Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Հայկական ՍՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերից առաջարկվող գրականության համահավաք ցանկ
Հրատարակությունը համահավաք մատենագիտական ցանկ է, որը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերում առկա և այլ գրադարաններին առաջարկվող գրականության վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը։ Ցանկի հիմնական նպատակն է նպաստել գրադարանային հավաքածուների արդյունավետ օգտագործմանը, գրականության վերաբաշխմանը և տարբեր գրադարանների միջև գրքափոխանակության կազմակերպմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանային ֆոնդերում առկա գրականության հաշվառմանը, կրկնօրինակների և տվյալ գրադարանի համար ոչ անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերմանը, ինչպես նաև դրանց նպատակային փոխանցման հնարավորություններին։ Ներկայացվող նյութերը կարող են ընդգրկել գիտական, ուսումնական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և այլ բնույթի հրատարակություններ՝ դասակարգված ըստ համապատասխան մատենագիտական սկզբունքների։ Կարևորվում են գրքերի հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրի և տարեթվի, ինչպես նաև գրականության նույնականացման համար անհրաժեշտ այլ տվյալների ճշգրիտ ներկայացումը։ Համահավաք ցանկի կազմումը հնարավորություն է տալիս միավորելու տարբեր գրադարանային համակարգերի առաջարկները, պարզեցնելու անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը և ընդլայնելու գրադարանների համագործակցության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գրքափոխանակության դերին գրադարանային ֆոնդերի համալրման, հավաքածուների կառուցվածքի կատարելագործման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջմունքների բավարարման գործում։ Նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրադարանային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործման, գրականության շրջանառության ակտիվացման և մատենագիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման տեսանկյունից։ Ցանկը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ գրադարանային համակարգի կազմակերպման, կենտրոնացված գրադարանային սպասարկման և խորհրդային ժամանակաշրջանի գրքափոխանակության գործելակերպի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, գրադարանային ֆոնդերի համալրման մասնագետների, գրադարանագիտության հետազոտողների և գրադարանային գործի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-15
Другие предметы
Ճարտարապետ Տիրան Մարությանի ստեղծագործական ժառանգությունը
Ճարտարապետագիտական, արվեստաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ճարտարապետ Տիրան Մարությանի ստեղծագործական ժառանգության, մասնագիտական գործունեության և ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ճարտարապետի ստեղծագործական ուղու ձևավորման պատմական և մշակութային նախադրյալները, նրա մասնագիտական հայացքները և գործունեության տեղը հայկական ճարտարապետության զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարությանի ճարտարապետական նախագծերի, հետազոտական աշխատանքների և հայկական ճարտարապետական ժառանգության նկատմամբ ունեցած մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործական գործունեության մեջ ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության և ժամանակակից նախագծային սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ճարտարապետական հորինվածքի, տարածական կազմակերպման, կառուցվածքային լուծումների, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների և միջավայրի հետ կառույցների ներդաշնակության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճարտարապետի նախագծային և գիտահետազոտական նյութերը, հրապարակումները, մասնագիտական գնահատականները և հայկական ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ նրա ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Տիրան Մարությանի գործունեության նշանակությանը ճարտարապետական ժառանգության ճանաչման, պահպանության, ազգային ճարտարապետական ինքնության արտահայտման և մասնագիտական մտքի զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, ճարտարապետական նախագծման, արվեստաբանության, հուշարձանների պահպանության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-09
Биология
Структурные и функциональные особенности аргиназы печени лягушек Rana ridibunda в течение онтогенетического развития
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գորտերի՝ Rana ridibunda տեսակի լյարդում արգինազա ֆերմենտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը օնտոգենետիկ զարգացման տարբեր փուլերում։ Աշխատության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն բանի վրա, թե ինչպես է այս ֆերմենտի ակտիվությունը, կառուցվածքային կազմակերպվածությունը և կենսաքիմիական հատկությունները փոխվում օրգանիզմի զարգացման ընթացքում։ Արգինազան կարևոր դեր ունի ազոտային փոխանակության գործընթացներում՝ մասնակցելով արգինինի քայքայմանը և միզանյութի առաջացմանը, ուստի դրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու կենդանու նյութափոխանակության կարգավորման մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լյարդի ֆերմենտային համակարգի ձևավորման և վերակազմավորման առանձնահատկությունները՝ սկսած զարգացման վաղ փուլերից մինչև հասուն օրգանիզմ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆերմենտի ակտիվության տարիքային փոփոխություններին, հնարավոր իզոֆերմենտային ձևերի առկայությանը, սպիտակուցային կառուցվածքի առանձնահատկություններին և տարբեր կենսաքիմիական գործոնների նկատմամբ դրա արձագանքին։ Աշխատանքը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են օնտոգենեզի ընթացքում փոխվում ազոտային նյութափոխանակության հետ կապված գործընթացները և ինչպես է լյարդի ֆունկցիոնալ հասունացումը կապված ֆերմենտային համակարգերի զարգացման հետ։ Rana ridibunda-ի ընտրությունը որպես հետազոտության օբյեկտ կարևոր է, քանի որ երկկենցաղների զարգացման ընթացքում տեղի են ունենում էական ֆիզիոլոգիական և նյութափոխանակային փոփոխություններ, որոնք կարող են արտացոլվել լյարդի ֆերմենտային ակտիվության մեջ։ Այս առումով ուսումնասիրությունը միավորում է կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական և զարգացման կենսաբանության մոտեցումները՝ փորձելով բացահայտել ֆերմենտի կառուցվածքի և ֆունկցիայի փոխկապակցվածությունը զարգացման տարբեր փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ոչ միայն երկկենցաղների նյութափոխանակության առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև օնտոգենեզի ընթացքում ֆերմենտային համակարգերի ձևավորման և կարգավորման ընդհանուր օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-09-06
Медицина
Սրտամկանի ադրենալինային վնասման դեպքում որոշ մորֆոֆունկցիոնալ և նյութափոխանակային տեղաշարժերի ուսումնասիրումը և դրանց շտկումը փորձարարական պայմաններում
Բժշկակենսաբանական, փորձարարական սրտաբանության և ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սրտամկանի ադրենալինային վնասման պայմաններում առաջացող ձևաբանական, գործառական և նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց շտկման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում ադրենալինի ազդեցության ֆիզիոլոգիական և ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սրտամկանի բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և սրտի գործունեության կարգավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատեխոլամինների ավելցուկային ազդեցության հետևանքով սրտամկանում առաջացող փոփոխություններին, բջջային վնասման մեխանիզմներին և սրտամկանի կծկողական գործառույթի հնարավոր խանգարումներին։ Վերլուծվում են էներգետիկ նյութափոխանակության, օքսիդավերականգնման գործընթացների, լիպիդային փոխանակության և բջջային թաղանթների կայունության հետ կապված կենսաքիմիական տեղաշարժերը։ Քննարկվում են օքսիդատիվ սթրեսի, կալցիումային հավասարակշռության խանգարումների և նյութափոխանակային փոփոխությունների նշանակությունը սրտամկանի վնասման զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել փորձարարական մոդելավորման, հյուսվածաբանական հետազոտության, կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման և սրտի գործառական վիճակի գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում սրտամկանի վնասման պայմաններում պաշտպանական և վերականգնողական մեխանիզմների ակտիվացման հնարավորություններին, ինչպես նաև տարբեր շտկող ազդեցությունների արդյունավետության փորձարարական գնահատմանը։ Կարևորվում է ձևաբանական, գործառական և նյութափոխանակային ցուցանիշների համակցված ուսումնասիրությունը՝ սրտամկանի ախտաբանական փոփոխությունների զարգացման օրինաչափությունները բացահայտելու և դրանց կանխարգելման գիտական հիմքերը մշակելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել փորձարարական սրտաբանության, ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, դեղաբանության և սրտանոթային հիվանդությունների մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-10
История
Տարեգիրք Ա
Այս գիրքը պատմագրական բնույթի աշխատություն է, որտեղ ժամանակագրական հերթականությամբ ներկայացվում են տարբեր տարիներին տեղի ունեցած քաղաքական, ռազմական, հասարակական և մշակութային իրադարձությունները։ Բովանդակությունը կառուցված է տարեգրության սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ժամանակահատվածի կարևոր դեպքերը արձանագրելով համառոտ, բայց փաստագրական ձևով։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի, հարևան պետությունների, թագավորների, իշխանների, եկեղեցական գործիչների և պատերազմների պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Գրքում արտացոլված են ինչպես պետական ու ռազմական զարգացումները, այնպես էլ բնական աղետները, երկրաշարժերը, իշխանափոխությունները, դիվանագիտական հարաբերություններն ու հասարակական կյանքի տարբեր դրվագներ։ Այն առանձնանում է պատմական փաստերի պահպանման արժեքով և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրավիճակի, մշակութային միջավայրի և ժողովրդի կյանքի մասին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և պատմական աղբյուրների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-08-28
Химия
Исследование структур устойчивости тепловых волн фронтальной полимеризации
Աշխատությունը նվիրված է ճակատային պոլիմերացման ընթացքում առաջացող ջերմային ալիքների կառուցվածքի, տարածման օրինաչափությունների և կայունության ուսումնասիրությանը՝ քիմիական կինետիկայի, ջերմափոխանակության և ոչ գծային դինամիկայի տեսանկյուններից։ Հետազոտության առանցքում այն փոխկապակցված ֆիզիկաքիմիական գործընթացներն են, որոնց պայմաններում տեղայնացված ռեակցիոն գոտին կարող է ինքնատարածվել սկզբնական նյութի միջավայրով՝ պոլիմերացման ժամանակ անջատվող ջերմության հաշվին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջերմաստիճանային դաշտի և ռեակցիայի փոխակերպման աստիճանի տարածական ու ժամանակային փոփոխություններին, քանի որ դրանց փոխազդեցությունն է մեծապես պայմանավորում շարժվող ճակատի ձևը և դինամիկական վարքը։ Քննվում են ջերմային ալիքի տարածման արագության, ջերմաստիճանային պրոֆիլի և ռեակցիոն գոտու բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող կապերը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում հաստատուն տարածվող ճակատը կարող է պահպանել իր կայունությունը կամ ենթարկվել տարբեր տեսակի անկայունությունների։ Մաթեմատիկական նկարագրության շրջանակում կարևոր դեր ունեն ջերմահաղորդականության և քիմիական փոխակերպման կինետիկան արտահայտող փոխկապակցված հավասարումները, որոնց վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել համակարգի տարբեր ռեժիմները։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ գծային երևույթները, երբ համակարգի պարամետրերի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել կայուն ռեժիմից տատանողական կամ ավելի բարդ տարածաժամանակային վարքի անցման։ Ուսումնասիրվում է տարբեր ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությունը ջերմային ճակատի կայունության վրա՝ դրանք դիտարկելով ընդհանուր տեսական մոդելի շրջանակում։ Թվային մոդելավորման և կայունության վերլուծության մեթոդները հնարավորություն են տալիս համեմատել հնարավոր լուծումները, գնահատել փոքր խ perturbations-ի զարգացումը և առանձնացնել տարբեր դինամիկական ռեժիմների առաջացման պայմանները։ Կարևորվում է նաև տեսական արդյունքների և փորձարարական դիտարկումների միջև համապատասխանության ուսումնասիրությունը, քանի որ ճակատային պոլիմերացման իրական համակարգերում ջերմային կորուստները, նյութի հատկությունները և ռեակցիայի կինետիկան կարող են էական ազդեցություն ունենալ դիտվող պատկերի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է պոլիմերների քիմիայի, քիմիական ֆիզիկայի, ջերմաֆիզիկայի և ոչ գծային գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով ինքնատարածվող պոլիմերացման ճակատների կառուցվածքի և կայունության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։
Обновлено. 2026-09-22