Ազգային ժողովի նիստերի արձանագրություններ, չորրորդ նիստ

Менеджмент

Ղեկավարի դերը կառավարման համակարգում առանցքային է, քանի որ նա պատասխանատու է կազմակերպության նպատակների սահմանման, դրանց իրականացման կազմակերպման և մարդկային ու նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Ղեկավարը հանդես է գալիս որպես կապող օղակ վերադասի և ենթակաների միջև՝ ապահովելով տեղեկատվության հոսքը, որոշումների փոխանցումը և աշխատանքների համակարգումը։ Նրա հիմնական գործառույթներից մեկը պլանավորումն է, որի ընթացքում որոշվում են կազմակերպության նպատակները և դրանց հասնելու ուղիները, ինչպես նաև անհրաժեշտ ռեսուրսները։ Մյուս կարևոր գործառույթը կազմակերպումն է, որը ներառում է աշխատանքի բաժանումը, պատասխանատվությունների բաշխումը և կառուցվածքային համակարգի ձևավորումը։ Ղեկավարը նաև իրականացնում է մոտիվացիայի գործառույթը՝ խրախուսելով աշխատակիցներին բարձր արդյունավետությամբ աշխատելու, ինչպես նաև ստեղծելով բարենպաստ աշխատանքային միջավայր։ Վերահսկողության գործառույթը ևս կարևոր է, քանի որ այն թույլ է տալիս գնահատել կատարված աշխատանքի արդյունքները, համեմատել դրանք սահմանված նպատակների հետ և անհրաժեշտության դեպքում կատարել շտկումներ։ Բացի այդ, ղեկավարը զբաղվում է որոշումների ընդունմամբ, որոնք կարող են լինել ռազմավարական կամ օպերատիվ բնույթի և անմիջական ազդեցություն ունենալ կազմակերպության գործունեության վրա։ Ժամանակակից կառավարման համակարգերում ղեկավարը պետք է նաև ունենա հաղորդակցման հմտություններ, ճկուն մտածողություն և փոփոխություններին արագ արձագանքելու կարողություն, քանի որ կազմակերպությունները գործում են արագ փոփոխվող միջավայրում։ Այսպիսով, ղեկավարի դերը բազմակողմանի է և ուղղված է կազմակերպության արդյունավետության բարձրացմանը, կայուն զարգացմանը և նպատակների իրականացմանը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Մարկոսի Ավետարանի հայկական տարբերակի լեզվական, տեքստաբանական և թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բնագրի կառուցվածքի և հայկական թարգմանության ձևային կազմակերպման փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է վաղ հայկական թարգմանական ավանդույթը վերարտադրել սկզբնաղբյուրի բառապաշարը, շարահյուսությունը, իմաստային շերտերը և ոճական կառուցվածքը, ինչպես նաև ինչպիսի առանձնահատկություններ են ի հայտ գալիս հայկական տեքստը այլ լեզվական տարբերակների հետ համադրելիս։ «Սոնետ» բնորոշումը կարող է պայմանավորել տեքստի կառուցվածքի նկատմամբ առանձնահատուկ մոտեցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հատվածների ներքին կազմակերպման, կրկնությունների, զուգահեռ կառուցվածքների և ձևային օրինաչափությունների վրա։ Քննվում է հայկական աստվածաշնչյան թարգմանության տեղը վաղ քրիստոնեական գրավոր մշակույթի համատեքստում և դրա նշանակությունը հայ գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ձեռագրային տարբերակներին, բառային տարբերություններին, թարգմանական համապատասխանություններին և այն դեպքերին, երբ հայկական ընթերցումը կարող է նպաստել հին տեքստային ավանդույթի տարբեր շերտերի բացահայտմանը։ Լեզվաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են գրաբարյան բառապաշարը, քերականական ձևերը, նախադասությունների կառուցվածքը և թարգմանական այն լուծումները, որոնց միջոցով փոխանցվել են սկզբնաղբյուրի բովանդակային ու ոճական առանձնահատկությունները։ Տեքստաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայկական տարբերակը ոչ միայն որպես թարգմանություն, այլև որպես ինքնուրույն արժեք ունեցող հին վկայություն, որը կարևոր նյութ է աստվածաշնչագիտության և հայագիտության համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է լուսաբանել թարգմանիչների լեզվական ընտրությունների ազդեցությունը հետագա հայկական կրոնական գրականության, աստվածաբանական բառապաշարի և գրավոր մշակույթի զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է աստվածաշնչագիտության, տեքստաբանության, պատմական լեզվաբանության և թարգմանության պատմության մոտեցումները՝ հայկական հին թարգմանական ժառանգության կառուցվածքային ու լեզվական առանձնահատկությունների խորքային ընկալման նպատակով։

Литература

Այս ժողովածուն ներառում է Մուրացանի փոքրածավալ արձակ գործեր, որոնք կառուցված են առօրյա կյանքի պարզ իրավիճակների և խոսակցությունների շուրջ, սակայն դրանց խորքում հեղինակը բացահայտում է մարդկային բնավորության, հասարակական հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների բարդ շերտերը։ «Առօրյա զրույցներում» Մուրացանը հաճախ ընտրում է սովորական մարդկանց միջավայր՝ շուկա, ընտանիք, ընկերական շրջապատ կամ քաղաքային կենցաղ, որտեղ տեղի ունեցող փոքր դեպքերը դառնում են միջոց՝ ցույց տալու մարդու իրական արժեքները, վերաբերմունքը ճշմարտության, արդարության և պատասխանատվության նկատմամբ։ Գործերը աչքի են ընկնում պարզ, խոսակցական ոճով, ինչը դրանք դարձնում է հասանելի լայն ընթերցողի համար, սակայն այդ պարզության տակ թաքնված է հստակ բարոյախոսական շերտ և երբեմն նաև մեղմ քննադատություն հասարակական թերությունների նկատմամբ։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում հոգեբանական դիտարկումներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մարդկանց խոսքերը, փոքր գործողությունները կամ աննշան թվացող որոշումները բացահայտում նրանց ներքին էությունը։ Այս գործերը միաժամանակ ծառայում են որպես գրական և դաստիարակչական նյութ՝ նպաստելով ընթերցողի դիտողականության և բարոյական ընկալման զարգացմանը։

Литература

«Թամար» վերնագրով այս հրատարակությունը հայ գրական ժառանգության նմուշներից է, որի բովանդակության ճշգրիտ բնույթը հնարավոր չէ որոշել միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա։ Թամար անունը պատմական և գրական ավանդույթներում հանդիպող անձնանուն է, որը կարող է կապվել անհատական ճակատագրի, սիրո, գեղեցկության, հիշողության և մարդկային ապրումների գեղարվեստական ներկայացման հետ։ Հայ գրականության մեջ անձնանուններով վերնագրված ստեղծագործությունները հաճախ կենտրոնանում են որոշակի կերպարի շուրջ՝ նրա միջոցով բացահայտելով անձնական զգացմունքներ, մարդկային հարաբերություններ կամ հասարակական միջավայրի առանձնահատկություններ։ Այդպիսի գործերը կարող են ունենալ քնարական, պատմողական կամ թատերական բնույթ, ուստի այս հրատարակության ժանրային պատկանելությունը հստակեցնելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ստեղծագործության ամբողջական վերնագիրը կամ բովանդակությունը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի վերջի հայ գրական կյանքի և տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ընդգրկվել հայ գրքի պատմության մատենագիտական հավաքածուներում՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրական արտադրանքի պահպանված օրինակ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, գրահրատարակչության զարգացմամբ և պատմական գրքերի մատենագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ «Թամար» վերնագրի գրական ու մշակութային հնարավոր զուգորդումները նույնպես կարող են դառնալ ուսումնասիրության առարկա՝ ստեղծագործության բովանդակության և հեղինակային պատկանելության հաստատումից հետո։

Литература

Այս վեպը Րաֆֆու ամենահայտնի պատմավեպերից է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարական ու հոգեբանական զարգացումը՝ ընդգրկելով ինչպես անհատական ճակատագրեր, այնպես էլ պատմական լայն համատեքստ։ Ստեղծագործության կենտրոնում են այն կերպարները, որոնք տարբեր ճանապարհներով գալիս են դեպի ազգային ինքնագիտակցության և պայքարի գաղափարը՝ ձևավորելով «կայծերի» խորհրդանշական պատկեր, որոնք աստիճանաբար վերածվում են հավաքական շարժման կրակի։ Րաֆֆին վեպում համադրում է պատմական իրականությունը, գաղափարական հռետորաբանությունը և գեղարվեստական դրամատիզմը՝ ստեղծելով ուժեղ հայրենասիրական շնչով լցված երկ, որտեղ ընդգծվում են ազատության, արդարության և ազգային արժանապատվության գաղափարները։ Կերպարները հաճախ կանգնած են բարոյական ու քաղաքական բարդ ընտրությունների առաջ, իսկ նրանց ներքին պայքարը արտացոլում է ամբողջ ժողովրդի հոգեբանական վիճակը օտար տիրապետության պայմաններում։ Լեզուն հարուստ է պատկերավորությամբ, հուզական լարվածությամբ և հրապարակախոսական ուժեղ շեշտադրումներով, ինչը վեպին տալիս է և՛ գեղարվեստական, և՛ գաղափարական ազդեցություն։

Религия

Սույն աշխատությունը կրոնական, բարոյախոսական և ուսուցողական բնույթի երկխոսական ստեղծագործություն է, որը կառուցված է քահանայի և աշխարհիկ մարդու միջև ծավալվող երեք զրույցների ձևով։ Երկի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել քրիստոնեական հավատքի, եկեղեցական կյանքի, հոգևոր պարտականությունների և բարոյական սկզբունքների վերաբերյալ հիմնարար պատկերացումները՝ դրանք բացատրելով հարցուպատասխանի և մտքերի հաջորդական փոխանակման միջոցով։ Ստեղծագործության կառուցվածքային առանցքը հոգևորականության և աշխարհիկ հասարակության ներկայացուցիչների միջև հաղորդակցությունն է, որի միջոցով բացահայտվում են կրոնական գիտելիքի, հավատքի գիտակցված ընկալման և առօրյա կյանքում քրիստոնեական արժեքների կիրառման կարևորությունը։ Քահանան հանդես է գալիս որպես հոգևոր գիտելիքի կրող, խորհրդատու և բացատրող, իսկ աշխարհիկ մարդը՝ որպես հարցեր առաջադրող, պարզաբանումներ փնտրող և քրիստոնեական ուսմունքի տարբեր կողմերը ճանաչելու ձգտող զրուցակից։ Այս երկխոսական ձևը հնարավորություն է տալիս կրոնական և աստվածաբանական բարդ հարցերը ներկայացնելու ավելի մատչելի, տրամաբանական և ընթերցողի համար հասկանալի եղանակով։ Երեք զրույցների հաջորդականությունը ենթադրում է թեմաների աստիճանական զարգացում, որի ընթացքում քննարկվող հարցերը հնարավորություն են տալիս խորանալու քրիստոնեական աշխարհայացքի, եկեղեցու դերի և անհատի հոգևոր կյանքի փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատության գաղափարական հիմքում ընկած է այն համոզմունքը, որ հավատքը պետք է լինի ոչ միայն ժառանգված սովորություն կամ արտաքին ծիսական պատկանելություն, այլև գիտակցված համոզմունք, որն արտահայտվում է մարդու մտածողության, վարքագծի և կյանքի կազմակերպման մեջ։ Այս տեսանկյունից կարևոր նշանակություն են ստանում կրոնական գիտելիքի տարածումը, հոգևոր դաստիարակությունը, բարոյական ինքնաքննությունը և եկեղեցական ավանդության ճանաչումը։ Հեղինակը երկխոսության միջոցով հնարավորություն է ստեղծում քննարկելու հավատացյալի և հոգևորականի փոխհարաբերությունները, քահանայի հասարակական ու հոգևոր առաքելությունը, եկեղեցական կյանքի նշանակությունը և աշխարհիկ մարդու պարտականությունները քրիստոնեական համայնքի շրջանակում։ Քահանայի կերպարը մարմնավորում է հոգևոր առաջնորդության, ուսուցման և խորհրդատվության սկզբունքը, իսկ աշխարհիկ զրուցակցի հարցադրումները արտահայտում են հավատացյալ հասարակության ճանաչողական հետաքրքրությունն ու հոգևոր կողմնորոշման անհրաժեշտությունը։ Ստեղծագործության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է կրոնական ուսմունքի և առօրյա կյանքի կապը։ Քրիստոնեական բարոյականությունը ներկայացվում է որպես մարդու անձնական վարքագիծը, ընտանեկան հարաբերությունները և հասարակական փոխհարաբերությունները կարգավորող արժեքային համակարգ։ Այս մոտեցմամբ շեշտադրվում են ազնվությունը, խոնարհությունը, համբերությունը, սերը, ներողամտությունը, պարտաճանաչությունը և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվությունը։ Հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ է դիտարկվում նաև մարդու ներքին ինքնաքննությունը, որի միջոցով նա կարող է ճանաչել սեփական թերությունները, գնահատել իր արարքները և ձգտել բարոյական կատարելագործման։ Աշխատության ուսուցողական նշանակությունն արտահայտվում է նաև կրոնական հարցերի պարզաբանման մեթոդի մեջ։ Երկխոսությունը թույլ է տալիս տարբերակել հարցադրումը և պատասխանը, ներկայացնել հնարավոր տարակարծությունները և հասնել որոշակի եզրակացությունների՝ առանց բարդ տեսական շարադրանքի։ Այսպիսի կառուցվածքը հատկապես արդյունավետ է հոգևոր կրթության և կրոնական գիտելիքների նախնական յուրացման համար, քանի որ ընթերցողը կարող է իրեն նույնացնել հարցեր տվող աշխարհիկ զրուցակցի հետ և զրույցի ընթացքին հետևելով՝ աստիճանաբար յուրացնել ներկայացվող գաղափարները։ Գրական տեսանկյունից ստեղծագործությունը պատկանում է երկխոսական ու խրատական արձակի ավանդույթին, որտեղ գեղարվեստական պատումը ստորադասվում է գաղափարների պարզաբանմանն ու դաստիարակչական նպատակին։ Դրա հիմնական արտահայտչամիջոցներն են հարցուպատասխանը, փաստարկումը, բացատրությունը, համեմատությունը և բարոյական եզրահանգումը։ Այս ձևը հնարավորություն է տալիս պահպանելու կենդանի խոսակցության տպավորությունը և կրոնական բովանդակությունը ներկայացնելու որպես մտավոր ու հոգևոր հաղորդակցություն։ Աշխատության լեզվական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարևոր են նաև հայերեն ուսուցողական արձակի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ երկխոսական շարադրանքը նպաստում է վերացական գաղափարների մատչելի ներկայացմանը և ընթերցողական ընկալման դյուրացմանը։ Պատմամշակութային առումով ստեղծագործությունն արտացոլում է XIX դարի հայ կրթական և հոգևոր կյանքի այն միտումները, որոնք կարևորում էին կրոնական գիտելիքի տարածումը, եկեղեցական ավանդության ամրապնդումը և աշխարհիկ հասարակության կրթվածության բարձրացումը։ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը հայ կրթամշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ մեծ ուշադրություն էր դարձվում հայոց լեզվի, գրականության, պատմության, կրոնի և գիտելիքի տարբեր բնագավառների զարգացմանը։ Ճեմարանի տպագրական գործունեությունը նպաստում էր հայերեն ուսումնական, գիտական, կրոնական և դաստիարակչական գրականության տարածմանը՝ ընդլայնելով հայ ընթերցողների մտավոր հետաքրքրությունների շրջանակը։ Այս աշխատությունը հետաքրքրական է նաև հոգևորականության և աշխարհիկ հասարակության միջև կրթական հաղորդակցության պատմության տեսանկյունից։ Այն վկայում է կրոնական թեմաները պարզաբանելու, եկեղեցական ուսմունքը հանրամատչելի դարձնելու և հավատացյալների հոգևոր գիտակցությունը զարգացնելու ձգտման մասին։ Գիրքը կարևոր նյութ է հայ կրոնական գրականության, XIX դարի ուսուցողական արձակի, հայ կրթական հաստատությունների հրատարակչական գործունեության և եկեղեցի-հասարակություն հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հայ գրականության պատմաբաններին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ հին տպագիր գրքի և կրթական մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընթերցողական առումով աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քրիստոնեական ուսմունքի մատուցման երկխոսական եղանակին, հասկանալու հոգևոր առաջնորդության և աշխարհիկ հավատացյալի փոխհարաբերությունների նշանակությունը և խորհելու կրոնական գիտելիքի ու բարոյական կյանքի փոխկապակցվածության մասին։ Նրա հիմնական արժեքը հոգևոր և բարոյական գաղափարները հասկանալի զրույցի ձևով ներկայացնելու, ընթերցողին ինքնուրույն մտածելու մղելու և քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնադրույթները կրթական նպատակներով փոխանցելու մեջ է։ Այն հայ կրոնական ու ուսուցողական գրականության հետաքրքրական նմուշ է, որն արտացոլում է հոգևոր դաստիարակության, երկխոսական շարադրանքի և հայ կրթամշակութային կյանքի զարգացման ավանդույթները։