Թամար

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է աշխատանքի վարձատրության և զբաղվածության փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Դիտարկվում են աշխատաշուկայի ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի հարաբերակցությունը, աշխատավարձի ձևավորման տնտեսական մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը բնակչության զբաղվածության ու կենսամակարդակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի վարձատրության մակարդակի և կառուցվածքի, աշխատողների արտադրողականության, մասնագիտական որակավորման, աշխատանքային պայմանների և տնտեսության տարբեր ոլորտներում աշխատավարձերի տարբերությունների վերլուծությանը։ Քննարկվում են գործազրկության պատճառները, զբաղվածության կառուցվածքային փոփոխությունները, աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման խնդիրները և աշխատաշուկայում առանձին սոցիալական ու մասնագիտական խմբերի դիրքի առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նվազագույն աշխատավարձի, սոցիալական երաշխիքների, աշխատանքային եկամուտների և բնակչության սոցիալական պաշտպանության միջև առկա փոխկապակցվածություններին։ Վերլուծվում է նաև պետական քաղաքականության դերը զբաղվածության խթանման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, գործազրկության նվազեցման և աշխատանքի վարձատրության համակարգի կատարելագործման գործում։ Կարևորվում են աշխատուժի մասնագիտական պատրաստվածության և տնտեսության պահանջների համապատասխանեցումը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացումը և աշխատողների նյութական շահագրգռվածության արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել աշխատանքի վարձատրության և զբաղվածության ոլորտներում առկա հիմնական խնդիրներն ու դրանց սոցիալ-տնտեսական հետևանքները, ինչպես նաև հիմնավորել աշխատաշուկայի կարգավորման և աշխատանքային հարաբերությունների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, աշխատանքի շուկայի և սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է Candida ցեղին պատկանող սնկերի տարածվածության և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը աղիքային միկրոբիոցենոզի խանգարումների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության փոփոխություններն են և դրանց հնարավոր կապը Candida սնկերի քանակական ու տարածական դրսևորումների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ աղիքային միկրոբիոցենոզը մարդու օրգանիզմի բնականոն կենսաբանական հավասարակշռության կարևոր բաղադրիչներից է, իսկ միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության խախտումները կարող են փոխել տարբեր պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների, այդ թվում՝ Candida ցեղի սնկերի, կենսաբանական վարքագիծն ու տարածվածությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Candida սնկերի հայտնաբերման հաճախականությանը, դրանց տեսակային կազմին, հնարավոր ռիսկային գործոններին և աղիքային միկրոֆլորայի վիճակի հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Համաճարակաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել սնկերի առկայությունը, այլև գնահատել դրանց տարածվածության օրինաչափությունները տարբեր խմբերում և տարբեր պայմաններում՝ բացահայտելով հնարավոր նշանակալի գործոնները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև աղիքային միկրոբիոցենոզի փոփոխությունների բնույթը, մանրէային և սնկային բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, Candida-ի գերաճի կամ պահպանման համար նպաստավոր պայմանները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի բժշկական մանրէաբանության, համաճարակաբանության, գաստրոէնտերոլոգիայի և կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման տեսանկյունից, քանի որ այն նպաստում է աղիքային միկրոէկոհամակարգում սնկային բաղադրիչի դերի ավելի լավ ըմբռնմանը։ Աշխատանքը նաև կարող է արժեքավոր լինել կանխարգելիչ և ախտորոշիչ մոտեցումների մշակման համար՝ օգնելով առանձնացնել այն պայմանները, որոնց դեպքում Candida սնկերի տարածվածության բարձրացումը կարող է առավել հավանական լինել։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է միկրոբիոլոգիական և համաճարակաբանական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով նկարագրել Candida ցեղի սնկերի տարածվածությունը աղիքային միկրոբիոցենոզի խանգարումների պայմաններում, բացահայտել դրա հիմնական օրինաչափությունները և գնահատել ուսումնասիրվող երևույթի գիտագործնական նշանակությունը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է դատական նախադեպի (precedent) դերին և նշանակությանը Անգլիայի և ԱՄՆ-ի ազգային իրավական համակարգերի զարգացման գործում՝ ընդգծելով ընդհանուր իրավունքի (common law) ձևավորման պատմական, ինստիտուցիոնալ և տեսական հիմքերը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել դատական նախադեպի՝ որպես իրավունքի աղբյուրի, էվոլյուցիան և դրա ազդեցությունը երկու երկրների իրավական համակարգերի կառուցվածքի և զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են Անգլիական իրավունքում նախադեպային համակարգի ձևավորման պատմական փուլերը՝ թագավորական դատարանների գործունեությունից մինչև ժամանակակից դատական պրակտիկա, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում դրա ադապտացումը դաշնային և նահանգային իրավական համակարգերի առանձնահատկություններին համապատասխան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում stare decisis սկզբունքին՝ որպես դատական որոշումների պարտադիր նախադեպային ուժի հիմք, և դրա կիրառման սահմաններին՝ նոր սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունների պայմաններում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է դատական նախադեպի հարաբերակցությունը օրենսդրական իրավունքի հետ, դատավորի ստեղծագործական դերը իրավունքի զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքի ճկունությունն ու փոփոխվող հասարակական պահանջներին հարմարվելու կարողությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են երկու համակարգերի միջև նմանություններն ու տարբերությունները՝ հատկապես իրավական աղբյուրների հիերարխիայի, դատական կառուցվածքի և իրավական մեկնաբանության մեթոդների առումով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է համեմատական իրավագիտության ոլորտում՝ նպաստելով անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերի ավելի խորքային ընկալմանը և դատական նախադեպի տեսական ու գործնական նշանակության գնահատմանը։

Քիմիա

Ֆիզիկաքիմիական և կենսաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կենսամակրոմոլեկուլների՝ սպիտակուցների, դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթվի (ԴՆԹ) և լիպոսոմների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը դիալկիլսուլֆօքսիդների և դրանց պլատինային համալիր միացությունների հետ։ Քննության են առնվում նշված նյութերի մոլեկուլային կառուցվածքի, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիտակուցների կառուցվածքային կայունության, ԴՆԹ-ի մոլեկուլային կազմակերպման և լիպոսոմների թաղանթային հատկությունների վրա ուսումնասիրվող միացությունների հնարավոր ազդեցություններին։ Վերլուծվում են միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների բնույթը, կապման մեխանիզմները, համալիրագոյացման գործընթացները և դրանց կախվածությունը միջավայրի ֆիզիկաքիմիական պայմաններից։ Քննարկվում են նաև սպեկտրոսկոպիական, ջերմադինամիկական և կենսաֆիզիկական հետազոտական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ մոլեկուլային փոխազդեցությունների բնութագրման և կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դիալկիլսուլֆօքսիդների քիմիական առանձնահատկությունները, պլատինի կոորդինացիոն միացությունների հատկությունները և կենսաբանական մոդելային համակարգերի հետ դրանց փոխազդեցությունների համեմատական վերլուծության մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացվող ֆիզիկաքիմիական տվյալների նշանակությանը կենսաակտիվ միացությունների հատկությունների բացահայտման, դեղագործական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի և կենսաբանական թաղանթների հետազոտության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, կենսաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի, կոորդինացիոն քիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մշակույթ

Ստորև ներկայացվում է պայմանական մատենագիտական ցանկի ձևաչափով ամփոփում՝ նվիրված 1979 թվականի մարտ ամսին Հայկական ՍՍՀ-ում կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականությանը․ այսպիսի ցանկերը սովորաբար ընդգրկում էին ինչպես գիտական մենագրություններ, այնպես էլ հոդվածներ, ժողովածուներ և մեթոդական նյութեր, որոնք վերաբերում էին արվեստի պատմությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, երաժշտագիտությանը, թատրոնի և կերպարվեստի զարգացման խնդիրներին։ Այդ շրջանում խորհրդային գիտական միջավայրը մեծ ուշադրություն էր դարձնում ազգային մշակույթների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ընդհանուր խորհրդային մշակութային համակարգի համատեքստում, ինչի արդյունքում հրատարակվող նյութերը հաճախ համադրում էին տեղական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը և գաղափարական-մեթոդաբանական մոտեցումները։

Այլ առարկաներ

Նվիրված է ավտոմոբիլների տեխնիկաշահագործական հատկանիշների համակողմանի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ նախատեսված տրանսպորտային համակարգերի, մեքենաշինության և ավտոմոբիլային տեխնիկայի ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ավտոմոբիլի հիմնական շահագործական հատկությունները՝ քարշային և դինամիկ բնութագրեր, վառելիքային արդյունավետություն, անցանելիություն, կայունություն, կառավարելիություն և հուսալիություն, ինչպես նաև դրանց գնահատման ինժեներական մեթոդները, բացատրվում է ավտոմոբիլի շարժման տեսական հիմքը՝ ներառյալ դիմադրության ուժերը, ճանապարհային պայմանների ազդեցությունը, շարժիչի և փոխանցման համակարգի աշխատանքի փոխկապակցվածությունը, մանրամասն քննարկվում են ավտոմոբիլի տեխնիկական վիճակի գնահատման ցուցանիշները և դրանց ազդեցությունը շահագործման արդյունավետության վրա, աշխատությունը անդրադառնում է նաև փորձարկման և հաշվարկային մեթոդներին, որոնց միջոցով գնահատվում են ավտոմոբիլի դինամիկական հնարավորությունները և տնտեսվարական ցուցանիշները, ներկայացվում են շահագործման ընթացքում առաջացող մաշվածության և խափանումների պատճառաբանական վերլուծությունները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման տեխնիկական միջոցառումները, գրքում ընդգծվում է ավտոմոբիլների արդյունավետ օգտագործման, տեխնիկական սպասարկման և անվտանգության ապահովման կարևորությունը ժամանակակից տրանսպորտային համակարգերում, աշխատությունը համադրում է տեսական ավտոմոբիլային մեխանիկայի հիմքերը և գործնական շահագործական վերլուծությունները՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնական և կիրառական աղբյուր ավտոմոբիլային տեխնիկայի ոլորտում։