Գ. Ջահուկյանի ընդհանուր լեզվաբանական հայացքները

Литература

Heracles-ի ծնունդն ու դաստիարակությունը կապված են հին հունական դիցաբանության ամենահայտնի պատմություններից մեկի հետ, որտեղ նա ներկայացվում է որպես Զևսի և Ալքմենեի որդի։ Զևսը, ցանկանալով ունենալ ուժեղ հերոս որդի, մոտեցել է Alcmene-ին՝ Ամֆիտրիոնի կնոջը՝ ստանալով Ամֆիտրիոնի կերպարը, ինչի արդյունքում ծնվել է Հերակլեսը, ով արդեն մանկուց առանձնանում էր իր արտասովոր ուժով և աստվածային ծագմամբ։ Սակայն Հերայի՝ Զևսի կնոջ նախանձը պատճառ է դարձել, որ նա դեռ օրորոցում փորձի սպանել երեխային՝ ուղարկելով երկու օձ, սակայն Հերակլեսը խեղդել է նրանց՝ ցույց տալով իր գերբնական ուժը։ Նրա դաստիարակությունը իրականացվել է տարբեր ուսուցիչների կողմից՝ ովքեր նրան սովորեցրել են երաժշտություն, մարտարվեստ, նետաձգություն և կառքի վարում, իսկ նրա խնամքի մեջ մեծ դեր են ունեցել նաև ռազմական և բարոյական դաստիարակները, որոնք ձևավորել են նրան որպես ապագա հերոս։ Սակայն նրա կյանքը միշտ ուղեկցվել է Հերայի թշնամանքով, որը հետագայում էլ նրան բերել է ծանր փորձությունների և հայտնի «տասներկու սխրանքների» ճանապարհին։ Հերակլեսի մանկությունն ու դաստիարակությունը ընդգծում են նրա երկակի բնույթը՝ որպես թե՛ աստվածային, թե՛ մարդկային հատկություններով օժտված հերոս, որի կերպարը դարձել է ուժի, դիմացկունության և հերոսության խորհրդանիշ հին հունական մշակույթում։

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Yerevan քաղաքի բակային տարածքների քաղաքաշինական վերակազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց ֆունկցիոնալ, սոցիալական և տարածական զարգացման առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում է խորհրդային և հետխորհրդային ժամանակաշրջաններում ձևավորված բակային միջավայրի կառուցվածքը, դրա ներկայիս վիճակը և արդիական քաղաքային պահանջներին համապատասխանեցման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բնակելի միջավայրի խտացման, կանաչ տարածքների նվազման, ավտոկայանատեղերի ընդլայնման և հանրային տարածքների սահմանափակման հետևանքով առաջացած խնդիրները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը բնակիչների կյանքի որակի և սոցիալական փոխազդեցությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքաշինական վերականգնման և վերակազմավորման ժամանակակից մոտեցումներին՝ ներառյալ մասնակցային պլանավորումը, էկոլոգիական նախագծումը և բազմաֆունկցիոնալ տարածքների ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև բակային միջավայրի սոցիալական դերը, համայնքային կյանքի խթանման հնարավորությունները և կայուն քաղաքային զարգացման սկզբունքների կիրառումը։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքաշինարարների, ճարտարապետների, քաղաքային պլանավորման մասնագետների և հետազոտողների համար։

Технология

Գյուղատնտեսական ճարտարագիտության և տեխնիկական գիտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գյուղատնտեսության ինժեներատեխնիկական համալիր ծառայության կազմակերպման, կատարելագործման, ինչպես նաև էներգախնայող տեխնոլոգիաների ու մեքենաների մշակման գիտական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման և տեխնիկական ապահովման հիմնական սկզբունքները, մեքենատրակտորային հավաքակազմերի արդյունավետ շահագործման պայմանները և տեխնիկական սպասարկման համակարգերի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական մեքենաների կառուցվածքային և շահագործական բնութագրերին, դրանց էներգետիկական արդյունավետությանը, տեխնոլոգիական գործընթացների մեքենայացման մակարդակին և արտադրական ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են հողամշակման, ցանքի, մշակաբույսերի խնամքի, բերքահավաքի և գյուղատնտեսական այլ աշխատանքների ընթացքում էներգիայի սպառման վրա ազդող տեխնիկական ու տեխնոլոգիական գործոնները։ Քննարկվում են էներգախնայող մեքենաների նախագծման, աշխատանքային օրգանների կատարելագործման, տեխնոլոգիական ռեժիմների օպտիմալացման և մեքենաների արտադրողականության բարձրացման գիտամեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեխնիկական սպասարկման, ախտորոշման, նորոգման և մեքենաների հուսալիության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տեխնիկայի օգտագործման տնտեսական արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից ինժեներական լուծումների կիրառմանը, վառելիքաէներգետիկ ռեսուրսների ծախսի նվազեցմանը, արտադրական գործընթացների կայունության ապահովմանը և գյուղատնտեսության տեխնիկական վերազինման հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական ճարտարագիտության, ագրարային մեքենաշինության, էներգախնայող տեխնոլոգիաների, տեխնիկական սպասարկման և գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

«Լուսաբեր․ Ա տարի» խորագրով հրատարակությունը ներկայացնում է քսաներորդ դարասկզբի հայերեն տպագիր մշակույթի այն նմուշներից մեկը, որը հետաքրքրություն է առաջացնում կրթական, գրական և մատենագիտական տեսանկյուններից։ «Լուսաբեր» անվանումը կապվում է լուսավորության, գիտելիքի տարածման և ընթերցանության միջոցով մտավոր զարգացման գաղափարների հետ, իսկ «Ա տարի» նշումը մատնանշում է հրատարակության որոշակի տարեշրջանային կամ շարային բնույթը։ Այսպիսի գրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայերեն գրավոր խոսքի տարածման, ընթերցողական հմտությունների զարգացման և ազգային կրթամշակութային արժեքների փոխանցման գործում։ Դրանք դիտարկելի են ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական միջավայրի համատեքստում, երբ հայերեն տպագիր նյութերը նպաստում էին կրթության տարածմանը, գրական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և հասարակական կյանքում գրավոր մշակույթի դիրքերի ամրապնդմանը։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել պարզելու համար, թե ինչպիսի տպագրական ու գրական արտադրանք էր շրջանառվում հայ ընթերցողների շրջանում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, ինչպես էր զարգանում հայերեն հրատարակչական գործունեությունը և ինչ տեղ էր զբաղեցնում տպագիր գիրքը կրթական ու մշակութային կյանքում։ Այն նաև ներկայացնում է հայ գրքի պատմության կարևոր ժամանակաշրջանի նյութական վկայություն՝ արտացոլելով հայերեն տպագրության շարունակականությունը պատմական բարդ պայմաններում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, հին տպագիր նյութերով, մատենագիտությամբ, կրթության պատմությամբ և հայ մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է գրադարանային հավաքածուների համալրման, հին հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրման, հայերեն տպագիր ժառանգության պահպանման և հետագա ուսումնասիրությունների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է VII դարի սկզբին Հայ և Վրաց եկեղեցիների միջև տեղի ունեցած դավանական ու եկեղեցական բաժանման պատմությանը՝ այն դիտարկելով վաղմիջնադարյան Հարավային Կովկասի կրոնական, քաղաքական և մշակութային զարգացումների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն աստվածաբանական հակասությունների և պատմական պայմանների վրա, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին երկու հարևան եկեղեցիների հարաբերությունների սրմանը և նախկին եկեղեցական հաղորդակցության խզմանը։ Քննության են առնվում Քաղկեդոնի ժողովից հետո քրիստոնեական Արևելքում ձևավորված դավանական ուղղությունները, քրիստոսաբանական վեճերը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի ու Վրաստանի եկեղեցական կյանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում VI դարի վերջի և VII դարի սկզբի եկեղեցական գործիչների գործունեությանը, նրանց միջև ընթացած նամակագրությանը, դավանական դիրքորոշումների հիմնավորմանը և փոխադարձ մեղադրանքներին, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեն հակամարտության ընթացքը վերականգնելու համար։ Դիտարկվում են Հայոց կաթողիկոսության և Վրաց եկեղեցու առաջնորդների հարաբերությունները, ինչպես նաև Կյուրիոն կաթողիկոսի գործունեության շուրջ ձևավորված տարաձայնությունները։ Կարևորվում է Աբրահամ Ա Աղբաթանեցի կաթողիկոսի դիրքորոշումը և հայկական եկեղեցական շրջանակների արձագանքը վրացական կողմի դավանական կողմնորոշման փոփոխությանը։ Եկեղեցական հակասությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես աստվածաբանական վեճերի հետևանք, այլև որպես տարածաշրջանում Բյուզանդական և Սասանյան տերությունների քաղաքական ու կրոնական ազդեցությունների հետ կապված ավելի լայն գործընթացի մաս։ Ուսումնասիրվում է, թե արտաքին քաղաքական պայմաններն ինչպես էին ազդում տեղական եկեղեցիների հարաբերությունների, ինքնուրույնության և դավանական ընտրությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև երկու ժողովուրդների միջև նախկինում գոյություն ունեցած եկեղեցական և մշակութային կապերին՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչու բաժանումը կարևոր շրջադարձ դարձավ հայ-վրացական հարաբերությունների պատմության մեջ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սկզբնաղբյուրների քննությունը, մասնավորապես եկեղեցական նամակների, պատմագրական երկերի և դավանական փաստաթղթերի համադրումը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել իրադարձությունների հաջորդականությունը և տարբեր կողմերի դիրքորոշումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Հայ Առաքելական և Վրաց եկեղեցիների հետագա ինքնուրույն զարգացման պատմական նախադրյալները, ինչպես նաև դավանական ինքնության նշանակությունը միջնադարյան հասարակությունների քաղաքական ու մշակութային կյանքում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության, Վրաստանի եկեղեցական պատմության, միջնադարյան Հայաստանի և Վրաստանի, քրիստոնեական դավանաբանության ու հայ-վրացական պատմամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։