Բնապահպանական վերահսկողության արդի հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

Педагогика

Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է կրթական գործընթացի կազմակերպման, ուսուցման արդյունավետության բարձրացման և սովորողների համակողմանի զարգացման հետ կապված հիմնարար գաղափարներ ու մոտեցումներ։ Այն ընդգրկում է մանկավարժական տեսության և պրակտիկայի կարևոր հարցեր՝ անդրադառնալով ուսուցչի դերին, կրթության նպատակներին, ուսուցման մեթոդներին, հաղորդակցման առանձնահատկություններին և կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Նյութը նպաստում է մասնագիտական գիտելիքների խորացմանը, մանկավարժական կարողությունների զարգացմանը և կրթական գործունեության ընթացքում առաջացող խնդիրների առավել արդյունավետ լուծմանը։ Բովանդակությունը ներկայացված է հասկանալի և համակարգված ձևով՝ համադրելով տեսական գիտելիքներն ու գործնական կիրառությունները, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ոչ միայն ծանոթանալ հիմնական հասկացություններին, այլև կիրառել դրանք իրական կրթական գործընթացում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուսանողների, մանկավարժների, հետազոտողների և կրթության ոլորտով հետաքրքրվող բոլոր անձանց համար՝ ծառայելով որպես գիտելիքների համալրման և մասնագիտական զարգացման արժեքավոր աղբյուր։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է 5-8-րդ դասարաններում սովորող հայ աշակերտների ռուսերեն բանավոր և գրավոր խոսքում հանդիպող քերականական սխալների համակարգված դասակարգմանը և դրանց տարբերակված կանխարգելման մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ ռուսերենը հայախոս սովորողների համար հաճախ հանդես է գալիս որպես երկրորդ լեզու, և մայրենի լեզվի քերականական կառուցվածքի ազդեցությունը կարող է պայմանավորել ռուսերենում որոշակի բնորոշ սխալների առաջացումը։ Այդ սխալների բացահայտումը, պատճառների ուսումնասիրությունը և դրանց կանխարգելման համապատասխան մեթոդների ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունեն ռուսաց լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է պարզել, թե դպրոցականների խոսքում ինչպիսի քերականական շեղումներ են առավել հաճախ հանդիպում, ինչ օրինաչափություններով են դրանք առաջանում և ինչպես կարելի է ուսուցման գործընթացում հաշվի առնել սովորողների անհատական և տարիքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ռուսերենի հոլովների, թվի, սեռի, բայաձևերի, ժամանակների, նախադասության կառուցվածքի, բառերի համաձայնության և կառավարման հետ կապված սխալները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել այն դեպքերին, երբ աշակերտը ռուսերեն քերականական ձևը կառուցում է հայերենի համապատասխան կառուցվածքի ազդեցությամբ։ Նման միջլեզվային ազդեցությունը կարող է դրսևորվել ինչպես բառերի ձևաբանական փոփոխության, այնպես էլ նախադասության շարահյուսական կառուցվածքի մակարդակում։ Սխալների դասակարգումը հնարավորություն է տալիս դրանք բաժանել որոշակի խմբերի՝ ըստ քերականական բնույթի, առաջացման պատճառի, կայունության և ուսուցման ընթացքում դրանց ուղղման բարդության։ Այդպիսի դասակարգումը կարևոր է ոչ միայն սխալների նկարագրության, այլև դրանց կանխարգելման արդյունավետ համակարգ ստեղծելու համար։ Աշխատության կարևոր գաղափարներից է տարբերակված մոտեցման կիրառումը։ Բոլոր աշակերտների համար նույն վարժությունների և նույն մեթոդների կիրառումը միշտ չէ, որ ապահովում է անհրաժեշտ արդյունք, քանի որ նույն սխալը տարբեր սովորողների մոտ կարող է ունենալ տարբեր պատճառներ։ Մի դեպքում այն կարող է առաջանալ մայրենի լեզվի ազդեցությամբ, մեկ այլ դեպքում՝ կանոնի թերի յուրացման, հիշողության դժվարության, անբավարար բառապաշարի կամ խոսքային հմտության չձևավորված լինելու հետևանքով։ Հետևաբար ուսուցիչը պետք է կարողանա որոշել սխալի պատճառը և դրան համապատասխան ընտրել ուղղիչ կամ կանխարգելիչ աշխատանքների ձևը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել աշակերտների գրավոր աշխատանքների, թելադրությունների, շարադրությունների, բանավոր խոսքի և ուսումնական առաջադրանքների վերլուծության մեթոդներ։ Սխալների քանակական և որակական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու դրանց տարածվածությունը տարբեր դասարաններում և հետևելու, թե ինչպես են դրանք փոփոխվում սովորողի տարիքին ու լեզվական փորձին զուգահեռ։ Կարևոր է նաև համեմատել տարբեր մակարդակի լեզվական պատրաստվածություն ունեցող աշակերտների սխալները՝ բացահայտելու համար դրանց բնորոշ առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեթոդական հատվածում ուշադրություն է դարձվում սխալների կանխարգելման գործնական միջոցներին։ Դրանց թվում կարող են կիրառվել նպատակային քերականական վարժություններ, համեմատական վերլուծություններ հայերենի և ռուսերենի միջև, սխալների ինքնուրույն հայտնաբերում և ուղղում, խոսքային իրավիճակների մոդելավորում, կրկնողական առաջադրանքներ և տարբեր բարդության վարժությունների համակարգ։ Հատկապես արդյունավետ կարող է լինել այնպիսի առաջադրանքների կիրառումը, որոնք աշակերտին ստիպում են ոչ միայն հիշել քերականական կանոնը, այլև այն գործնականում կիրառել իրական կամ մոտ իրական հաղորդակցական իրավիճակում։ Միջլեզվային համեմատությունը ևս կարևոր մեթոդական գործիք է, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս սովորողին գիտակցել երկու լեզուների կառուցվածքային տարբերությունները և կանխել մայրենի լեզվից մեխանիկական փոխանցվող սխալները։ Տարբերակված ուսուցումը կարող է ենթադրել առաջադրանքների բարդության աստիճանական փոփոխություն՝ հաշվի առնելով սովորողի լեզվական մակարդակը և առավել հաճախ հանդիպող սխալների բնույթը։ Միաժամանակ կարևոր է խուսափել սխալների մեխանիկական ուղղումից և սովորողին հնարավորություն տալ հասկանալու դրանց առաջացման պատճառը։ Այդ մոտեցումը նպաստում է լեզվական ինքնավերահսկման և ինքնուրույն խոսքային հմտությունների ձևավորմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ սխալների դասակարգման հիման վրա հնարավոր է ստեղծել ուսուցչի համար կիրառելի մեթոդական համակարգ, որը թույլ կտա ավելի նպատակային կազմակերպել քերականության ուսուցումը և կանխարգելիչ աշխատանքը։ Նման համակարգը կարող է օգտակար լինել ինչպես սովորական դասապրոցեսում, այնպես էլ լրացուցիչ կամ անհատական պարապմունքների ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է ռուսաց լեզվի ուսուցման մեթոդիկան, համադրական լեզվաբանությունը և սխալների վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայախոս դպրոցականների ռուսերեն խոսքում քերականական սխալների հիմնական տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները և տարբերակված կանխարգելման առավել արդյունավետ ուղիները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել ռուսաց լեզու դասավանդող ուսուցիչների, մեթոդիստների, լեզվաբանների, մանկավարժների և երկլեզու կամ երկրորդ լեզվի ուսուցման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ժողովրդաիշխանության իրացման անմիջական ձևերի տեսական և գործնական վերլուծությանը։ Գրքում ներկայացվում են ժողովրդավարական համակարգի հիմնարար սկզբունքները, որոնց հիմքում ընկած է ժողովրդի՝ որպես իշխանության կրողի անմիջական մասնակցությունը պետական կառավարմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անմիջական ժողովրդավարության հիմնական գործիքները՝ հանրաքվեներ, քաղաքացիական նախաձեռնություններ, ընտրական գործընթացներ և տեղական ինքնակառավարման մեխանիզմներ՝ ընդգծելով դրանց իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները ՀՀ սահմանադրական համակարգում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև այդ ձևերի կիրառման արդյունավետությունը, ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները և քաղաքական գործոնների ազդեցությունը դրանց իրականացման վրա։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական օրինակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ՀՀ-ում ժողովրդաիշխանության անմիջական ձևերի զարգացման մակարդակը և բարելավման ուղիները։ Գիրքը նաև անդրադառնում է քաղաքացիական հասարակության դերին, հանրային մասնակցության ընդլայնման մեխանիզմներին և ժողովրդավարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և սահմանադրական իրավունքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Գիրքը նվիրված է անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանների անցմամբ կատարված սպանության համար քրեական պատասխանատվության տեսական և գործնական հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա իրավական որակման բարդությունները և դատական կիրառման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտի իրավական էությունը, դրա սահմանների որոշման չափանիշները և այդ սահմանների գերազանցման իրավական հետևանքները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սպանության որակման տարբեր մոտեցումները քրեական իրավունքի տեսության մեջ, ինչպես նաև դատական պրակտիկայում ձևավորված մեկնաբանությունները՝ ընդգծելով իրավակիրառման միատեսակության խնդիրները։ Գրքում քննարկվում են նաև մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանցակազմի տարրերի գնահատման առանձնահատկությունները և ապացուցման գործընթացում առաջացող դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության, իրավաչափ պաշտպանության սահմանների և արդար դատաքննության սկզբունքների փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական վերլուծությունը և գործնական փորձը՝ առաջարկելով իրավական կարգավորման կատարելագործման ուղիներ։ Գիրքը նախատեսված է քրեական իրավունքի մասնագետների, դատավորների, դատախազների, փաստաբանների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և քրեական արդարադատության հարցերով հետաքրքրվողների համար։

Экология

Շրջակա միջավայրի պահպանության կառավարման կառուցվածքն ու բաղադրամասերը ներկայացնում են այն համակարգը, որը նախատեսված է բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման համար։ Կառավարման կառուցվածքը ներառում է պետական, տեղական ինքնակառավարման և մասնավոր կազմակերպությունների դերերը, որոնք համագործակցելով մշակում և իրականացնում են քաղաքականություն, ծրագրեր ու չափանիշներ՝ շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտում։ Բաղադրամասերը ներառում են օրենսդրական և կանոնակարգային հիմքերը, մոնիտորինգի և վերահսկողության համակարգերը, բնապահպանական տեղեկատվական համակարգերը, կրթական և կրթահասարակային միջոցառումները, ֆինանսավորման և խրախուսումների մեխանիզմները, ինչպես նաև հետազոտական ու գիտահետազոտական աշխատանքները։ Կառավարման գործընթացը ապահովում է ռիսկերի գնահատում, շրջակա միջավայրի վիճակի մշտադիտարկում, էկոլոգիական աղետների կանխարգելում և շրջակա միջավայրի պահպանության ռազմավարական ծրագրերի իրականացում։ Այս կառուցվածքի և բաղադրամասերի համակարգված գործունեությունը նպաստում է բնական ռեսուրսների խնայողությանը, կենսաբազմազանության պահպանմանը և մարդկային առողջության պաշտպանությանը, ինչպես նաև ստեղծում է հիմք երկրում էկոլոգիական կայուն զարգացման համար։

Литература

F. Scott Fitzgeraldի ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն The Great Gatsby և Tender Is the Night վեպերը, որոնք համարվում են ամերիկյան գրականության «Ջազի դարաշրջանի» ամենախորքային արտացոլումներից մեկը․ «Մեծն Գեթսբին» ներկայացնում է 1920-ականների Ամերիկայի փայլուն, բայց ներքուստ դատարկ բարձր հասարակությունը՝ կենտրոնանալով Ջեյ Գեթսբիի կերպարի վրա, ով մարմնավորում է անհասանելի սիրո, ամերիկյան երազանքի և ինքնակործանվող իդեալիզմի բարդ միասնությունը, իսկ վեպի միջոցով Ֆիցջերալդը քննադատում է նյութապաշտությունն ու սոցիալական անհավասարությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երազանքները բախվում իրականության կոշտությանը․ «Գիշերն անույշ է» վեպում հեղինակը տեղափոխում է ընթերցողին եվրոպական միջավայր՝ հոգեբանական ավելի խորը շերտերով ուսումնասիրելով Դիք Դայվերի և Նիկոլ Ուորենի հարաբերությունները, որտեղ սիրո պատմությունը միահյուսվում է հոգեկան անկայունության, սոցիալական ճնշումների և անձնական անկման թեմաների հետ, իսկ գործողությունների զարգացումը բացահայտում է մարդկային հոգու բարդությունները և բարոյական քայքայման գործընթացը․ այս երկու ստեղծագործություններում Ֆիցջերալդը միավորում է նուրբ հոգեբանական վերլուծությունը, վառ պատկերավոր լեզուն և հասարակության քննադատական դիտարկումը՝ ստեղծելով այնպիսի գրական աշխարհ, որը միաժամանակ հմայիչ է և ողբերգական՝ արտացոլելով մարդու ձգտումների ու իրականության մշտական հակասությունը։