Ե. քարոզ՝ Շամախու եկեղեցում

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է լսողության օբյեկտիվ հետազոտման մեթոդների կիրառմանը տարբեր ձևերի լսողության կորստի ախտորոշման և կոխլեար իմպլանտացիայի թեկնածուների ընտրության գործընթացում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել այն ախտորոշիչ մեթոդների հնարավորությունները, որոնք թույլ են տալիս ստանալ լսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի վերաբերյալ հնարավորինս հուսալի և վերարտադրելի տվյալներ՝ անկախ հետազոտվողի սուբյեկտիվ պատասխաններից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել լսողության օբյեկտիվ գնահատման տարբեր մեթոդներ, այդ թվում՝ տիմպանոմետրիա, ակուստիկ ռեֆլեքսների հետազոտություն, օտոակուստիկ էմիսիաներ, լսողական հարուցված պոտենցիալներ և այլ էլեկտրաֆիզիոլոգիական ու գործիքային մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակի լսողության խանգարումների՝ հաղորդական, սենսորանևրալ և խառը ձևերի տարբերակման հնարավորություններին, ինչպես նաև լսողական համակարգի ախտահարման մակարդակի և ծանրության գնահատմանը։ Կարևոր ուղղություն է նորածինների և փոքր երեխաների շրջանում լսողության վաղ հայտնաբերումը, երբ ավանդական սուբյեկտիվ մեթոդների կիրառումը կարող է սահմանափակ լինել։ Կոխլեար իմպլանտացիայի թեկնածուների ընտրության համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ լսողության կորստի աստիճանի, խոսքի ընկալման հնարավորությունների, լսողական սարքերի օգտագործման արդյունքների և լսողական նյարդային ուղիների ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատմանը։ Օբյեկտիվ հետազոտությունների արդյունքները կարող են համադրվել կլինիկական զննության, սուբյեկտիվ աուդիոմետրիայի և խոսքային թեստերի տվյալների հետ՝ առավել ամբողջական ախտորոշիչ պատկեր ստանալու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է տարբեր մեթոդների համալիր կիրառումը, քանի որ առանձին հետազոտության արդյունքը միշտ չէ, որ բավարար է լսողության խանգարման բնույթը և կոխլեար իմպլանտացիայի նպատակահարմարությունը վերջնական գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև տարբեր տարիքային խմբերում մեթոդների տեղեկատվական արժեքի, զգայունության և կիրառելիության համեմատական գնահատում։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել լսողության խանգարումների ավելի վաղ և ճշգրիտ ախտորոշմանը, հիվանդների ճիշտ դասակարգմանը և կոխլեար իմպլանտացիայի թեկնածուների ընտրության գործընթացի կատարելագործմանը՝ ապահովելով առավել հիմնավորված կլինիկական որոշումների ընդունում։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Մարկոսի Ավետարանի հայկական տարբերակի լեզվական, տեքստաբանական և թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բնագրի կառուցվածքի և հայկական թարգմանության ձևային կազմակերպման փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է վաղ հայկական թարգմանական ավանդույթը վերարտադրել սկզբնաղբյուրի բառապաշարը, շարահյուսությունը, իմաստային շերտերը և ոճական կառուցվածքը, ինչպես նաև ինչպիսի առանձնահատկություններ են ի հայտ գալիս հայկական տեքստը այլ լեզվական տարբերակների հետ համադրելիս։ «Սոնետ» բնորոշումը կարող է պայմանավորել տեքստի կառուցվածքի նկատմամբ առանձնահատուկ մոտեցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հատվածների ներքին կազմակերպման, կրկնությունների, զուգահեռ կառուցվածքների և ձևային օրինաչափությունների վրա։ Քննվում է հայկական աստվածաշնչյան թարգմանության տեղը վաղ քրիստոնեական գրավոր մշակույթի համատեքստում և դրա նշանակությունը հայ գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ձեռագրային տարբերակներին, բառային տարբերություններին, թարգմանական համապատասխանություններին և այն դեպքերին, երբ հայկական ընթերցումը կարող է նպաստել հին տեքստային ավանդույթի տարբեր շերտերի բացահայտմանը։ Լեզվաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են գրաբարյան բառապաշարը, քերականական ձևերը, նախադասությունների կառուցվածքը և թարգմանական այն լուծումները, որոնց միջոցով փոխանցվել են սկզբնաղբյուրի բովանդակային ու ոճական առանձնահատկությունները։ Տեքստաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայկական տարբերակը ոչ միայն որպես թարգմանություն, այլև որպես ինքնուրույն արժեք ունեցող հին վկայություն, որը կարևոր նյութ է աստվածաշնչագիտության և հայագիտության համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է լուսաբանել թարգմանիչների լեզվական ընտրությունների ազդեցությունը հետագա հայկական կրոնական գրականության, աստվածաբանական բառապաշարի և գրավոր մշակույթի զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է աստվածաշնչագիտության, տեքստաբանության, պատմական լեզվաբանության և թարգմանության պատմության մոտեցումները՝ հայկական հին թարգմանական ժառանգության կառուցվածքային ու լեզվական առանձնահատկությունների խորքային ընկալման նպատակով։

История

Գրքում ներկայացվում է Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության զարգացումը և քաղաքի հիմնական ճարտարապետական լուծումների ստեղծման հետևողականությունը, վերլուծվում են հայտնի ճարտարապետների՝ ներառյալ Սինանի և նրա հետևորդների դերը քաղաքային ու կրոնական կառույցների նախագծման մեջ, քննարկվում են մզկիթների, պալատների, հրշեջ-դրամատիկական և քաղաքային կառույցների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են ճարտարապետական ժանրերի, ձևերի, ձևավորման մեթոդների և տեխնոլոգիական լուծումների պատմական զարգացման փուլերը, դիտարկվում է օսմանյան քաղաքաշինության սոցիալ-քաղաքական և մշակութային ազդակների ազդեցությունը, ներկայացվում է ճարտարապետների դերը քաղաքային տեսքի, մշակութային ինքնության և արքայական հեղինակության ձևավորման մեջ, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, պատմական փաստաթղթերը և ճարտարապետական վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով պատկերել Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության հիմնական դերին և դրա ստեղծագործողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Սևանի վանական համալիրի (Սևանավանք) պատմաաշխարհագրական և մշակութային ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա տեղը Նոր Բայազետի գավառում և Էրիվանի նահանգի վարչատարածքային համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է վանքի հիմնադրման պատմական հանգամանքները, միջնադարյան Հայաստանի եկեղեցական կյանքի զարգացումը և Սևանի ավազանի հոգևոր կենտրոնի ձևավորումը։ Գրքում ներկայացվում են վանական համալիրի ճարտարապետական առանձնահատկությունները՝ Սուրբ Առաքելոց և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիները, դրանց կառուցվածքային լուծումները և քարագործական արվեստի նմուշները, որոնք բնորոշ են 9-րդ դարի հայկական եկեղեցաշինությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սևանավանքի դերին որպես կրթական և ձեռագրական կենտրոնի, որտեղ գործել են գրիչներ և հոգևորականներ, զարգացել է ձեռագրական մշակույթը և եկեղեցական գրականությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև վանքի տնտեսական հիմքերը, հողատիրական հարաբերությունները և նրա կապերը տարածաշրջանի բնակչության հետ՝ ընդգծելով վանքի սոցիալ-մշակութային ազդեցությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է Սևանավանքի պատմական և մշակութային նշանակությունը որպես հայկական միջնադարյան հոգևոր ժառանգության կարևոր հուշարձան։ Այն օգտակար է պատմաբանների, ճարտարապետների և մշակութային ժառանգության հետազոտողների համար։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է քարտեզագրական նշանների դերի ուսումնասիրությանը դեռահասների մտածողական և իմացական գործունեության գործընթացում՝ բացահայտելով քարտեզի լեզվի, պայմանական նշանների և տարածական պատկերների ազդեցությունը սովորողների ճանաչողական զարգացման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ քարտեզագրական նշանը պարզապես աշխարհագրական օբյեկտի կամ երևույթի պայմանական պատկերումը չէ, այլ տեղեկատվության ընկալման, վերլուծության, համակարգման, համադրման և վերարտադրման կարևոր միջոց։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են դեռահասների կողմից քարտեզագրական նշանների ընկալման և մեկնաբանման առանձնահատկությունները, դրանց միջոցով տարածական հարաբերությունների ըմբռնումը, խորհրդանշական տեղեկատվության վերածումը մտավոր պատկերների և այդ պատկերների կիրառումը խնդիրների լուծման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ քարտեզը սովորողից պահանջում է ոչ միայն տեսողական ընկալում, այլև վերացական մտածողություն, քանի որ իրական աշխարհում գոյություն ունեցող առարկաներն ու երևույթները քարտեզի վրա ներկայացվում են պայմանական, ընդհանրացված և համակարգված նշանների միջոցով։ Այս գործընթացը նպաստում է վերլուծության, համեմատության, ընդհանրացման, դասակարգման, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման և տարածական մտածողության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև մանկավարժական տեսանկյունից, քանի որ քարտեզագրական նյութի ճիշտ կիրառումը կարող է բարձրացնել աշխարհագրության և հարակից առարկաների ուսուցման արդյունավետությունը՝ սովորողներին ներգրավելով ոչ միայն պատրաստի տեղեկատվության ընկալման, այլև ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության մեջ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննության առնվել տարբեր տեսակի քարտեզագրական նշաններ, դրանց կառուցվածքը, նշանակությունը և տեղեկատվական հնարավորությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով դեռահասները յուրացնում և գործնականում կիրառում են այդ նշանների համակարգը։ Կարևորվում է նաև քարտեզագրական պատկերների և լեզվական կամ թվային տեղեկատվության փոխկապակցվածությունը, քանի որ քարտեզի ընթերցումը պահանջում է տարբեր տեղեկատվական ձևերի համադրում և դրանց հիման վրա ամբողջական մտավոր պատկերների ձևավորում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթական հոգեբաններին, քարտեզագրության և աշխարհագրության մեթոդիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև սովորողների ճանաչողական զարգացման և տարածական մտածողության ձևավորման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է քարտեզագրական նշանների ճանաչողական նշանակությունը և ցույց տալիս, թե ինչպես կարող է քարտեզի պայմանական լեզվի յուրացումը նպաստել դեռահասների մտածողության ակտիվացմանը, տարածական պատկերացումների ընդլայնմանը և բարդ տեղեկատվության ինքնուրույն ընկալման ու վերլուծության կարողությունների զարգացմանը։

Литература

Այս թեման ներկայացնում է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, երգիչ և հոգևորական Կոմիտասի կյանքն ու գործունեությունը, ով համարվում է հայկական ազգային երաժշտության գիտական հիմքերի ստեղծողը և հայ երաժշտական ինքնության ձևավորման ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Կոմիտասը ծնվել է 1869 թվականին Կուտինա (Քյոթահիա) քաղաքում և մկրտության ժամանակ ստացել է Սողոմոն Սողոմոնյան անունը։ Վաղ տարիքում կորցնելով ծնողներին՝ նա տեղափոխվել է Էջմիածին, որտեղ սկսեց իր հոգևոր և երաժշտական կրթությունը։ Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում նա առանձնահատուկ տաղանդ դրսևորեց երաժշտության նկատմամբ և շուտով ձեռնադրվեց հոգևորական՝ ստանալով Կոմիտաս անունը։ Նա հետագայում ուսանել է Բեռլինում՝ խորացնելով իր գիտելիքները երաժշտագիտության, կոմպոզիցիայի և եվրոպական դասական երաժշտության ոլորտներում։ Կոմիտասի ամենակարևոր ներդրումը հայկական ժողովրդական և հոգևոր երգերի հավաքագրումն ու գիտական ուսումնասիրությունն էր, որի ընթացքում նա շրջել է Հայաստանի տարբեր շրջաններում և գրանցել հազարավոր ժողովրդական երգեր։ Նրա աշխատանքը ցույց տվեց, որ հայկական երաժշտությունը ունի յուրահատուկ կառուցվածք, ռիթմ և մեղեդիական համակարգ, որը տարբերվում է եվրոպական երաժշտական ավանդույթներից։ Կոմիտասը նաև ստեղծեց բազմաթիվ երգչախմբային ստեղծագործություններ և մշակեց հայկական բազմաձայնության սկզբունքները։ Նրա գործունեությունը մեծ դեր ունեցավ հայկական ազգային երաժշտական դպրոցի ձևավորման գործում։ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Կոմիտասը ձերբակալվեց և ենթարկվեց ծանր հոգեբանական տրավմայի, որի հետևանքով նա դադարեց ստեղծագործել և կյանքի վերջին տարիները անցկացրեց Փարիզում՝ հոգեբուժական խնամքի տակ։ Նա մահացավ 1935 թվականին։ Կոմիտասի ժառանգությունը անգնահատելի է, քանի որ նա ոչ միայն պահպանեց և ուսումնասիրեց հայկական երաժշտական մշակույթը, այլ նաև այն բարձրացրեց համաշխարհային գիտական մակարդակի՝ դարձնելով այն ազգային ինքնության կարևոր խորհրդանիշ։