Две ученых обители

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է բիզնես գործընթացների նախագծման, մոդելավորման, վերլուծության, ավտոմատացման և կառավարման համար նախատեսված գործիքային միջավայրերի ստեղծման ու կիրառման տեսական, մեթոդաբանական և տեխնոլոգիական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման, կառավարման գործընթացների համակարգման, տեղեկատվական հոսքերի օպտիմալացման և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով բիզնես գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիզնես գործընթացների կառավարման հիմնական սկզբունքներին, դրանց կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկություններին, գործընթացային մոտեցման կիրառմանը կազմակերպությունների կառավարման համակարգերում, ինչպես նաև տեղեկատվական համակարգերի նախագծման և ներդրման մեթոդաբանական հիմքերին։ Ուսումնասիրվում են բիզնես գործընթացների նկարագրման և մոդելավորման մեթոդները, գործընթացների հաջորդականության, մասնակիցների դերերի, տեղեկատվական փոխանակման, որոշումների կայացման և ռեսուրսների օգտագործման մեխանիզմները։ Քննարկվում են գործընթացների գրաֆիկական ներկայացման, կառուցվածքային վերլուծության, ֆունկցիոնալ մոդելավորման և ալգորիթմական նկարագրման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները և կառավարման համակարգերի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Կարևորվում է գործիքային միջավայրի ճարտարապետության ձևավորումը, դրա հիմնական բաղադրիչների, ծրագրային մոդուլների, տվյալների պահպանման և մշակման մեխանիզմների, օգտագործողի միջերեսի և արտաքին տեղեկատվական համակարգերի հետ փոխգործակցության սկզբունքների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում բիզնես գործընթացների նախագծման և կառավարման ծրագրային գործիքների գործառնական հնարավորություններին, դրանց միջոցով աշխատանքային հոսքերի կազմակերպմանը, առաջադրանքների բաշխմանը, կատարման ժամկետների վերահսկմանը և գործընթացների արդյունքների գնահատմանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գործընթացների ավտոմատացման, աշխատանքային գործողությունների հաջորդականության կառավարման, տվյալների փոխանակման, համակարգային ինտեգրման և կազմակերպության տարբեր ստորաբաժանումների միջև արդյունավետ համագործակցության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բիզնես գործընթացների կառավարման համակարգերի և ձեռնարկությունների ռեսուրսների պլանավորման, հաճախորդների հետ հարաբերությունների կառավարման ու կորպորատիվ տեղեկատվական այլ համակարգերի փոխկապակցվածության հնարավորությունները։ Կարևորվում են գործընթացների արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, կատարողականության վերահսկման մեխանիզմները, ժամանակային և ֆինանսական ծախսերի վերլուծությունը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական ապահովումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են նաև բիզնես գործընթացների վերակազմակերպման, օպտիմալացման, կրկնվող գործողությունների կրճատման, կազմակերպական խոչընդոտների բացահայտման և կառավարման ճկունության բարձրացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գործիքային միջավայրի հուսալիության, ընդլայնելիության, տեղեկատվական անվտանգության, օգտագործման հարմարավետության և տարբեր կազմակերպական պայմաններին հարմարվելու հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ծրագրային համակարգերի մշակման ժամանակակից մոտեցումները, տվյալների բազաների կառավարման տեխնոլոգիաները, մոդուլային ճարտարապետության կիրառումը և գործընթացների կառավարման ծրագրային լուծումների կատարելագործման հեռանկարները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բիզնես գործընթացների նախագծման և կառավարման միասնական տեղեկատվական միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ապահովելու գործընթացների նկարագրման, իրականացման, վերահսկման և շարունակական բարելավման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը նպաստում է կազմակերպությունների թվային վերափոխման, կառավարման գործընթացների թափանցիկության բարձրացման, տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և ավտոմատացված կառավարման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ ներկայացնելով բիզնես գործընթացների կառավարման տեխնոլոգիական և կազմակերպական հիմքերը, դրանց նախագծման սկզբունքները և գործիքային ծրագրային միջավայրերի կիրառման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ծրագրավորողների, համակարգային վերլուծաբանների, բիզնես վերլուծաբանների, կազմակերպությունների ղեկավարների, գործընթացների կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և կառավարման տեղեկատվական համակարգերի նախագծմամբ ու կատարելագործմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այն նախատեսված է կենսաբանության, գյուղատնտեսության, կենսատեխնոլոգիայի և հարակից ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար՝ նպատակ ունենալով ձևավորել գիտական պատկերացում ժառանգականության և կենդանի օրգանիզմների փոփոխականության մասին։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են բջջի կառուցվածքն ու գործառույթները, բջջային բաժանման (միտոզ և մեյոզ) գործընթացները, ինչպես նաև դրանց դերը օրգանիզմների զարգացման և ժառանգական տեղեկատվության փոխանցման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գենետիկայի հիմնական օրենքներին՝ Մենդելի օրենքներ, ժառանգականության մոլեկուլային հիմքերը, գեների փոխազդեցությունը և մուտացիոն փոփոխությունները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև սելեկցիայի տեսական հիմքերը՝ ընտրություն, հիբրիդացում և արտադրողական հատկանիշների բարելավման մեթոդներ, ինչպես բույսերի, այնպես էլ կենդանիների դեպքում։ Նյութը ընդգրկում է նաև ժամանակակից կենսաբանական մոտեցումներ՝ գենետիկական բազմազանության պահպանություն, սելեկցիոն գործընթացների արդյունավետության բարձրացում և կենսատեխնոլոգիական մեթոդների կիրառման հնարավորություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս ձեռնարկը համադրում է բջջաբանության և գենետիկայի հիմնարար գիտելիքները սելեկցիայի գործնական խնդիրների հետ՝ ապահովելով ոլորտի ամբողջական և կիրառական պատկերացում։

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է խնդիրների լուծմանն ուղղված գիտելիքների բազաների ձևավորման և որոնման ալգորիթմների ու ծրագրային միջոցների մշակմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են գիտելիքների ներկայացման մեթոդները, տվյալների կառուցվածքային կազմակերպումը, որոնման արդյունավետ ալգորիթմները և արհեստական բանականության համակարգերում գիտելիքների մշակման սկզբունքները։ Հեղինակը ներկայացնում է գիտելիքների բազաների նախագծման, համալրման, կառավարման և օգտագործման տեխնոլոգիական մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը բարդ խնդիրների ավտոմատացված լուծման գործընթացներում։ Աշխատությունում քննարկվում են ալգորիթմների օպտիմալացման, տեղեկատվության արագ որոնման, տրամաբանական եզրահանգումների կառուցման և ծրագրային համակարգերի արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ներկայացված մեթոդներն ու լուծումները կարող են կիրառվել փորձագիտական համակարգերի, որոշումների աջակցության համակարգերի և ինտելեկտուալ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մշակման ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է ծրագրավորողների, համակարգային վերլուծաբանների, արհեստական բանականության և տվյալների կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գիտելիքների բազաների նախագծմամբ ու ինտելեկտուալ համակարգերի զարգացմամբ։

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է տարրական դպրոցից միջին դպրոց անցման շրջանի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և այդ կարևոր կրթական անցումն արդյունավետորեն ապահովող հոգեբանական ուղեկցության համալիր մոդելի մշակման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում այն տեսակետն է, որ դպրոցական կրթության մի փուլից մյուսին անցումը երեխայի համար միայն կազմակերպչական կամ ուսումնական փոփոխություն չէ, այլ բազմակողմանի հոգեբանական գործընթաց, որը կարող է ուղեկցվել նոր միջավայրին հարմարվելու, ուսումնական պահանջների փոփոխությանը համապատասխանելու, ինքնուրույնության աճի, սոցիալական հարաբերությունների վերակառուցման և հուզական վիճակի փոփոխության անհրաժեշտությամբ։ Այս շրջանում սովորողը հանդիպում է նոր ուսուցիչների, առարկաների և գնահատման ձևերի, փոխվում են նրա նկատմամբ ներկայացվող ակնկալիքները, ընդլայնվում է պատասխանատվության շրջանակը, իսկ հասակակիցների հետ փոխհարաբերությունները կարող են ձեռք բերել նոր նշանակություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այդ փոփոխությունների նկատմամբ սովորողների անհատական արձագանքների բացահայտումը և այն գործոնների ուսումնասիրությունը, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են հաջող հարմարմանը։ Աշխատանքում հոգեբանական ուղեկցությունը դիտարկվում է որպես շարունակական և համակարգված գործընթաց, որը պետք է ներառի ոչ միայն դժվարությունների առաջացման դեպքում իրականացվող աջակցություն, այլև կանխարգելիչ, ախտորոշիչ, զարգացնող և խորհրդատվական աշխատանք։ Համալիր մոդելի մշակումը ենթադրում է սովորողի, ծնողների, ուսուցիչների, դպրոցի հոգեբանի և կրթական մյուս մասնակիցների փոխգործակցության կազմակերպում՝ անցումային շրջանի խնդիրները միասնական մոտեցմամբ լուծելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել սովորողների հուզական բարեկեցությանը, ինքնագնահատականի ձևավորմանը, ուսումնական մոտիվացիային, հաղորդակցական հմտություններին, ինքնակարգավորմանը, սթրեսային իրավիճակների հաղթահարմանը և նոր կրթական միջավայրում սոցիալականացման գործընթացին։ Միաժամանակ կարևորվում է նաև մանկավարժների և ծնողների պատրաստվածությունը, քանի որ երեխայի հարմարման գործընթացի արդյունավետությունը մեծապես կախված է մեծահասակների կողմից ցուցաբերվող աջակցության բնույթից և հետևողականությունից։ Աշխատանքի շրջանակում համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել անցումային շրջանի խնդիրները ոչ թե առանձին հոգեբանական դժվարությունների տեսքով, այլ փոխկապակցված գործընթացների ամբողջության մեջ։ Նման մոդելի կիրառումը կարող է նպաստել սովորողների անհատական կարիքների ժամանակին բացահայտմանը, հնարավոր դժվարությունների կանխարգելմանը, ուսումնական և սոցիալական հարմարմանը, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրում բարենպաստ հոգեբանական մթնոլորտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցական հոգեբանների, ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ծնողների և կրթության հոգեբանական ուղեկցության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

История

Ստեղծագործությունը գիտական-պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որի հեղինակը Ռաֆայել Իշխանյան, անդրադառնում է հայ ժողովրդի ծագման և հնագույն պատմության շուրջ ձևավորված տարբեր գիտական վարկածներին, աղբյուրագիտական տվյալներին և դրանց մեկնաբանություններին։ Գրքում քննարկվում են հայերի էթնոգենեզի վերաբերյալ հիմնական տեսությունները՝ համադրելով լեզվաբանական, հնագիտական և պատմական տվյալները, ինչպես նաև հին մատենագրական աղբյուրների վկայությունները։ Հեղինակը փորձում է քննադատական մոտեցմամբ վերլուծել այն հարցերը, որոնք վերաբերում են հայ ժողովրդի ձևավորման գործընթացին, հին պետական կազմավորումներին և տարածաշրջանային պատմական զարգացումներին՝ առանձնացնելով փաստերի վրա հիմնված եզրակացությունները տարբեր գաղափարական կամ ոչ գիտական մեկնաբանություններից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել հայ ժողովրդի հնագույն պատմության խնդիրները գիտական քննարկման դաշտում՝ ընդգծելով աղբյուրների կարևորությունը և պատմական մտածողության մեթոդաբանությունը։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում մտածողության զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ համատեղ խմբային գործունեության կազմակերպման և գեղարվեստական գրականության նյութերի նպատակային օգտագործման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ պատանիների ճանաչողական զարգացումը առավել արդյունավետ է ընթանում այնպիսի ուսումնական միջավայրում, որտեղ նրանք ոչ միայն յուրացնում են գրական ստեղծագործությունների բովանդակությունը, այլև ակտիվորեն քննարկում, մեկնաբանում, համեմատում և հիմնավորում սեփական տեսակետները։ Խմբային գործունեությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին համագործակցել, փոխանակել գաղափարներ, լսել միմյանց տեսակետները, համատեղ որոնել խնդիրների լուծումներ և ձևավորել սեփական դատողությունները, իսկ ժամանակակից մանկավարժական ուսումնասիրություններում համագործակցային և նախագծային աշխատանքը կապվում է նաև պատասխանատվության, որոշումների կայացման և ստեղծագործական կարողությունների զարգացման հետ։ A armenianstudies.aspu.am +1 Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պատանիների մտածողության հիմնական բաղադրիչները՝ վերլուծությունը, համադրումը, համեմատությունը, ընդհանրացումը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը, քննադատական և ստեղծագործական մտածողությունը, ինչպես նաև սեփական կարծիքը փաստարկելու կարողությունը։ Գեղարվեստական գրականությունը որպես ուսուցման նյութ հնարավորություն է տալիս այս գործընթացները զարգացնել բազմաբնույթ և բովանդակալից առաջադրանքների միջոցով՝ քննարկելով հերոսների վարքագիծը, ստեղծագործության գաղափարը, բարոյական երկընտրանքները, կերպարների հարաբերությունները, հեղինակային դիրքորոշումը և տարբեր հնարավոր մեկնաբանությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համատեղ գործունեության ճիշտ կազմակերպմանը, խմբերի ձևավորմանը, աշխատանքի նպատակների սահմանմանը, դերերի բաշխմանը և յուրաքանչյուր սովորողի ակտիվ մասնակցության ապահովմանը։ Այդպիսի աշխատանքը կարող է ներառել խմբային ընթերցանություն, ստեղծագործության հատվածների վերլուծություն, բանավեճեր, հարցադրումների մշակում, կերպարների համեմատական բնութագրում, ստեղծագործական նախագծեր, այլընտրանքային ավարտների մշակում և խմբային ներկայացումներ։ ՀՀ կրթական նյութերում ևս խմբային և նախագծային գործունեությունը դիտարկվում է որպես սովորողների վերլուծական ու ստեղծագործական մտածողության, հետազոտական հմտությունների և համագործակցության զարգացման միջոց։ A ARLIS +1 Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցչի դերի փոփոխությունը․ նա հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես գործընթացի կազմակերպիչ, ուղղորդող և քննարկումների խթանող, որը ստեղծում է այնպիսի պայմաններ, որտեղ պատանիները հնարավորություն են ստանում ինքնուրույն հարցադրումներ առաջադրել, տարբեր տեսակետներ համադրել և հիմնավորված եզրահանգումներ կատարել։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև խմբային գործունեության արդյունավետության գնահատման չափանիշներ և մեթոդներ՝ պարզելու համար, թե համատեղ ընթերցանությունն ու քննարկումը որքանով են նպաստում սովորողների մտածողության որակական փոփոխություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գրականության ուսուցիչների, մանկավարժների, հոգեբանների, մեթոդիստների և ուսանողների համար՝ նպաստելով գեղարվեստական գրականության միջոցով պատանիների ճանաչողական և ստեղծագործական ներուժի առավել արդյունավետ զարգացմանը։