Բառիմաստի փոխաբերացումը և փոխաբերական նշանակությունները ժամանակակից հայերենում (ըստ Էդ. Աղայանի «Արդի հայերենի բացատրական բառարանի» տվյալների)

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավազակության՝ որպես սեփականության և անձի անվտանգության դեմ ուղղված հանցավոր վարքագծի քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տվյալ արարքի իրավական բնույթը, հանցակազմի կառուցվածքը, քրեական պատասխանատվության հիմքերը և իրավական որակման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանցագործության օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների մեկնաբանությանը, մեղքի ձևին, նպատակին, հանցագործության սուբյեկտին և պատասխանատվության տարբերակման սկզբունքներին։ Քննվում են նաև հարակից հանցակազմերից սահմանազատման խնդիրները, քանի որ իրավակիրառ պրակտիկայում կարևոր է տարբեր իրավական բնույթ ունեցող սեփականության դեմ ուղղված արարքների հստակ տարբերակումը։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում կարող են դիտարկվել պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների նշանակությունը, հանցակցության առանձնահատկությունները, հանցագործության փուլերի իրավական գնահատումը և պատժի անհատականացման սկզբունքները։ Կրիմինալոգիական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են նման հանցավոր վարքագծի տարածվածության, կառուցվածքի և փոփոխությունների ընդհանուր միտումները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, ընտանեկան և անհատական գործոնները։ Կարևորվում է հանցագործություն կատարող անձանց սոցիալ-ժողովրդագրական և վարքային բնութագրերի ուսումնասիրությունը՝ ոչ թե մեկ միասնական «հանցագործի կերպար» ձևավորելու, այլ տարբեր ռիսկային գործոնների և օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կրկնահանցավորության, խմբային հանցավոր վարքագծի և սոցիալական միջավայրի ազդեցության խնդիրներին։ Հետազոտվում են նաև կանխարգելման ընդհանուր ուղղությունները՝ ներառելով իրավական, սոցիալական և կազմակերպական միջոցների փոխկապակցվածությունը, իրավապահ մարմինների կանխարգելիչ գործունեության նշանակությունը և հանցավոր վարքագծի պատճառների ու պայմանների նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է օրենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավական կարգավորման հնարավոր հակասությունները և քրեական պատասխանատվության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Քրեաիրավական ու կրիմինալոգիական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել ոչ միայն որպես քրեական օրենքով նախատեսված արարք, այլև որպես սոցիալական երևույթ՝ ուսումնասիրելով դրա պատճառները, դրսևորումների առանձնահատկությունները և կանխարգելման մեխանիզմները։ Այսպիսի համալիր ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել քրեական օրենսդրության գիտական վերլուծությանը, իրավակիրառ մոտեցումների կատարելագործմանը և հանցավորության կանխարգելման քաղաքականության տեսական հիմքերի զարգացմանը։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մետաղների և կիսահաղորդիչների նանոմասնիկների ու կենսաբանական մակրոմոլեկուլների փոխազդեցությունների ուսումնասիրմանը հեղուկ միջավայրերում։ Գրքում ներկայացվում են նանոմասնիկների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կենսաբանական համակարգերի հետ փոխգործակցության հիմնական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է սպիտակուցների, նուկլեինաթթուների և այլ կենսաբանական մակրոմոլեկուլների հետ նանոմասնիկների կապման, մակերևութային փոխազդեցությունների, կառուցվածքային փոփոխությունների և կայունության վրա ազդեցության հարցերը։ Աշխատությունում վերլուծվում են ժամանակակից փորձարարական մեթոդները, որոնք կիրառվում են այդ գործընթացների ուսումնասիրման համար, ինչպես նաև ներկայացվում են ստացված արդյունքների տեսական մեկնաբանությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նանոկենսատեխնոլոգիաների, կենսաբժշկական կիրառությունների, դեղերի նպատակային առաքման համակարգերի, կենսասենսորների և ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների զարգացման հեռանկարներին։ Գիրքը նախատեսված է նանոտեխնոլոգիաների, կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, նյութագիտության և կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտներում աշխատող գիտնականների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում նանոմակարդակում տեղի ունեցող բարդ կենսաֆիզիկական գործընթացների վերաբերյալ։

Сельское хозяйство

Այս պատմագիտական և ագրոնոմիական աշխատանքը նվիրված է Էրիվանի նահանգում խոտացանության զարգացմանը և գյուղատնտեսական արտադրության բարելավմանն ուղղված ագրոնոմիական օգնության միջոցների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի շրջանակում ներկայացվում են տարածաշրջանի գյուղատնտեսական պայմանները, հողօգտագործման առանձնահատկությունները և անասնապահության համար կերային բազայի ձևավորման խնդիրները, ինչպես նաև խոտաբույսերի մշակության տարածման հնարավորությունները։ Խոտացանությունը դիտարկվում է որպես հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման, անասնակերի արտադրության ընդլայնման և գյուղատնտեսական տնտեսությունների արտադրողականության բարելավման կարևոր միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը և այն գործնական օգնությանը, որը կարող էր տրամադրվել գյուղացիական տնտեսություններին՝ մշակության տեխնիկայի, սերմերի ընտրության, հողի մշակման, ցանքի և բերքահավաքի կազմակերպման ուղղություններով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ցուցադրական ցանքերի, փորձարարական տնտեսությունների, մասնագիտական խորհրդատվության և գյուղատնտեսական կրթության նշանակությանը՝ նոր ագրոնոմիական մեթոդների տարածման գործում։ Էրիվանի նահանգի պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսության խնդիրների, գյուղացիական տնտեսությունների զարգացման պայմանների և ագրոնոմիական ծառայությունների ձևավորման մասին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել Հայաստանի գյուղատնտեսության պատմության, հողօգտագործման ավանդույթների, ագրոնոմիական գիտելիքների տարածման և տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման պատմությունն ուսումնասիրողների համար։

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 19-րդ դարում Օսմանյան տիրապետության դեմ բալկանյան ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումներին հայերի մասնակցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական պայմանները, Բալկաններում ծավալված ազատագրական շարժումների հիմնական ուղղությունները և դրանց հետ հայերի առնչությունների ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ անհատների և խմբերի մասնակցությանը, բալկանյան ժողովուրդների հետ ձևավորված կապերին, փոխադարձ աջակցության դրսևորումներին և ընդհանուր քաղաքական ու հասարակական շահերի շուրջ համագործակցությանը։ Վերլուծվում են ազատագրական շարժումների վերաբերյալ հայկական միջավայրում ձևավորված արձագանքները, ինչպես նաև այդ իրադարձությունների ազդեցությունը ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման վրա։ Քննարկվում են հայ և բալկանյան ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերությունները, նրանց միջև ձևավորված կապերի առանձնահատկությունները և ազգային շարժումների համատեքստում դրանց նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական ներկայացնելու 19-րդ դարի ազգային-ազատագրական գործընթացների բազմակողմ բնույթը և դրանցում հայերի ունեցած մասնակցության տարբեր դրսևորումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, բալկանագիտության և Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Медицина

Բժշկական և ձևաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ենթաստամոքսային գեղձում երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի պայմաններում առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ համեմատելով ճարպակալմամբ ուղեկցվող և առանց ճարպակալման դեպքերը։ Քննության են առնվում գեղձի էնդոկրին և էկզոկրին հատվածների հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները, բջջային կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը նյութափոխանակային խանգարումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լանգերհանսյան կղզյակների վիճակին, ինսուլին արտադրող բջիջների կառուցվածքային փոփոխություններին և գեղձային հյուսվածքում զարգացող ձևաբանական վերափոխումներին։ Վերլուծվում են ճարպակալման առկայության պայմաններում հյուսվածքային փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր տարբերությունները առանց ճարպակալման ընթացող հիվանդության համեմատությամբ։ Քննարկվում են նյութափոխանակային խանգարումների, ինսուլինային կարգավորման և ենթաստամոքսային գեղձի կառուցվածքային վիճակի միջև փոխկապակցվածությունները։ Համեմատական ձևաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հիվանդության տարբեր ընթացքների ժամանակ գեղձում զարգացող փոփոխությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի, հյուսվածաբանության և փորձարարական բժշկության ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։