Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 8)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-11-02History
Грузия и Армения : [Ч. 1-3]
Բազմամաս աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի և Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, բնակչությանը, մշակութային կյանքին և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններին՝ երկու հարևան երկրների վերաբերյալ նյութերը ներկայացնելով տարածաշրջանային լայն համատեքստում։ Երեք մասերից կազմված կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմաները ներկայացնել առավել մանրամասն և համակարգված՝ անդրադառնալով բնական միջավայրին, բնակավայրերին, պատմական անցյալին, ժողովուրդների կենցաղին, ավանդույթներին, կրոնական ու մշակութային ժառանգությանը և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտներին։ Պատմական նյութը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայկական և վրացական հասարակությունների զարգացման կարևոր փուլերը, պետական կազմավորումների պատմությունը, արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը և Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված տնտեսական, մշակութային և հասարակական կապերը։ Աշխարհագրական նկարագրություններում ուշադրություն կարող է դարձվել լեռնային համակարգերին, գետերին, բնակլիմայական պայմաններին, հաղորդակցության ուղիներին և բնակչության տարածքային տեղաբաշխմանը՝ դրանք կապելով տնտեսության ու բնակավայրերի զարգացման հետ։ Ազգագրական բնույթի հատվածները կարող են տեղեկություններ պարունակել ավանդական կենցաղի, բնակարանների, հագուստի, սովորույթների, արհեստների և համայնքային կյանքի վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման աշխատությունը կարևոր է ուսումնասիրել իր ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական ու հասարակական պատկերացումների համատեքստում, քանի որ ժողովուրդների, պատմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային հարաբերությունների նկարագրությունները կարող են արտացոլել տվյալ դարաշրջանին բնորոշ տերմինաբանությունը, հեղինակային դիտանկյունը և պատմագրական մոտեցումները։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի և Վրաստանի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երկու երկրները ներկայացվել համապատասխան ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմագիտական և ազգագրական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու Հարավային Կովկասի երկու երկրների բնական, պատմական և մշակութային միջավայրի համալիր պատկեր՝ միաժամանակ ընդգծելով նրանց առանձնահատկություններն ու դարավոր փոխառնչությունները։
Updated: 2026-09-25
Literature
Գրիգոր Մագիստրոսի ստեղծագործությունները Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ձեռագրերում
Սա ձեռագրագիտական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Գրիգոր Մագիստրոսի ստեղծագործությունների պահպանված ձեռագրական ավանդույթին՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի հավաքածուներում։ Աշխատության մեջ քննվում են նրա նամականին, բանաստեղծական և գիտափիլիսոփայական գործերի ձեռագրային վկայությունները, դրանց պատճենների կազմավորման պատմությունը, գրչական կենտրոնները և փոխանցման ուղիները։ Վերլուծվում են տարբեր ձեռագրերի տեքստաբանական առանձնահատկությունները, տարբերակները, աղավաղումները և խմբագրական շերտերը՝ նպատակ ունենալով վերականգնել բնագրային առավել հավաստի պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրերի նյութական նկարագրությանը, գրիչների և ծաղկողների աշխատանքին, ինչպես նաև միջնադարյան հայ մատենագրության մեջ Գրիգոր Մագիստրոսի ստեղծագործությունների ընկալման և տարածման գործընթացներին։ Քննարկվում է նաև նրա երկերի գիտական ուսումնասիրության պատմությունը և դրանց տեղը հայ միջնադարյան մտավոր ժառանգության համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և հայ միջնադարյան գրականագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Մագիստրոսի ստեղծագործական ժառանգության ամբողջական և քննադատական ուսումնասիրությանը։
Updated: 2026-08-28
Medicine
Влияние бактерицидина на естественную резистентность и яйценоскость кур
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բակտերիցիդինի ազդեցության ուսումնասիրությանը հավերի օրգանիզմի բնական դիմադրողականության և ձվատվության ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչպես կարող է ուսումնասիրվող կենսաբանական գործոնը ազդել թռչունների ոչ սպեցիֆիկ պաշտպանական մեխանիզմների, ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի և արտադրողականության վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հավերի բնական դիմադրողականությունը բնութագրող տարբեր ցուցանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու օրգանիզմի պաշտպանական ներուժը և արտաքին միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ դիմակայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հնարավոր կապին, որը կարող է գոյություն ունենալ իմունաբանական վիճակի և ձվատվության մակարդակի միջև, քանի որ թռչնի առողջական վիճակը կարևոր դեր ունի նրա արտադրողականության և կենսաբանական արդյունավետության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել փորձարարական և վերահսկիչ խմբերի ցուցանիշները՝ գնահատելու բակտերիցիդինի կիրառման ազդեցությունը կենդանիների ֆիզիոլոգիական և արտադրական հատկանիշների վրա։ Ձվատվության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ձվերի քանակական արտադրությունը, դրա դինամիկան և հնարավոր փոփոխությունները փորձարարական ազդեցության պայմաններում, իսկ բնական դիմադրողականության ցուցանիշների գնահատումը լրացնում է պատկերը՝ հնարավորություն տալով դիտարկել օրգանիզմի պաշտպանական և արտադրական ֆունկցիաները փոխկապակցված կերպով։ Աշխատությունը կարևոր է նաև գործնական տեսանկյունից, քանի որ թռչնաբուծության արդյունավետության բարձրացումը պահանջում է ոչ միայն բարձր արտադրողականություն, այլև կենդանիների առողջության, կայունության և բնական պաշտպանական հնարավորությունների պահպանում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել թռչնաբուծական տնտեսություններում կենդանիների կենսունակության և արտադրողականության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումների մշակման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, թռչնաբույծներին, կենդանիների ֆիզիոլոգիայի և իմունոլոգիայի մասնագետներին, անասնաբուժական ու գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողներին, ինչպես նաև թռչնաբուծության ոլորտում գիտահետազոտական աշխատանք իրականացնող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է բակտերիցիդինի հնարավոր կենսաբանական ազդեցության համալիր ուսումնասիրություն՝ միաժամանակ դիտարկելով հավերի բնական դիմադրողականության և ձվատվության փոփոխությունները և փորձելով բացահայտել առողջական վիճակի ու արտադրողականության միջև առկա փոխկապակցվածությունը։
Updated: 2026-09-03
History
Großangriff auf Armenier in Bergkarabach
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված լայնածավալ ռազմական գործողությունների և դրանց քաղաքական, հասարակական ու մարդասիրական հետևանքների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հակամարտության սրման պայմանների, ռազմական գործողություններին նախորդած քաղաքական զարգացումների և տարածաշրջանի հայ բնակչության անվտանգության խնդիրների վրա։ Նյութում դիտարկվում է հակամարտության պատմական և քաղաքական համատեքստը՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես են երկարատև տարածքային վեճը, չկարգավորված քաղաքական հարցերը, փոխադարձ անվստահությունը և անվտանգության հետ կապված խնդիրները նպաստել իրավիճակի սրմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռազմական գործողությունների ազդեցությանը քաղաքացիական բնակչության առօրյայի, բնակավայրերի բնականոն գործունեության, տեղաշարժի հնարավորությունների և սոցիալական պայմանների վրա՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննության են առնվում նաև բնակչության տեղահանման, հումանիտար կարիքների, հաղորդակցության սահմանափակումների և տարածաշրջանում ստեղծված անկայունության խնդիրները։ Կարևորվում է միջազգային հանրության, միջպետական կառույցների, մարդասիրական կազմակերպությունների և արտաքին քաղաքական դերակատարների արձագանքը՝ ներառյալ ռազմական գործողությունների դադարեցման, քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության և բանակցային գործընթացի վերականգնմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև տեղեկատվական և քաղաքական հաղորդակցության դերը հակամարտության ժամանակ, երբ տարբեր կողմերի ներկայացրած տեղեկությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել իրադարձությունների պատճառների, ընթացքի և հետևանքների գնահատման հարցում։ Այդ պատճառով նյութը պատմական աղբյուրի տեսանկյունից պահանջում է համադրություն այլ փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, միջազգային կազմակերպությունների զեկույցների և անկախ ուսումնասիրությունների հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի տարածաշրջանի հայ բնակչության քաղաքական կարգավիճակի, անվտանգության երաշխիքների և հիմնարար իրավունքների շուրջ ձևավորված խնդիրների ներկայացումը։ Նյութը միաժամանակ կարող է դիտարկվել որպես որոշակի ժամանակաշրջանի միջազգային և հասարակական արձագանքն արտացոլող աղբյուր, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ներկայացվել արտաքին լսարանին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Արցախի պատմության, Կովկասի տարածաշրջանային քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների, հակամարտությունների ուսումնասիրության, մարդու իրավունքների և ժամանակակից հայոց պատմության հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-20
Culture
Հովհաննես Այվազովսկի ( շարքից)
Այս գիրքը նվիրված է Ivan Aivazovsky-ի կյանքին և ստեղծագործական ժառանգությանը՝ ներկայացնելով նրա արվեստի զարգացման ուղին և համաշխարհային ճանաչումը։ Այն անդրադառնում է նկարչի մանկությանը, կրթությանը և ձևավորմանը որպես ծովանկարչության խոշորագույն վարպետներից մեկի, ինչպես նաև նրա ստեղծագործական մեթոդներին և գեղարվեստական մտածողությանը։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծովի թեմայի բազմազան պատկերումներին՝ լույսի, շարժման և մթնոլորտի արտահայտման յուրահատուկ տեխնիկային, որը դարձրել է Այվազովսկուն համաշխարհային արվեստի պատմության մեջ եզակի դեմք։ Հեղինակը վերլուծում է նաև նրա աշխատանքների գեղագիտական և խորհրդանշական իմաստները՝ ցույց տալով բնության ուժի և մարդու հարաբերությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Նյութը ընդգրկում է նրա հիմնական կտավների ուսումնասիրությունը և արվեստագիտական գնահատականները՝ ներկայացնելով Այվազովսկուն որպես ռուսական և հայկական մշակութային ժառանգության կարևորագույն ներկայացուցիչ։ Գիրքը օգտակար է արվեստասերների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դասական կերպարվեստով և ծովանկարչության պատմությամբ։
Updated: 2026-09-10