Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1977, Հունիս, թիվ 6)

История

Ս. Գ. Դևեջյանի աշխատությունը նվիրված է Լոռի բերդ հնագիտական հուշարձանի ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է 1969–1973 թվականներին իրականացված պեղումների արդյունքները։ Հետազոտությունը կարևոր նյութ է Լոռի բերդի պատմական նշանակության, բնակավայրի կառուցվածքի և տարբեր ժամանակաշրջաններում այնտեղ ձևավորված նյութական մշակույթի բացահայտման համար։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված կառույցների մնացորդները, կենցաղային առարկաները, խեցեղենը, մետաղական իրերը և այլ գտածոներ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բնակավայրի առօրյան, արհեստների զարգացումը, տնտեսական գործունեությունը և բնակչության կենսակերպը։ Հուշարձանի տարածական ու շերտագրական ուսումնասիրությունը նպաստում է դրա կառուցապատման փուլերի, բնակեցման պատմության և պատմական միջավայրի վերակազմությանը։ Աշխատությունը նաև կարևոր սկզբնաղբյուր է Հայաստանի միջնադարյան ամրոցային և քաղաքային բնակավայրերի, պաշտպանական կառույցների ու նյութական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Պեղումների արդյունքների գիտական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս համադրելու հնագիտական փաստերը պատմական տեղեկությունների հետ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Լոռի բերդի տեղն ու դերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Հրատարակությունը նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ և հնագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ քեմալական գաղափարախոսության արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Հետազոտության շրջանակում գրողի արձակը դիտարկվում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության կառուցման պատմաքաղաքական համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն գաղափարները, արժեքներն ու հասարակական պատկերացումները, որոնք գրական կերպով արտահայտում են հանրապետականացման, աշխարհիկացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակության արդիականացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գաղափարախոսական դրույթները վերածվում են գեղարվեստական նյութի՝ արտահայտվելով կերպարների, նրանց փոխհարաբերությունների, հակասությունների, աշխարհայացքի և վարքագծի միջոցով։ Կարևորվում է նաև գրողի վերաբերմունքը ավանդական և նորացող հասարակության հակադրությանը, քանի որ այդ հակադրության միջոցով ներկայացվում են Թուրքիայի սոցիալական ու մշակութային փոփոխությունների բարդությունները։ Արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև անհատի և պետության, ավանդույթի և արդիականության, գյուղի և քաղաքի, կրթության և հասարակական առաջընթացի փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը միաժամանակ անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես է գրականությունը դառնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց և ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով է հեղինակը ներկայացնում ազգային վերափոխման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել թուրքագիտությամբ, գրականագիտությամբ, պատմությամբ և քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի Հանրապետության վաղ շրջանի մշակութային ու գրական զարգացումներով։

Литература

Հրատարակությունը նախատեսված է մանկահասակ ընթերցողների բարոյական դաստիարակության և աշխարհայացքի ձևավորման համար։ Այն ներառում է պատմողական բնույթի նյութեր, որոնց միջոցով երեխաներին ներկայացվում են մարդկային վարքագծի, փոխհարաբերությունների և հասարակական կյանքի կարևոր սկզբունքները։ Բարոյական պատմությունները մանկական գրականության այն տեսակներից են, որոնցում դաստիարակչական գաղափարներն արտահայտվում են հերոսների գործողությունների, նրանց որոշումների և դրանց հետևանքների միջոցով։ Այսպիսի ընթերցանությունը նպաստում է երեխաների մեջ ազնվության, բարության, ճշմարտախոսության, աշխատասիրության, համեստության, պատասխանատվության և ուրիշների նկատմամբ հարգանքի արժեքների ձևավորմանը։ Պատմությունների մատչելի և պատկերավոր շարադրանքը հնարավորություն է տալիս բարոյական հարցերը ներկայացնել երեխայի տարիքին համապատասխան՝ խթանելով նրա հետաքրքրությունը գրականության և ընթերցանության նկատմամբ։ Առաջին տետրի առկայությունը մատնանշում է նյութերի տետրակներով կազմակերպված հրատարակման ձևը և դրանց հաջորդական ընթերցման հնարավորությունը։ Գիրքը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ մանկական և դաստիարակչական գրականության պատմության մեջ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժական մտքի, երեխաների ընթերցանության մշակույթի, բարոյական կրթության և Թիֆլիսի հայ տպագրական գործունեության ուսումնասիրության համար։

Право

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գովազդային գործունեության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ որպես ձեռնարկատիրական գործունեության առանձին ուղղություն Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են գովազդային շուկայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, գովազդային ծառայությունների մատուցման իրավական կարգավորումը, ձեռնարկատիրական հարաբերությունների շրջանակում գովազդի դերը, ինչպես նաև գովազդատուների, գովազդ արտադրողների և տարածողների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հեղինակը քննարկում է մրցակցության պաշտպանության, սպառողների շահերի ապահովման, անբարեխիղճ և ապակողմնորոշող գովազդի կանխարգելման, ինչպես նաև ոլորտի պետական վերահսկողության և կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով գործող օրենսդրության վերլուծություն և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իրավաբանների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, մարքեթինգի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և գովազդային գործունեության իրավական ու գործնական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գանգլերոնի և կվատերոնի սինթեզի համար անհրաժեշտ սկզբնական ամինասպիրտի ստացման ուսումնասիրությանը՝ միջֆազային կատալիզի պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը օրգանական սինթեզի արդյունավետ և նպատակային մեթոդների մշակումն է, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ անհրաժեշտ կառուցվածքով ամինասպիրտային միջանկյալ միացություն՝ հետագա դեղագործական նշանակություն ունեցող նյութերի սինթեզի համար։ Աշխատանքի կենտրոնում միջֆազային կատալիզի կիրառումն է, որը հնարավորություն է տալիս փոխազդեցություն իրականացնել տարբեր ֆազերում գտնվող ռեագենտների միջև՝ բարելավելով դրանց փոխազդեցության արդյունավետությունը և որոշ դեպքերում բարձրացնելով նպատակային արտադրանքի ելքը։ Այս մեթոդաբանական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն օրգանական ռեակցիաների համար, որոնցում ջրային և օրգանական միջավայրերում լուծված բաղադրիչների անմիջական փոխազդեցությունը սահմանափակ է։ Միջֆազային կատալիզատորի կիրառման շնորհիվ հնարավոր է ակտիվացնել ռեակցիոն բաղադրիչների փոխադրման գործընթացը ֆազերի միջև և ստեղծել ավելի բարենպաստ պայմաններ նպատակային փոխակերպման իրականացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ելանյութերի բնույթը, կատալիզատորի տեսակը և քանակը, լուծիչների հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տևողությունը, ռեագենտների հարաբերակցությունը և այլ պայմաններ, որոնք ազդում են վերջնական ամինասպիրտի ստացման արդյունավետության վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ռեակցիայի օպտիմալ պայմանների ընտրությունը, քանի որ օրգանական սինթեզում նպատակային նյութի բարձր ելքի հետ մեկտեղ կարևոր է ապահովել նաև արտադրանքի անհրաժեշտ մաքրությունը և նվազեցնել կողմնակի փոխակերպումների հավանականությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել ստացված միացությունների նույնականացման և բնութագրման մեթոդների կիրառություն՝ հաստատելու համար նպատակային ամինասպիրտի կառուցվածքը և գնահատելու սինթեզի արդյունքը։ Քիմիական գործընթացի ուսումնասիրությունը միավորում է օրգանական քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և ֆիզիկական-օրգանական քիմիայի խնդիրները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով միջֆազային կատալիզի մեխանիզմներին և դրա գործնական հնարավորություններին։ Թեմայի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ամինասպիրտները կարևոր կառուցվածքային միավորներ են բազմաթիվ կենսաբանական ակտիվ և դեղագործական միացությունների սինթեզում, իսկ դրանց ստացման պարզ, արդյունավետ և վերարտադրելի եղանակների մշակումը կարող է նպաստել հետագա սինթետիկ փուլերի կատարելագործմանը։ Գանգլերոնի և կվատերոնի համար ընդհանուր սկզբնական միացության ստացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կենտրոնանալ ոչ միայն վերջնական նյութերի, այլև դրանց ստացման տեխնոլոգիական շղթայի կարևոր միջանկյալ փուլի վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, դեղագործական քիմիայի հետազոտողներին, քիմիական տեխնոլոգներին, ինչպես նաև միջֆազային կատալիզի և օրգանական ռեակցիաների օպտիմալացման խնդիրներով զբաղվող ասպիրանտներին ու ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես միջֆազային կատալիզի կիրառմամբ ամինասպիրտների ստացման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրման և դեղագործական նշանակություն ունեցող օրգանական միացությունների սինթեզի համար հարմար միջանկյալ նյութերի ստացման տեսանկյունից։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան մշակութային, փիլիսոփայական և գեղարվեստական ազդեցությունների բացահայտմանը՝ ներկայացնելով դրանց դերը նրա աշխարհայացքի ձևավորման և գրական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում են արևելյան ժողովրդական ավանդույթների, առասպելաբանության, հեքիաթային համակարգերի և բարոյափիլիսոփայական պատկերացումների արտացոլումները նրա պոեզիայում և արձակում՝ դրանք դիտարկելով համաշխարհային մշակութային երկխոսության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելյան և հայկական մշակութային շերտերի փոխհարաբերությանը, Թումանյանի ստեղծագործություններում համամարդկային արժեքների ընդգծմանը, ինչպես նաև նրա գեղարվեստական մտածողության մեջ ժողովրդական աղբյուրների վերաիմաստավորմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև արևելյան մոտիվների ազդեցությունը նրա պատկերային համակարգի, սյուժետային կառուցվածքների և բարոյական գաղափարների ձևավորման վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ստեղծագործական այդ սինթեզը նպաստել հայ դասական գրականության զարգացմանը և Թումանյանի արվեստի համամարդկային նշանակության ձևավորմանը։