More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Environmental Science

    Հայաստանի հազվագույտ և անհետացող դեղաբույսերը և դրանց վերարտադրության խնդիրները

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի հազվագյուտ և անհետացող դեղաբույսերի ուսումնասիրմանը, դրանց պահպանության, բնական պոպուլյացիաների վերականգնման և վերարտադրության հիմնախնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են Հայաստանի դեղաբույսերի կենսաբազմազանությունը, դրանց տարածվածության առանձնահատկությունները, կենսաբանական և էկոլոգիական հատկանիշները, ինչպես նաև բնական միջավայրում դրանց թվաքանակի նվազման հիմնական պատճառները։ Հեղինակը վերլուծում է հազվագյուտ տեսակների պահպանության ժամանակակից մոտեցումները, սերմնաբուծության, վեգետատիվ բազմացման, արհեստական աճեցման և բնական պաշարների վերականգնման մեթոդները՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը և կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև դեղաբույսերի տնտեսական, բուժական և գիտական արժեքին, դրանց ռացիոնալ օգտագործման սկզբունքներին, պահպանվող տարածքների դերին և բնապահպանական քաղաքականության նշանակությանը բուսական կենսաբազմազանության պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացված են գիտական ուսումնասիրությունների արդյունքներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի արժեքավոր դեղաբույսերի գենոֆոնդի պահպանմանը, կայուն օգտագործմանը և հետագա վերարտադրությանը։ Գիրքը նախատեսված է բուսաբանների, կենսաբանների, բնապահպանների, դեղաբույսերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, անտառագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի բուսական աշխարհի պահպանության և կենսաբազմազանության հիմնահարցերով։

    Updated: 2026-09-22
    Հայաստանի հազվագույտ և անհետացող դեղաբույսերը և դրանց վերարտադրության խնդիրները
    Online

    History

    Обозрение истории армянского народа от начала бытия его до возрождения области Армянской в Российской империи

    Աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության ընդարձակ պատմագրական շարադրանք՝ ընդգրկելով հնագույն ժամանակներից մինչև այն շրջանը, երբ հայկական տարածքների մի մասը հայտնվեց Ռուսական կայսրության կազմում և տարածաշրջանում ձևավորվեց նոր վարչաքաղաքական իրադրություն։ Նյութը կառուցված է պատմական շարունակականության սկզբունքով և նպատակ ունի ընդհանուր պատկերացում տալ հայկական պետականության, հասարակության, մշակույթի և արտաքին հարաբերությունների զարգացման հիմնական փուլերի մասին։ Վաղ ժամանակաշրջանների նկարագրության մեջ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքին, բնակչությանը, քաղաքական կազմավորումներին, արքայական իշխանության զարգացմանը և հարևան պետությունների հետ հարաբերություններին։ Հետագա բաժիններում դիտարկվում են հայկական թագավորությունների պատմությունը, քրիստոնեության տարածումն ու հաստատումը, եկեղեցու դերը հասարակական և մշակութային կյանքում, գրավոր մշակույթի զարգացումը և միջնադարյան պետական կազմավորումների գործունեությունը։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում օտար տերությունների գերիշխանության պայմաններում հայ բնակչության դրության, քաղաքական իշխանության փոփոխությունների, պատերազմների և բնակչության տեղաշարժերի վերաբերյալ հարցերը։ Քննվում են նաև հայկական իշխանական տների, եկեղեցական կառույցների և համայնքների դերը պատմական հիշողության ու ինքնության պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուշ միջնադարի և նոր ժամանակների իրադարձություններին, երբ հայկական տարածքները գտնվում էին տարածաշրջանային խոշոր տերությունների մրցակցության և հակամարտությունների ազդեցության ներքո։ Ներկայացվում են հայ բնակչության սոցիալական և տնտեսական կյանքի որոշ կողմեր, առևտրական կապերը, գաղթականության գործընթացները և հայկական համայնքների ձևավորումը տարբեր երկրներում։ Պատմական շարադրանքի վերջին հատվածները կենտրոնանում են Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած ռազմաքաղաքական փոփոխությունների և հայկական տարածքների մի մասի Ռուսական կայսրությանը միացման գործընթացի վրա՝ այն դիտարկելով հայ ժողովրդի պատմության նոր փուլի սկզբնավորման համատեքստում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ այն արտացոլում է իր ստեղծման ժամանակաշրջանին բնորոշ պատմագիտական պատկերացումները, աղբյուրների օգտագործման եղանակները և Հայաստանի անցյալի մեկնաբանման մոտեցումները։ Հետևաբար այն կարող է ուսումնասիրվել ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ շարադրանք, այլև որպես պատմագրական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե տվյալ ժամանակաշրջանի հեղինակներն ինչպես էին կառուցում Հայաստանի պատմական անցյալի ամբողջական պատկերը։ Հին և միջնադարյան հեղինակների հաղորդումների, պատմական ավանդությունների և ավելի ուշ շրջանի տեղեկությունների համադրումը նյութին տալիս է նաև աղբյուրագիտական հետաքրքրություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հայագիտության, պատմագրության և ռուս-հայկական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-22
    Обозрение истории армянского народа от начала бытия его до возрождения области Армянской в Российской империи
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Հունվար, թիվ 1)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Հունվար, թիվ 1)
    Online

    Linguistics

    Գրաբարի նախդիրները և նրանց գործածությունը հայ մատենագրությունում (5-11-րդ դարեր)

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է գրաբարի նախդիրների համակարգին և դրանց գործածությանը հայ մատենագրության մեջ 5-11-րդ դարերի ընթացքում՝ ընդգծելով լեզվական կառուցվածքների զարգացման և իմաստային գործառույթների փոփոխությունները վաղ միջնադարյան հայերենում։ Դիտարկվում են գրաբարի նախդիրների հիմնական տեսակները, դրանց շարահյուսական դերը և կապակցական հնարավորությունները, ինչպես նաև այն ձևերը, որոնց միջոցով նախդիրները մասնակցում են գոյականական և բայական կառույցների ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ գրաբարում նախդիրները հաճախ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես տարածական կամ ժամանակային հարաբերություններ արտահայտող միավորներ, այլ նաև որպես ավելի վերացական իմաստային կապերի ցուցիչներ, որոնք նպաստում են տեքստի տրամաբանական կառուցվածքի ձևավորմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում է 5-11-րդ դարերի հայ մատենագրության նյութը՝ ներառյալ պատմիչների, եկեղեցական հեղինակների և թարգմանական գրականության օրինակները, որոնցում պարզորոշ երևում է նախդիրների գործածության բազմազանությունն ու աստիճանական կայունացումը։ Քննարկվում է նաև հունարենից կատարված թարգմանությունների ազդեցությունը գրաբարի նախդիրային համակարգի վրա, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են լեզվական փոխառությունները նպաստել շարահյուսական նոր ձևերի ձևավորմանը։ Ընդգծվում է, որ գրաբարի նախդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվաբանական տեսանկյունից, այլ նաև հայ մատենագրության տեքստային կառուցվածքի, ոճական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային զարգացման ավելի խոր ընկալման համար։

    Updated: 2026-09-15
    Գրաբարի նախդիրները և նրանց գործածությունը հայ մատենագրությունում (5-11-րդ դարեր)
    Online

    Religion

    Հին Կտակարանի անկանոն գրքերը

    Գիրքն ընդգրկում է Հին Կտակարանի անկանոն կամ պարականոն գրականությանը վերաբերող երկեր, որոնք տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներում դիտարկվել են որպես աստվածաշնչյան կանոնից դուրս կամ դրա կարգավիճակի շուրջ պատմականորեն քննարկված գրություններ։ Այդ երկերը կարևոր տեղ ունեն հին հրեական և վաղ քրիստոնեական կրոնական մտքի ուսումնասիրության մեջ՝ լրացնելով կանոնական գրքերի միջոցով ձևավորված պատկերացումները տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևոր, բարոյական և հասարակական կյանքի մասին։ Դրանցում հանդիպող պատմությունները, խրատները, աղոթքները, իմաստասիրական մտորումներն ու կրոնական տեսիլքները անդրադառնում են հավատքի, արդարության, իմաստության, մարդկային փորձությունների, աստվածային նախախնամության և բարոյական պատասխանատվության հարցերին։ Պարականոն գրականությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան ավանդության ձևավորման պատմական միջավայրին, տարբեր համայնքների կրոնական պատկերացումներին և սուրբ գրությունների մեկնության բազմազանությանը։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է աստվածաշնչագիտության, հին կրոնական գրականության, քրիստոնեական դավանաբանական ավանդույթների և գրական-մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստում է այդ գրականության հասանելիությանը հայ ընթերցողին և ներկայացնում է հայերեն աստվածաշնչյան ու աստվածաբանական գրականության պատմության մի կարևոր շերտ։

    Updated: 2026-11-04
    Հին Կտակարանի անկանոն գրքերը
    Online

    Biology

    Ցիան խումբ պարունակող լակտոնի հակաօքսիդանտային և թաղանթակայունացնող հատկությունների ուսումնասիրությունը հեպատոցիտներում և արյան էրիթրոցիտներում սարկոմա-45-ի ժամանակ

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ցիան խմբով լակտոնների հակաօքսիդանտային և թաղանթակայունացնող հատկությունների հետազոտմանը՝ հեպատոցիտների և արյան էրիթրոցիտների վրա՝ սարկոմա-45-ի ժամանակ։ Աշխատությունը վերլուծում է լակտոնների բջջային պաշտպանիչ դերակատարությունը, ներառյալ ազատ ռադիկալների չեզոքացումը, թաղանթների կայունության պահպանությունը և օքսիդատիվ սթրեսի մեղմումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջային մոդելների օգտագործմանը՝ գնահատելու լակտոնների ազդեցությունը հեպատոցիտների ֆունկցիոնալ կարողությունների և էրիթրոցիտների մեմբրանների ինտեգրության վրա՝ քաղցկեղային մոդելների պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը ներառում է քիմիո-բիոլոգիական փորձեր, ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական վերլուծություններ, ինչը թույլ է տալիս գնահատել լակտոնների պոտենցիալ որպես պաշտպանիչ և թերապևտիկ գործոն սարկոմայի պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է կենսաքիմիկների, ֆարմակոլոգների և քաղցկեղի հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր հակաօքսիդանտային և բջջապաշտպանական գործիքների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-13
    Ցիան խումբ պարունակող լակտոնի հակաօքսիդանտային և թաղանթակայունացնող հատկությունների ուսումնասիրությունը հեպատոցիտներում և արյան էրիթրոցիտներում սարկոմա-45-ի ժամանակ