Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ժ

Медицина

Աշխատությունը բժշկագիտական և առողջապահական բնույթի տեղեկատվական հրատարակություն է, որը նվիրված է զինվորների շրջանում տարածված աչքի հիվանդությանը և դրա կանխարգելման միջոցներին։ Այն անդրադառնում է զինվորական միջավայրում աչքի առողջության պահպանման կարևորությանը՝ ուշադրություն հրավիրելով հիվանդությունների տարածման հնարավոր պատճառների, անձնական հիգիենայի և կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակության վրա։ Զինվորական ծառայության պայմաններում մարդկանց համատեղ բնակությունը, կենցաղային միջավայրի առանձնահատկությունները և հիգիենայի պահպանման դժվարությունները կարող են նպաստել վարակիչ հիվանդությունների տարածմանը, ուստի աչքերի առողջության պահպանման հարցերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում ռազմական բժշկության մեջ։ Այսպիսի հրատարակության նպատակն է ընթերցողներին տեղեկացնել հիվանդության բնույթի, դրա տարածումը սահմանափակելու անհրաժեշտության և առողջապահական կանոնների պահպանման մասին՝ խթանելով կանխարգելիչ մոտեցումը։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև բժշկական գիտելիքների տարածմանը և զինվորական անձնակազմի առողջության պահպանման կազմակերպմանը, քանի որ հիվանդությունների կանխարգելումը կարող է նպաստել ծառայության պայմանների բարելավմանը և առողջական խնդիրների նվազեցմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է XIX դարի հայերեն բժշկագիտական ու հանրամատչելի առողջապահական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն վկայում է հասարակական նշանակություն ունեցող բժշկական հարցերի շուրջ տեղեկություններ տարածելու և հիվանդությունների կանխարգելման վերաբերյալ գիտելիքները հայերենով հասանելի դարձնելու ձգտման մասին՝ ներկայացնելով առողջապահական իրազեկման և ռազմական բժշկության պատմության համար հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ։

Другие предметы

Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (13)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հոդվածներ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական վերլուծություններին, լեզվամշակութային գործընթացներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման ու մասնագիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական ուղղություններ և գիտական դպրոցների մոտեցումներ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական հետազոտությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական խնդիրների ձևակերպումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և ակադեմիական համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է չեզոքության ինստիտուտի տեսական և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը աշխարհաքաղաքական գործընթացների փոփոխվող պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է չեզոքության գաղափարի ձևավորման պատմական զարգացումը, դրա իրավաքաղաքական բնույթը և միջազգային հարաբերությունների համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Քննարկվում են չեզոք պետությունների կարգավիճակի իրավական հիմքերը, միջազգային իրավունքում ամրագրված սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում չեզոքության կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալ ուժային կենտրոնների մրցակցության, տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության նոր սպառնալիքների և միջազգային կազմակերպությունների դերի ազդեցությանը չեզոքության քաղաքականության վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր երկրների փորձը, չեզոքության պահպանման առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև դրա արդյունավետությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական միջավայրում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է չեզոքության ինստիտուտը փոխակերպվում միջազգային համակարգի փոփոխությունների պայմաններում և ինչ դեր կարող է ունենալ պետությունների անվտանգության, ինքնիշխանության և արտաքին քաղաքականության ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և աշխարհաքաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր լեզվաբան Գևորգ Ջահուկյանի ընդհանուր լեզվաբանական հայեցակարգերի, տեսական սկզբունքների և լեզվի ուսումնասիրության մեթոդաբանական մոտեցումների համակարգված քննությանը։ Հետազոտության առանցքում լեզվի բնույթի, կառուցվածքի, զարգացման և գործառության վերաբերյալ գիտնականի պատկերացումներն են՝ դիտարկված ընդհանուր լեզվաբանության հիմնական խնդիրների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել լեզուն որպես համակարգ ըմբռնելու սկզբունքները, լեզվական միավորների և մակարդակների փոխհարաբերությունների մեկնաբանությունը, համաժամանակյա ու պատմական ուսումնասիրության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև լեզվական փոփոխությունների պատճառների և օրինաչափությունների վերաբերյալ մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լեզվաբանական դասակարգման և տիպաբանության հարցերին, քանի որ գիտնականի աշխատություններում կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր լեզուների կառուցվածքային հատկանիշների համադրումն ու դրանց ընդհանրությունների և տարբերությունների բացահայտումը։ Կարող են քննության առնվել նաև լեզվի ձևի և բովանդակության, լեզվական համակարգի և խոսքային իրականացման, ներքին կառուցվածքային գործոնների և արտաքին ազդեցությունների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է լեզվաբանական մեթոդաբանության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու, թե տարբեր մեթոդների համադրումն ինչպես է կիրառվում լեզվական երևույթների բազմակողմանի նկարագրության և բացատրության համար։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել համեմատական-պատմական, կառուցվածքային, տիպաբանական և համակարգային մոտեցումների փոխադարձ կապերը։ Առանձին նշանակություն ունի ընդհանուր լեզվաբանական դրույթների և հայերենի ուսումնասիրության միջև հարաբերության բացահայտումը, քանի որ հայերենի պատմական ու կառուցվածքային նյութը հնարավորություն է տվել ոչ միայն լուծելու մասնավոր լեզվաբանական խնդիրներ, այլև ձևակերպելու ավելի լայն տեսական ընդհանրացումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվաբանական տերմինաբանության, գիտական հասկացությունների համակարգման և լեզվի տարբեր մակարդակների միասնական նկարագրության հարցերին։ Գիտնականի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և ընդհանուր լեզվաբանական խնդիրների տեսական մեկնաբանության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է լեզվաբանական տեսության, լեզվաբանության պատմության, տիպաբանության և հայագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գիտնականի լեզվաբանական ժառանգության գաղափարական ու մեթոդաբանական ամբողջական պատկերը։

Математика

Այս աշխատությունը վերաբերում է ոչ գծային օպտիկայի և գերկարճ լազերային իմպուլսների ֆիզիկայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով սոլիտոնային և հարակից երևույթների ուսումնասիրության վրա՝ իմպուլսների բնութագրման և սպեկտրալ ինքնասեղմման գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն ֆիզիկական մեխանիզմները, որոնց միջոցով լազերային գերկարճ իմպուլսները տարածման ընթացքում պահպանում են իրենց ձևը կամ ենթարկվում են ոչ գծային միջավայրում ձևափոխումների՝ առաջացնելով սոլիտոններ, ինքնասեղմում և սպեկտրալ լայնացում։ Ուսումնասիրվում են ոչ գծային Շրեդինգերի հավասարման լուծումները, դիսպերսիայի և ոչ գծայնության փոխհավասարակշռությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը իմպուլսների տարածման կայունության վրա օպտիկական մանրաթելերում և այլ ոչ գծային միջավայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպեկտրալ ինքնասեղմման երևույթին, երբ բարձր ինտենսիվության լազերային իմպուլսները առաջացնում են նոր հաճախականությունների ձևավորում և սպեկտրի լայնացում՝ առանց արտաքին օպտիկական տարրերի ազդեցության։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սոլիտոնների կիրառությունները օպտիկական կապի համակարգերում, գերկարճ իմպուլսների ձևավորման տեխնոլոգիաներում և բարձր ճշգրտության չափիչ համակարգերում։ Միաժամանակ վերլուծվում են թվային մոդելավորման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել ոչ գծային դինամիկան և կանխատեսել իմպուլսների վարքագիծը տարբեր ֆիզիկական պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ոչ գծային օպտիկայի և լազերային ֆիզիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով գերկարճ իմպուլսների վերահսկման և կիրառական տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։

Литература

Գիրքը նվիրված է հայոց Արշակունի արքայատոհմի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Արշակ Երկրորդի կյանքին և գահակալության ժամանակաշրջանին։ Արշակ Երկրորդի թագավորությունը վերաբերում է 4-րդ դարի Հայաստանի պատմության բարդ ու շրջադարձային փուլին, երբ երկիրը ստիպված էր բարդ հարաբերություններ պահպանել Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի հետ։ Նրա կառավարման տարիները նշանավորվել են արտաքին քաղաքական լարվածությամբ, ներքին իշխանական հակասություններով, նախարարական տների հետ հարաբերությունների բարդացումով և թագավորական իշխանության ամրապնդման ձգտումներով։ Արշակ Երկրորդի պատմական կերպարը կարևոր տեղ ունի հայ պատմագրության և ազգային պատմական հիշողության մեջ։ Նրա գահակալության հետ կապված իրադարձությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի պետական կառավարման համակարգը, արքունիքի քաղաքականությունը, նախարարական դասի դերը և երկրի ինքնուրույնության պահպանման խնդիրները։ Արքայի կյանքի ու գործունեության մասին պատմությունները հետագայում դարձել են նաև պատմական և գեղարվեստական գրականության նյութ՝ ձևավորելով նրա կերպարի տարբեր մեկնաբանություններ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 4-րդ դարի հայոց պատմության, Արշակունիների թագավորության և հայ պատմական գրականության ուսումնասիրության համար։