Цитологическая диагностика заболеваний легких

Литература

Գիրքը բարոյախոսական և դաստիարակչական ուղղվածությամբ պատմությունների ժողովածու է՝ նախատեսված երեխաների և պատանիների ընթերցանության համար։ Հիմնական նպատակն է գեղարվեստական պատմությունների միջոցով նպաստել երիտասարդ ընթերցողների բնավորության ձևավորմանը, բարոյական գիտակցության զարգացմանը և մարդկային արժեքների ընկալմանը։ Ժողովածուի պատմողական նյութը միտված է ընթերցողին ներկայացնելու կյանքի տարբեր իրավիճակներ, մարդկային փոխհարաբերություններ և վարքագծի օրինակներ, որոնց միջոցով կարելի է խորհել սեփական արարքների, պարտականությունների և շրջապատի հանդեպ վերաբերմունքի մասին։ Այս ժանրի գրականության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ազնվությունը, բարությունը, ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, համեստությունը, կարեկցանքը և պատասխանատվությունը։ Պատմությունները ծառայում են որպես դաստիարակչական միջոց՝ միաժամանակ զարգացնելով ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրությունը, երևակայությունն ու դատողությունը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ մանկապատանեկան գրականության և բարոյախոսական արձակի պատմության մեջ։ Այն արտացոլում է ժամանակաշրջանի կրթական մտածողությունը, որի շրջանակում գեղարվեստական ընթերցանությունը դիտարկվում էր ոչ միայն գիտելիք փոխանցելու, այլև երեխայի հոգևոր ու բարոյական զարգացման կարևոր միջոց։ Գիրքը արժեքավոր է հայ դաստիարակչական գրականության, մանկավարժական գաղափարների և հայ պատանեկան ընթերցանության պատմության ուսումնասիրության համար։

История

1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։

Технология

Գիրքը նվիրված է մակրոկոմպոզիտային պողպատների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժառանգական բարձրաստիճան ջերմամեխանիկական ամրացման գործընթացների կիրառման պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պողպատների կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները, ջերմային և մեխանիկական ազդեցությունների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք որոշում են նյութերի ամրությունը, կայունությունը և շահագործման հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մակրոկոմպոզիտային կառուցվածքների ստացման սկզբունքները, բաղադրիչների փոխազդեցության առանձնահատկությունները և բարձր ջերմաստիճանային մշակման ազդեցությունը մետաղների ներքին կառուցվածքի փոփոխությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, նյութերի միկրոկառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ, մեխանիկական հատկությունների գնահատման մոտեցումներ և ջերմամեխանիկական մշակման արդյունավետության որոշման չափանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժառանգական ազդեցությունների դերին, երբ նախորդ մշակման փուլերում ձևավորված կառուցվածքային առանձնահատկությունները հետագայում ազդում են պողպատի հատկությունների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարձր ամրությամբ և հատուկ շահագործական հատկություններով մետաղական նյութերի ստեղծման ու կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են պողպատների կառուցվածքի ձևավորմամբ, ջերմամեխանիկական մշակմամբ և նոր սերնդի կոմպոզիտային նյութերի մշակմամբ։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է միտրալ փականի վիրահատության ենթարկվող հիվանդների շրջանում շողացող առիթմիայի վիրաբուժական բուժման հնարավորությունների, արդյունավետության և կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միտրալ փականի հիվանդությունների և սրտի ռիթմի խանգարումների միջև առկա ախտաֆիզիոլոգիական կապերը, նախասրտերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև շողացող առիթմիայի առաջացման և պահպանման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թոքային երակների էլեկտրական մեկուսացման վիրաբուժական մեթոդին, դրա կիրառման առանձնահատկություններին և միտրալ փականի վիրահատության հետ համատեղ իրականացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են միջամտության տեխնիկական սկզբունքները, հիվանդների ընտրության չափանիշները, վիրահատական և հետվիրահատական ընթացքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սրտի բնականոն ռիթմի վերականգնման և պահպանման վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման արդյունքների գնահատման կլինիկական և գործիքային մեթոդներին, էլեկտրասրտագրական հսկողությանը, հնարավոր բարդություններին և առիթմիայի կրկնության ռիսկին։ Կարևորվում են վիրաբուժական միջամտության անվտանգության, արդյունավետության և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատման հարցերը, ինչպես նաև բուժման տարբեր մոտեցումների համեմատական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սրտային վիրաբույժների, սրտաբանների, առիթմոլոգների, անեսթեզիոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությանը տնտեսական զարգացման վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, ընդգծելով կենտրոնական բանկի գործիքակազմի, մակրոտնտեսական կայունության և տնտեսական աճի փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական մեխանիզմները՝ տոկոսադրույքների կարգավորում, փողի զանգվածի կառավարում, փոխարժեքային քաղաքականություն և ֆինանսական շուկաների վերահսկողություն, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը գնաճի, ներդրումների և տնտեսական ակտիվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի նպատակադրման քաղաքականությանը և դրա արդյունավետությանը տնտեսական ցնցումների պայմաններում, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության ապահովման և տնտեսական աճի խթանման միջև հավասարակշռության խնդիրներին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է արտաքին գործոնների՝ արտահանման, դրամական փոխանցումների և միջազգային շուկաների տատանումների ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության արդյունքների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման ուղիները՝ ներառյալ ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, ֆինանսական գործիքների կատարելագործումը և միջազգային փորձի կիրառումը՝ նպատակ ունենալով ապահովել կայուն և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության ձևավորման հիմնախնդրին՝ կրթական բարեփոխումների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության այնպիսի մակարդակի ձևավորումն է, որը հնարավորություն է տալիս նրան արդյունավետ աշխատել փոփոխվող կրթական միջավայրում, կիրառել նոր մանկավարժական մոտեցումներ, կազմակերպել սովորողակենտրոն ուսուցում և արձագանքել տարրական դպրոցում առաջացող կրթական բազմազան պահանջներին։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ կրթական բարեփոխումների հաջողությունը մեծապես կախված է ոչ միայն ուսումնական ծրագրերի, չափորոշիչների կամ դասավանդման նոր մեթոդների ներդրումից, այլև այդ փոփոխություններն իրականացնող ուսուցչի մասնագիտական կարողություններից։ Մասնագիտական կոմպետենտությունը ներկայացվում է որպես գիտելիքների, հմտությունների, կարողությունների, մասնագիտական արժեքների և գործնական փորձի ամբողջություն, որը ուսուցչին հնարավորություն է տալիս ինքնուրույն և արդյունավետ լուծել մասնագիտական խնդիրները։ Տարրական դպրոցի ուսուցչի դեպքում այս խնդիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ հենց տարրական կրթության փուլում են ձևավորվում երեխայի ուսումնառության հիմնական սովորությունները, ճանաչողական հետաքրքրությունները, հաղորդակցական կարողությունները և դպրոցական միջավայրին հարմարվելու սկզբնական փորձը։ Հետազոտության մեջ կարող են առանձնացվել ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության մի քանի փոխկապակցված բաղադրիչներ՝ առարկայական և մեթոդական գիտելիքներ, մանկավարժական և հոգեբանական պատրաստվածություն, հաղորդակցական հմտություններ, տեղեկատվական և թվային գրագիտություն, գնահատման կարողություններ, դասի պլանավորման և կազմակերպման հմտություններ, ինչպես նաև ինքնակրթության և մասնագիտական ինքնազարգացման կարողություն։ Այս բաղադրիչների համադրությունն է ձևավորում այն մասնագետին, որը կարող է ոչ միայն փոխանցել գիտելիք, այլև ստեղծել արդյունավետ կրթական միջավայր։ Կրթական բարեփոխումների պայմաններում փոխվում է նաև ուսուցչի դերի ընկալումը։ Ավանդական մոդելում ուսուցիչը հիմնականում հանդես էր գալիս որպես գիտելիքի փոխանցող, մինչդեռ ժամանակակից կրթական մոտեցումներում նա ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես սովորողի ուսումնառությունը կազմակերպող, ուղղորդող և աջակցող մասնագետ։ Այս փոփոխությունը պահանջում է դասավանդման մեթոդների վերանայում, ակտիվ և համագործակցային ուսուցման ձևերի կիրառում, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառում և նրանց ինքնուրույն գործունեության խթանում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նոր կրթական չափորոշիչների և ուսումնական ծրագրերի պայմաններում ուսուցչի պատրաստվածության ուսումնասիրությունը։ Նոր պահանջները կարող են ենթադրել ոչ միայն առարկայական գիտելիքների յուրացում, այլև վերջնարդյունքների վրա հիմնված ուսուցման կազմակերպում, կարողությունների զարգացում, ձևավորող գնահատման կիրառում և միջառարկայական կապերի ապահովում։ Այս պայմաններում ուսուցիչը պետք է կարողանա ճկուն կերպով հարմարեցնել դասավանդման ռազմավարությունը սովորողների տարիքային, անհատական և կրթական կարիքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական զարգացման շարունակականությանը։ Կրթական բարեփոխումները մեկանգամյա փոփոխություն չեն, և ուսուցիչը պետք է կարողանա մշտապես կատարելագործել իր գիտելիքներն ու մեթոդական զինանոցը։ Այդ նպատակով կարևոր են վերապատրաստումները, սեմինարները, մասնագիտական համայնքներում համագործակցությունը, փորձի փոխանակումը, ինքնակրթությունը և սեփական դասավանդման գործունեության վերլուծությունը։ Ուսուցչի մասնագիտական աճը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում նա աստիճանաբար զարգացնում է ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու և նոր կրթական խնդիրներ լուծելու կարողությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև մանկավարժական պրակտիկան։ Տեսական գիտելիքները լիարժեք մասնագիտական կոմպետենտության չեն վերածվում առանց դրանց գործնական կիրառման։ Դասարանում իրական իրավիճակների վերլուծությունը, տարբեր կրթական խնդիրների լուծումը, սովորողների առաջադիմության գնահատումը և ծնողների հետ արդյունավետ համագործակցությունը ուսուցչին հնարավորություն են տալիս ձևավորել գործնական մասնագիտական փորձ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցչի ինքնագնահատման և մասնագիտական ռեֆլեքսիայի դերին։ Սեփական աշխատանքի ուժեղ և թույլ կողմերի գիտակցումը, կիրառված մեթոդների արդյունքների վերլուծությունը և հետագա կատարելագործման ուղղությունների որոշումը մասնագիտական աճի կարևոր պայմաններ են։ Թվային տեխնոլոգիաների զարգացումը ևս նոր պահանջներ է առաջադրում տարրական դպրոցի ուսուցչին։ Ուսուցիչը պետք է կարողանա ընտրել և նպատակային կիրառել թվային կրթական ռեսուրսներ՝ չփոխարինելով դրանցով մանկավարժական նպատակահարմարությունը, այլ օգտագործելով դրանք ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Միաժամանակ կարևոր են թվային անվտանգության, տեղեկատվության ընտրության և սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան տեխնոլոգիական գործիքների կիրառման հմտությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կրթական բարեփոխումների գործընթացը դիտարկում է որպես ուսուցչի մասնագիտական դերի և պահանջների վերափոխման կարևոր գործոն։ Տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության ձևավորումը ներկայացվում է որպես շարունակական և բազմաբաղադրիչ գործընթաց, որը պահանջում է բարձրորակ մասնագիտական կրթություն, գործնական պատրաստվածություն, շարունակական վերապատրաստում, նորարարական մեթոդների յուրացում, թվային կարողությունների զարգացում և ինքնակրթության մշակույթի ձևավորում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, տարրական կրթության մասնագետների, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ զբաղվող կազմակերպությունների, կրթության կառավարման մասնագետների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։