Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги. Арменика. Информационный указатель (1977, Հունիս, թիվ 6)

Психология

Հիշողությունը մարդու հոգեկան գործընթաց է, որը ապահովում է տեղեկատվության ընկալումը, պահպանումը և վերարտադրումը։ Այն ճանաչողական գործունեության հիմնարար բաղադրիչներից մեկն է և առանց դրա անհնար կլիներ ուսուցումը, փորձի կուտակումը և գիտելիքների կիրառումը առօրյա կյանքում։ Հիշողությունը թույլ է տալիս մարդուն կապ հաստատել անցյալի, ներկայի և ապագայի միջև՝ ապահովելով անձի շարունակական ինքնագիտակցությունը և վարքի կարգավորումը։ Հոգեբանության մեջ հիշողությունը սովորաբար բաժանվում է մի քանի հիմնական տեսակների՝ զգայական, կարճաժամկետ և երկարաժամկետ հիշողություն։ Զգայական հիշողությունը պահպանում է տեղեկատվությունը շատ կարճ ժամանակով՝ զգայարաններից ստացված ազդակների հիման վրա։ Կարճաժամկետ հիշողությունը թույլ է տալիս սահմանափակ քանակությամբ տեղեկատվություն պահել կարճ ժամանակահատվածում, մինչդեռ երկարաժամկետ հիշողությունը ապահովում է գիտելիքների և փորձի երկարատև պահպանումը։ Երկարաժամկետ հիշողությունը կարող է լինել դեկլարատիվ (գիտակցական) և ոչ դեկլարատիվ (ավտոմատացված հմտություններ և սովորություններ)։ Հիշողության գործընթացները ներառում են երեք հիմնական փուլ՝ կոդավորում, պահպանում և վերարտադրում։ Կոդավորման ընթացքում տեղեկատվությունը վերածվում է մտավոր ձևի, պահպանումը ապահովում է դրա կայունությունը ժամանակի ընթացքում, իսկ վերարտադրումը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ պահին վերականգնել այն։ Հիշողության արդյունավետությունը կախված է բազմաթիվ գործոններից՝ ուշադրությունից, մոտիվացիայից, հուզական վիճակից և կրկնության հաճախականությունից։ Հիշողության վրա կարող են ազդել նաև տարիքային փոփոխությունները, սթրեսը և առողջական վիճակը։ Ժամանակակից հոգեբանությունն ուսումնասիրում է նաև հիշողության մեխանիզմները նյարդաբանական մակարդակում՝ բացահայտելով ուղեղի այն հատվածները, որոնք պատասխանատու են տարբեր տեսակի հիշողությունների համար։ Այսպիսով, հիշողությունը հանդիսանում է մարդու ճանաչողական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որը ապահովում է փորձի կուտակում, ուսուցում և անհատի մտավոր գործունեության շարունակականություն։

Лингвистика

Աշխատությունը նախատեսված է հայերեն շարադրության ուսուցման և գրավոր խոսքի զարգացման համար։ Այն նպատակ ունի սովորողներին աջակցելու մտքերը գրավոր ձևակերպելու, դրանք տրամաբանական հաջորդականությամբ շարադրելու և հայերեն լեզվական միջոցները ճիշտ ու նպատակային կիրառելու գործում։ Շարադրությունը որպես ուսումնական աշխատանք կարևոր նշանակություն ունի լեզվական գիտելիքների գործնական կիրառման, բառապաշարի հարստացման, նախադասությունների կառուցման և ինքնուրույն գրավոր արտահայտվելու կարողությունների ձևավորման համար։ «Բանալի» բնորոշումը մատնանշում է օժանդակ կամ ուղղորդող նշանակություն ունեցող նյութի առկայությունը, որը կարող է օգնել սովորողներին հասկանալու շարադրության կազմման սկզբունքներն ու առաջադրանքների կատարման եղանակները։ Նմանատիպ ձեռնարկները նպաստում են գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը, մտքի հստակությանը, լեզվական ճշտությանը և ինքնուրույն աշխատանք կատարելու հմտություններին։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է 19-րդ դարի հայ դպրոցական կրթության, հայերենի դասավանդման մեթոդների, շարադրության ուսուցման և հայերեն լեզվաուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Литература

Այս հրատարակությունը Հայաստանի գրադարանային ոլորտին նվիրված գիտամեթոդական հանդեսի 2024 թվականի երկրորդ թողարկումն է, որը ներառում է մասնագիտական հոդվածներ և հաղորդումներ՝ գրադարանագիտության, մատենագիտության, ժառանգության պահպանության և հարակից հումանիտար ոլորտների վերաբերյալ։ Թողարկման նյութերը հիմնականում հիմնված են 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-4-ին անցկացված «Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի» գիտաժողովում ներկայացված զեկուցումների և հաղորդումների վրա։ Բովանդակությունը բաժանված է յոթ հիմնական ուղղությունների՝ ազգային ժառանգության պահպանություն, ընթերցանության խթանում, թվային բովանդակության կառավարում, կառավարում և մասնագիտական զարգացում, հայկական ժառանգության պահպանություն և հանրահռչակում, Սփյուռքի ժառանգության պահպանություն և հանրահռչակում, ինչպես նաև հաղորդումներ։ Հրատարակությունը կարևորում է գրադարանների՝ որպես մշակութային հիշողության պահպանման, գիտելիքի տարածման և հասարակության կրթական ու մշակութային զարգացման կենտրոնների դերը։ Նյութերում քննարկվում են գրադարանային հավաքածուների պահպանության և կառավարման, մշակութային ժառանգության թվայնացման, թվային բովանդակության կազմակերպման և հասանելիության ապահովման ժամանակակից խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընթերցանության խթանմանը և գրադարանային ծառայությունների զարգացմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս դիտարկել գրադարանը ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման վայր, այլև որպես ակտիվ հասարակական և կրթական միջավայր։ Թողարկման կարևոր ուղղություններից է հայկական մշակութային ժառանգության պահպանումն ու հանրահռչակումը՝ ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Սփյուռքի գրադարաններում և մշակութային հաստատություններում պահպանվող նյութերի համատեքստում։ Այս տեսանկյունից հրատարակությունը ներկայացնում է հայ գրավոր և մշակութային ժառանգության պահպանման ժամանակակից մոտեցումները, թվային տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և մասնագիտական համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Նյութերը կարող են օգտակար լինել նաև գրադարանների կառավարման, մասնագիտական զարգացման, տեղեկատվական ռեսուրսների կազմակերպման և ոլորտի նորարարական մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունն արժեքավոր է գրադարանագետների, մատենագետների, արխիվագետների, թանգարանագետների, հրատարակչական ոլորտի մասնագետների և հումանիտար գիտությունների հետազոտողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Հայաստանի գրադարանային ոլորտի արդի խնդիրներին, միջազգային փորձի և նոր տեխնոլոգիաների կիրառման միտումներին, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման ժամանակակից մոտեցումներին։ 2024 թվականի երկրորդ թողարկումը, ունենալով գիտամեթոդական և մասնագիտական ուղղվածություն, կարող է ծառայել նաև որպես հետազոտական աղբյուր՝ Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման, թվայնացման, ժառանգության պահպանության և մասնագիտական գործունեության ընթացիկ գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի շուկայի զարգացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ֆինանսական համակարգի կարևորագույն ոլորտներից մեկի ձևավորման և կատարելագործման խնդիրները։ Աշխատանքում վերլուծվում են արժեթղթերի շուկայի կառուցվածքը, զարգացման առանձնահատկությունները, դրա դերը տնտեսության ֆինանսավորման գործընթացում և ներդրումային միջավայրի ձևավորման գործում։ Գրքում քննարկվում են շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, իրավական և կազմակերպական կարգավորման հարցերը, ներդրողների պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնք կարող են ազդել ոլորտի կայուն զարգացման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, բանկային և ներդրումային համակարգերի աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են Հայաստանի ֆինանսական շուկաների զարգացման գործընթացներով։

Лингвистика

Հրատարակությունը վերնագրով և առաջին տարվա նշումով առնչվում է «Լուսաբեր» անվանումը կրող ուսումնական կամ ընթերցանության համար նախատեսված գրականությանը։ «Լուսաբեր» անվանումը խորհրդանշում է գիտելիքի, լուսավորության և կրթության տարածումը, իսկ առաջին տարվա նշումը կարող է մատնանշել պարբերական կամ հաջորդական հրատարակության սկզբնական մասը։ Նմանատիպ գրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայալեզու կրթության և ընթերցանության մշակույթի զարգացման գործում՝ ընթերցողներին ծանոթացնելով լեզվական, գրական և դաստիարակչական նյութերի։ Դրանք կարող էին ծառայել որպես ուսումնական օժանդակ միջոց՝ նպաստելով կարդալու, գրելու, լեզվական արտահայտման և տարրական գիտելիքների զարգացմանը։ Այսպիսի հրատարակությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ կրթական գրականության ձևավորման, ընթերցանության նյութերի ընտրության և կրթության տարածման պատմական գործընթացների մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև արևմտահայերեն տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես կրթական և ընթերցողական միջավայրի պատմական վկայություն։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, հին դասագրքերով, հայերեն ընթերցանության ավանդույթներով և կրթական հրատարակությունների պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը տեխնիկական գրականության վերաբերյալ տեղեկատվական և մատենագիտական բյուլետեն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարան մուտք գործած նոր տեխնիկական հրատարակությունների մասին։ Այն նախատեսված է հատկապես արտադրության աշխատողների, ինժեներատեխնիկական անձնակազմի, տարբեր նախարարությունների ու գերատեսչությունների մասնագետների, ինչպես նաև տեխնիկական գիտություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Բյուլետենում ներկայացված են տեխնիկայի, կիբեռնետիկայի, ավտոմատիկայի և հարակից ոլորտների նոր գրքերի մատենագիտական տվյալներ՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել մասնագիտական գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է այն, որ ընդգրկում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն լեզուներով լույս տեսած գրքեր, իսկ պարբերական բնույթը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական թարմացմանը։ Այն կարելի է դիտարկել ոչ այնքան որպես մեկ թեմայի շուրջ ստեղծված սովորական գիրք, որքան որպես իր ժամանակաշրջանի տեխնիկական գրականության համակարգված տեղեկատվական ուղեցույց, որն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային և գրադարանագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային շրջանի Հայաստանում շրջանառվող տեխնիկական հրատարակությունների, մասնագիտական հետաքրքրությունների և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների մասին։