Ձայնային տրաֆիկի երթուղավորման կառավարումը

Биология

Աշխատությունը նվիրված է բազմաֆերմենտային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորմանը՝ որպես օրինակ ուսումնասիրելով չճյուղավորված երեք ֆերմենտից կազմված հաջորդական ռեակցիոն շղթա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենսաքիմիական գործընթացների այնպիսի մաթեմատիկական նկարագրության կառուցումը, որը հնարավորություն է տալիս քանակապես ուսումնասիրել համակարգում ընթացող հաջորդական ֆերմենտային ռեակցիաները, միջանկյալ նյութերի առաջացումն ու սպառումը և վերջնական արտադրանքի ձևավորումը։ Բազմաֆերմենտային համակարգերում յուրաքանչյուր ֆերմենտ սովորաբար մասնակցում է առանձին, բայց փոխկապակցված փուլին, որի արդյունքը կարող է ծառայել որպես հաջորդ ֆերմենտային ռեակցիայի ելանյութ։ Այդ պատճառով ամբողջ շղթայի վարքը կախված է ոչ միայն առանձին ֆերմենտների հատկություններից, այլև դրանց միջև եղած կինետիկ կապերից։ Աշխատության շրջանակում կարող են ձևակերպվել դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգեր, որոնք նկարագրում են սուբստրատների, միջանկյալ միացությունների և վերջնական արտադրանքի կոնցենտրացիաների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում։ Մաթեմատիկական մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ֆերմենտային ռեակցիաների արագությունները, հավասարակշռությանն ու կայուն վիճակին հասնելու պայմանները, ինչպես նաև տարբեր կինետիկ պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա։ Կարևոր խնդիր է նաև համակարգի զգայունության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե շղթայի որ օղակներն են առավել նշանակալի վերջնական արդյունքի ձևավորման տեսանկյունից և ինչպես կարող է առանձին ֆերմենտի ակտիվության փոփոխությունը անդրադառնալ ամբողջ գործընթացի վրա։ Նման մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն ուսումնասիրել այնպիսի իրավիճակներ, որոնց փորձարարական հետազոտությունը կարող է լինել ժամանակատար կամ տեխնիկապես բարդ։ Աշխատանքի արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ երեքֆերմենտային չճյուղավորված շղթան կարող է ծառայել որպես համեմատաբար պարզ մոդել՝ ավելի բարդ կենսաքիմիական ցանցերի ընդհանուր օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Ստացված մաթեմատիկական մոտեցումները կարող են հետագայում ընդլայնվել՝ ներառելով ավելի մեծ թվով ֆերմենտներ, հետադարձ կապեր, ճյուղավորվող ուղիներ, ֆերմենտների ակտիվության փոփոխություններ և այլ կենսաքիմիական գործոններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսամաթեմատիկայի, կենսաքիմիայի, համակարգային կենսաբանության, կիրառական մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է մաթեմատիկական ապարատի միջոցով նկարագրել փոխկապակցված ֆերմենտային ռեակցիաների դինամիկան և բացահայտել բազմաֆերմենտային համակարգերի աշխատանքի հիմնական քանակական օրինաչափությունները։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի 21Բ շերտի էքստրաստրիար ասոցիատիվ շրջանի տեսողական տեղեկատվության մշակումին պատասխանատու նեյրոնային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նեյրոնային ցանցերի կազմակերպումը, ինտեգրացիոն գործընթացները, որոնց միջոցով տեսողական ազդակները անցնում են առաջնային և երկրորդային կորյերի շերտերից դեպի ասոցիատիվ շրջաններ։ Հեղինակը վերլուծում է նեյրոնների ակտիվության տեսակները, սինապտիկ փոխազդեցությունները, ազդակների ֆիլտրացման ու ճանաչման գործընթացները, ինչպես նաև տեղեկատվության ինտեգրումը տեսողական ընկալման ավելի բարդ մակարդակներում։ Աշխատությունում օգտագործվել են էլեկտրոֆիզիոլոգիական չափումներ, օպտոգենետիկ մոտեցումներ և թվային մոդելավորում՝ նյարդային ցանցերի ֆունկցիոնալ դինամիկան բացահայտելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ասոցիատիվ շրջանների դերին ճանաչողական պրոցեսներում՝ օրինակ՝ ձևերի և շարժման ընկալման, տեսողական հիշողության և ուշադրության կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոբիոլոգների, կոգնիտիվ գիտնականների, նյարդավիրաբուժների և մշակման համակարգերի մոդելավորողների համար՝ նպաստելով մարդու ուղեղի տեսողական տեղեկատվության պրոցեսների խորքային ըմբռնմանը և նյարդաբանական խանգարումների բուժման ռազմավարությունների զարգացմանը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված սինանթրոպ կաթնասունների ֆաունայի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն կենդանատեսակները, որոնք հարմարվել են մարդու բնակավայրերին և ակտիվորեն գոյակցում են մարդկային գործունեության հետ։ Հեղինակը վերլուծում է սինանթրոպ կենդանիների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները և էկոլոգիական վարքագծի փոփոխությունները քաղաքային ու գյուղական միջավայրերում։ Գրքում դիտարկվում են այն հիմնական տեսակները, ինչպիսիք են կրծողները, որոշ միջատակերներ և այլ փոքր կաթնասուններ, որոնք հարմարվել են սննդային, կլիմայական և կենսամիջավայրային նոր պայմաններին՝ պայմանավորված մարդու ազդեցությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդ-կենդանի փոխհարաբերությունների էկոլոգիական ասպեկտներին, հիվանդությունների հնարավոր փոխանցման ռիսկերին, ինչպես նաև սինանթրոպ տեսակների պոպուլյացիաների կարգավորման և վերահսկման միջոցառումներին։ Հեղինակը ներկայացնում է դաշտային հետազոտությունների արդյունքներ, տեսակների տարածքային բաշխման քարտեզագրում և բնակավայրերի տիպերի ազդեցության գնահատում կենդանական աշխարհի կառուցվածքի վրա։

Другие предметы

Հրատարակությունը նախատեսված է 1836 թվականի նահանջ տարվա համար և համադրում է օրացուցային հաշվարկներն ու եղանակային կանխատեսումները։ Այն ներկայացնում է տարվա օրերի ու ամսաթվերի համակարգը՝ հաշվի առնելով նահանջ տարվա առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ներառում է բնության և մթնոլորտային երևույթների վերաբերյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ գուշակություններ։ Օրացույցները կարևոր նշանակություն ունեին մարդկանց առօրյա կյանքի կազմակերպման, տոնական օրերի որոշման և ժամանակի հաշվառման համար, իսկ եղանակային կանխատեսումները լրացուցիչ տեղեկություն էին տալիս տարվա տարբեր շրջանների հնարավոր պայմանների մասին։ Դրանք հաճախ հիմնվում էին ժողովրդական դիտարկումների, բնության նշանների և սեզոնային փոփոխությունների մասին կուտակված փորձի վրա։ Այսպիսի հրատարակությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես էին տպագիր տեղեկատուներում միավորվում տոմարական գիտելիքը, գործնական տեղեկությունը և ժողովրդական պատկերացումները։ Դրանք նաև վկայում են հայկական տպագրության՝ առօրյա ընթերցանության համար նախատեսված գրականության զարգացման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական օրացույցների պատմությամբ, տոմարագիտությամբ, ժողովրդական օդերևութաբանական գիտելիքներով և 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է 1998–2008 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, հասարակական և մշակութային հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու հարևան պետությունների հարաբերությունների զարգացման դինամիկան է, դրանց փոխադարձ շահերը, համագործակցության հնարավորությունները և այն խնդիրները, որոնք տարբեր փուլերում ազդեցություն են ունեցել երկկողմ կապերի վրա։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի և Վրաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ազդեցությունը, ինչպես նաև երկու երկրների անվտանգության և տնտեսական շահերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Հայաստանի համար Վրաստանը կարևոր նշանակություն ունի որպես արտաքին աշխարհի հետ ցամաքային հաղորդակցության հիմնական ուղղություններից մեկը, իսկ Վրաստանի համար Հայաստանը կարևոր հարևան և տարածաշրջանային գործընկեր է։ Աշխատությունում վերլուծվում են քաղաքական երկխոսության զարգացման փուլերը, բարձրաստիճան պաշտոնական այցերը, միջպետական համաձայնագրերը և համագործակցության տարբեր ոլորտների կարգավորմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ առևտրատնտեսական կապերը, տրանսպորտային հաղորդակցությունը, էներգետիկ և տարանցիկ ծրագրերը, ինչպես նաև տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Հետազոտության մեջ էական նշանակություն ունի նաև հայ համայնքի դրությունը Վրաստանում, դրա հասարակական և մշակութային դերը և համայնքային խնդիրների ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների օրակարգի վրա։ Ուսումնասիրվում են կրթական, գիտական և մշակութային կապերը, ժողովուրդների միջև շփումները և պատմամշակութային ընդհանրությունների հիման վրա համագործակցության հնարավորությունները։ Միաժամանակ աշխատանքը բացահայտում է հարաբերությունների այն զգայուն կողմերը, որոնք պայմանավորված էին երկու երկրների տարբեր արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններով և տարածաշրջանային հակամարտությունների նկատմամբ ունեցած մոտեցումներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 2003 թվականի Վրաստանի «Վարդերի հեղափոխությունից» հետո երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը հայ-վրացական հարաբերությունների վրա։ Քննության են առնվում նաև Վրաստանից ռուսական ռազմաբազաների դուրսբերման գործընթացը, Վրաստանի՝ եվրոպական և եվրատլանտյան կառույցներին ինտեգրվելու ձգտումները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի անվտանգության և արտաքին քաղաքական հաշվարկների վրա։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակի ավարտին՝ 2008 թվականին, առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ռուս-վրացական պատերազմը, որը նոր իրավիճակ ստեղծեց ամբողջ Հարավային Կովկասում և անմիջական ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի ու Վրաստանի հաղորդակցությունների, տնտեսական կապերի և անվտանգության միջավայրի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին երկու պետությունները փորձում պահպանել բարիդրացիական հարաբերությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով իրենց տարբեր ռազմավարական կողմնորոշումները և տարածաշրջանային շահերը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Հետազոտության հեղինակը Ռոման Գագիկի Կարապետյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2012 թվականին՝ որպես քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Տվերի վաճառական Միխայիլ Տյուլպինի՝ 1762–1823 թվականներին Տվերում տեղի ունեցած իրադարձությունները ներկայացնող տարեգրության լեզվանշանագիտական առանձնահատկությունների և հասկացութային համակարգի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են պատմական տեքստում իրականության լեզվական արտացոլման միջոցները, մշակութային և հասարակական պատկերացումների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև հեղինակի աշխարհընկալման դրսևորումները լեզվական տարբեր միավորների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարեգրության բառապաշարին, իմաստային կառուցվածքին, խորհրդանշական արտահայտություններին և պատմական իրադարձությունների նկարագրության ընթացքում կիրառվող լեզվական նշաններին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքային կյանքի, առևտրական միջավայրի, հասարակական հարաբերությունների, կրոնական պատկերացումների և առօրյա մշակույթի հետ կապված հասկացությունների լեզվական ներկայացման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեքստի լեզվամշակութային շերտերին, պատմական հիշողության արտահայտման եղանակներին, հեղինակի անհատական լեզվական աշխարհապատկերին և տվյալ ժամանակաշրջանի ռուսական հասարակության արժեքային պատկերացումներին։ Կարևորվում են լեզվանշանագիտական և ճանաչողական լեզվաբանության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները պատմական գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրության մեջ, ինչպես նաև լեզվի, մշակույթի և հասարակական մտածողության փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, նշանագիտության մասնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, պատմական տեքստերի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։