Բույսերի ֆիզիոլոգիայի (բիոլոգիական քիմիայի հիմունքներով) լաբորատոր-գործնական աշխատանքների ձեռնարկ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Հայնրիխ Բյոլի փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրությանը՝ դրանց գաղափարական, գեղարվեստական, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում են գրողի պատմվածքներն ու կարճ արձակ ստեղծագործությունները, որոնցում արտացոլվում են հետպատերազմյան գերմանական հասարակության սոցիալական, բարոյական և հոգեբանական հիմնախնդիրները, անհատի ներաշխարհի հակասությունները, մարդկային հարաբերությունների բարդությունները և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում Բյոլի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորմանը, նրա գրական ժառանգության զարգացման հիմնական ուղղություններին և գերմանական հետպատերազմյան գրականության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և դրա հետևանքների գեղարվեստական արտացոլմանը, պատերազմի պայմաններում մարդկային արժանապատվության պահպանման, բարոյական պատասխանատվության, խղճի, կարեկցանքի և մարդասիրության գաղափարներին։ Քննարկվում են գրողի փոքր արձակին բնորոշ թեմատիկ առանձնահատկությունները, մասնավորապես հասարակ մարդու առօրյա կյանքը, սոցիալական անարդարությունը, նյութական և հոգևոր արժեքների հակադրությունը, անհատի օտարացումը, հասարակական անտարբերությունը և բարոյական ընտրության հիմնախնդիրները։ Կարևորվում է Բյոլի ստեղծագործություններում ներկայացվող մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների բազմակողմանի պատկերումը, սոցիալական պայմանների ազդեցությունը անհատականության ձևավորման վրա և հասարակական համակարգերի նկատմամբ գրողի քննադատական վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրվում են փոքրածավալ արձակի ժանրային առանձնահատկությունները, պատմվածքի կառուցվածքային կազմակերպումը, սյուժեի զարգացման սկզբունքները, կերպարների համակարգը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, ինչպես նաև պատումի ձևավորման լեզվաոճական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում Բյոլի արձակին բնորոշ հակիրճությանը, արտահայտչական զսպվածությանը, առօրյա մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը, երկխոսությունների կառուցման առանձնահատկություններին և ենթատեքստի միջոցով գաղափարական բովանդակության բացահայտմանը։ Դիտարկվում են հեգնանքի, երգիծանքի, հակադրության, խորհրդանշական պատկերների և հոգեբանական մանրամասների կիրառման եղանակները, որոնց միջոցով գրողը ներկայացնում է հասարակական հակասությունները և մարդկային վարքագծի բարոյական կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Բյոլի ստեղծագործություններում քրիստոնեական բարոյականության, կրոնական մտածողության, անհատի ազատության և սոցիալական պատասխանատվության գաղափարների արտահայտմանը՝ հաշվի առնելով գրողի քննադատական վերաբերմունքը հասարակական կեղծավորության և ձևական բարեպաշտության նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել «Ճամփորդ, երբ դու Սպա գաս...», «Իմ թանկարժեք ոտքը», «Ծիծաղողը», «Կամուրջի մոտ» և այլ պատմվածքներ, որոնցում առանձնահատուկ արտահայտչականությամբ ներկայացվում են պատերազմի հետևանքները, մարդկային ճակատագրերը, հասարակության բարոյական հակասությունները և անհատի ներքին ապրումները։ Կարևորվում է նաև գրողի փոքր արձակի կապը նրա վիպական ստեղծագործության հետ, թեմատիկ և գաղափարական շարունակականությունը, ինչպես նաև կարճ պատմողական ձևերի դերը նրա գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են Բյոլի ստեղծագործությունների տեղն ու նշանակությունը «փլատակների գրականության» ձևավորման և զարգացման համատեքստում, հետպատերազմյան գերմանական գրականության գեղագիտական որոնումները և գրողի արձակի ազդեցությունը ժամանակակից եվրոպական գրական մտածողության վրա։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս խորությամբ հասկանալու Բյոլի փոքր արձակի գաղափարական բազմաշերտությունը, գեղարվեստական ինքնատիպությունը, հոգեբանական խորությունը և մարդասիրական ուղղվածությունը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, արձակի պոետիկայի և գրական ժանրերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, գերմանագիտության մասնագետների, թարգմանիչների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև XX դարի եվրոպական գրականությամբ, հետպատերազմյան արձակով և համաշխարհային գրականության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

Право

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության սահմանադրական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են պետական ինքնիշխանության սահմանադրաիրավական բովանդակությունը, դրա սկզբունքները, իրավական հիմքերը և դրսևորման ձևերը՝ ազգային և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հեղինակը քննարկում է ինքնիշխանության իրականացման սահմանադրական մեխանիզմները, պետական իշխանության կազմակերպման համակարգը, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը, տարածքային ամբողջականության, ժողովրդի ինքնիշխանության, պետական անվտանգության և սահմանադրական կարգի պահպանության իրավական երաշխիքները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի սահմանադրական զարգացման հիմնական փուլերին, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգի վրա, ինչպես նաև միջազգային իրավական գործընթացների և գլոբալացման պայմաններում ինքնիշխանության իրավական պաշտպանության արդի մարտահրավերներին։ Գրքում ներկայացված են գիտական վերլուծություններ, իրավական համեմատություններ և տեսական եզրակացություններ, որոնք նպաստում են Հայաստանի սահմանադրական համակարգում ինքնիշխանության ինստիտուտի առավել խորքային ընկալմանը և դրա հետագա զարգացման հնարավորությունների գնահատմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավունքի և պետական ինքնիշխանության հիմնահարցերով։

Математика

Գիրքը նվիրված է քվանտային մեխանիկայի շրջանակներում տոպոլոգիապես ոչ տրիվիալ օբյեկտների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց ֆիզիկական հատկությունների վերլուծությանը։ Աշխատությունում քննարկվում են այն համակարգերը և երևույթները, որոնց վարքը պայմանավորված է ոչ միայն տեղային ֆիզիկական պարամետրերով, այլև տարածության տոպոլոգիական կառուցվածքով ու գլոբալ բնութագրերով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է քվանտային վիճակների առանձնահատկությունները, տոպոլոգիական ինվարիանտների դերը, մասնիկների և դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն երևույթները, որոնք առաջանում են ոչ սովորական երկրաչափական կամ տոպոլոգիական պայմաններում։ Գրքում կիրառվում են քվանտային տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և դիֆերենցիալ երկրաչափության մեթոդներ՝ վերլուծելու բարդ քվանտային համակարգերի հատկությունները և դրանց հնարավոր կիրառությունները ժամանակակից ֆիզիկայում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տեսական ֆիզիկոսներին, քվանտային տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են քվանտային երևույթների խորքային տեսական հիմքերը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի բերքահավաքի մեքենայացման կատարելագործմանը՝ հողակոշտերի մանրացման ռոտորային մեխանիզմով համալրված կարտոֆիլահան մեքենայի կառուցվածքի մշակման և դրա հիմնական տեխնիկական ու աշխատանքային պարամետրերի հիմնավորման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում հողից պալարների արդյունավետ առանձնացման խնդիրն է, հատկապես այն պայմաններում, երբ բերքահավաքի ընթացքում մեքենայի աշխատանքային օրգանների վրա հայտնվում են տարբեր չափերի և ամրության հողակոշտեր, որոնք կարող են դժվարացնել մաղման ու զտման գործընթացը։ Քննվում են կարտոֆիլահանի հիմնական աշխատանքային հանգույցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հողաշերտի բարձրացման, տեղափոխման, փխրեցման և տարանջատման գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռոտորային մանրիչի դերը տեխնոլոգիական ընդհանուր շղթայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների երկրաչափական և կինեմատիկական պարամետրերի ընտրությանը, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը կարող է ազդեցություն ունենալ հողային զանգվածի մշակման արդյունավետության, մեքենայի արտադրողականության և պալարների պահպանվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են ռոտորի շարժման առանձնահատկությունները, աշխատանքային տարրերի դասավորությունը և դրանց փոխազդեցությունը հողակոշտերի հետ՝ նպատակ ունենալով ապահովել հողի բավարար մանրացում և բերքի առավել արդյունավետ առանձնացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մեքենայի տեխնոլոգիական գործընթացի տեսական նկարագրությունը և կառուցվածքային պարամետրերի հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Դիտարկվում են նաև էներգատարության, աշխատանքային արագության, արտադրողականության և բերքի մեխանիկական վնասման նվազեցման խնդիրները՝ որպես մեքենայի արդյունավետության գնահատման կարևոր չափանիշներ։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով կարող են համեմատվել տարբեր կառուցվածքային և աշխատանքային տարբերակներ՝ առավել նպատակահարմար պարամետրային համակցությունները որոշելու համար։ Նման տեխնիկական լուծումների մշակումը կարևոր է կարտոֆիլի բերքահավաքի աշխատատարության նվազեցման, տեխնոլոգիական գործողությունների որակի բարձրացման և գյուղատնտեսական մեքենաների աշխատանքային հնարավորությունների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, մեքենաների տեսության, հողամշակման մեխանիկայի և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումները։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է թվային ինտեգրալ սխեմաների վիճակագրական վարքագիծը վերարտադրող միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ էլեկտրոնային համակարգերի նախագծման, մոդելավորման և հուսալիության գնահատման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Դիտարկվում են թվային ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի հիմնական օրինաչափությունները, դրանց պարամետրերի պատահական փոփոխությունները, տեխնոլոգիական շեղումները և արտաքին գործոնների ազդեցությունը սխեմաների ֆունկցիոնալ բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային սխեմաների վիճակագրական հատկությունների նկարագրմանը, պատահական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորմանը և իրական սարքերի վարքագծին համապատասխան փորձարարական ու հաշվարկային մոդելների ստեղծմանը։ Քննարկվում են տրամաբանական տարրերի փոխանջատման ժամանակային բնութագրերը, ազդանշանների տարածման ուշացումները, սխալների առաջացման հավանականությունը և էլեկտրոնային բաղադրիչների պարամետրերի փոփոխականության ազդեցությունը համակարգերի աշխատանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վիճակագրական մոդելավորման մեթոդներին, հավանականային բաշխումների կիրառմանը, փորձարարական տվյալների մշակմանը և թվային ինտեգրալ սխեմաների վարքագիծը նմանակող ապարատային ու ծրագրային միջոցների մշակման հնարավորություններին։ Կարևորվում են մոդելների ճշգրտության գնահատումը, ստացված արդյունքների համապատասխանությունը իրական սխեմաների բնութագրերին, ինչպես նաև մշակված միջոցների կիրառելիությունը էլեկտրոնային սարքավորումների փորձարկման և նախագծման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել թվային ինտեգրալ սխեմաների վիճակագրական վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը, դրանց աշխատանքի կանխատեսելիության բարձրացմանը և էլեկտրոնային համակարգերի հուսալիության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, համակարգչային մոդելավորման, էլեկտրոնային սարքավորումների նախագծման և հուսալիության տեսության մասնագետների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևորագույն երկերից մեկն է, որի հեղինակն է XII դարի նշանավոր պատմիչ և հոգևորական Սամուէլ Քահանայ Անեցին։ Այս ստեղծագործությունը համարվում է համաշխարհային և հայկական պատմության համառոտ, սակայն արժեքավոր ժամանակագրական ժողովածու, որտեղ հեղինակը փորձել է մեկտեղել տարբեր պատմիչների տեղեկությունները և ներկայացնել աշխարհի ու հայ ժողովրդի պատմական ընթացքը՝ սկսած աստվածաշնչյան ժամանակներից մինչև իր ապրած դարաշրջանը։ Գիրքը գրված է գրաբարով և առանձնանում է իր ժամանակագրական կառուցվածքով, որտեղ իրադարձությունները ներկայացվում են հաջորդական ու համեմատական ձևով՝ ընդգրկելով տարբեր ժողովուրդների պատմությունները, թագավորությունների փոփոխությունները, պատերազմները, եկեղեցական իրադարձությունները և քաղաքական զարգացումները։ Սամուէլ Անեցին մեծ ուշադրություն է դարձնում հատկապես հայկական պետականության, Բագրատունիների թագավորության, հայկական իշխանական տների, ինչպես նաև տարածաշրջանային քաղաքական փոփոխությունների նկարագրությանը։ Աշխատության մեջ արտացոլված են նաև բյուզանդական, պարսկական, արաբական և այլ պետությունների պատմական գործընթացները, որոնք առնչվում էին Հայաստանի ճակատագրին։ «Հավաքմունք ի գրոց պատմագրաց»-ը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հեղինակը օգտվել է ավելի վաղ շրջանի բազմաթիվ աղբյուրներից, որոնցից մի քանիսը հետագայում կորել են, և այդպիսով նրա գիրքը պահպանել է եզակի պատմական տեղեկություններ։ Ստեղծագործությունն աչքի է ընկնում համառոտ, սակայն բովանդակալից շարադրանքով, պատմական փաստերի խտությամբ և միջնադարյան հայ պատմագիտական մտածողության առանձնահատկություններով։ Այն մեծ արժեք ունի ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլև որպես միջնադարյան հայ գրական լեզվի և մշակութային մտածողության վկայություն։ Գիրքը լայնորեն օգտագործվում է հայոց միջնադարյան պատմության, ժամանակագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրություններում և համարվում է հայ մատենագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։