակույթի զարգացմանը։ Տոնական առիթների համար գրված երգերը կարող էին ծառայել որպես հավաքական հիշողության և հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց՝ համախմբելով հանդիսության մասնակիցներին ընդհանուր խորհրդանիշների շուրջ։ Այս փոքրածավալ հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ համայնքային կյանքի, ազգային սահմանադրական շարժման պատմության և XIX դարի հայ տպագիր երգային գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի հասարակական կազմակերպման, ազգային ինքնագիտակցության արտահայտությունների և տարեդարձային հանդիսությունների մշակույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Գիրքը նաև պատմական վկայություն է այն մասին, թե ինչպես էին կարևոր հասարակական իրադարձությունները նշվում երգի և տպագիր նյութերի միջոցով։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ավիափոխադրումներ իրականացնող կազմակերպությունների տնտեսական և կառավարչական արդյունավետության գնահատմանը և դրա բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ավիաընկերության ֆինանսական, գործառնական, կազմակերպական և շուկայական գործունեության փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ոլորտի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությամբ, այլև օդանավերի օգտագործման մակարդակով, երթուղային ցանցի կառուցվածքով, ուղևորահոսքով, սպասարկման որակով, մրցակցային միջավայրով և կառավարման համակարգով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծախսերի կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով վառելիքի, օդանավերի տեխնիկական սպասարկման, օդանավակայանային ծառայությունների, անձնակազմի, ապահովագրության, լիզինգի և վարչական կառավարման հետ կապված ծախսերի նշանակությունը։ Քննվում են օդանավերի պարկի արդյունավետ օգտագործման, չվերթների հաճախականության և երթուղիների ընտրության, նստատեղերի զբաղվածության, ժամանակացույցերի կազմակերպման և առևտրային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուղևորների պահանջարկի ուսումնասիրությունը և շուկայավարման գործիքների կիրառումը՝ ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և տարբեր շուկաներում ընկերության դիրքերի ամրապնդման նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում ոլորտը դիտարկվում է նաև երկրի աշխարհագրական դիրքի, միջազգային օդային հաղորդակցության նշանակության, արտաքին շուկաների հետ կապերի և ուղևորափոխադրումների պահանջարկի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել աշխատանքի արտադրողականությունը, մեկ ուղևորի կամ չվերթի հաշվով ծախսերը, եկամտաբերությունը, օդանավերի օգտագործման ինտենսիվությունը և այլ տնտեսական ցուցանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ տոմսերի վաճառքի, պահանջարկի կանխատեսման, հաճախորդների սպասարկման և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովման ոլորտներում։ Առանձին նշանակություն ունի ռիսկերի կառավարումը, քանի որ ավիափոխադրումների ոլորտը զգայուն է վառելիքի գների, արժութային տատանումների, պահանջարկի փոփոխությունների և արտաքին տնտեսական գործոնների նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավիաընկերության արդյունավետության բարձրացումը որպես համալիր կառավարչական խնդիր՝ համադրելով ֆինանսական կառավարումը, գործառնական պլանավորումը, շուկայավարումը, ծառայությունների որակը և ռազմավարական կառավարումը՝ Հայաստանի ավիացիոն շուկայի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։