Էկոլոգիական սկզբունքով բյուրեղ առաջացնող տեղական բակտերիական միջատասպաններով ինտեգրացված պայքարի մշակում անտառի գլխավոր տերևակեր վնասատուների դեմ Արագածոտնի մարզի պայմաններում

Право

Աշխատությունը նվիրված է անկախ պետականության ձևավորման սկզբնական ժամանակաշրջանում Հայաստանի առողջապահության կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում առողջապահության պետական կառավարման համակարգի վերակազմավորման գործընթացն է, դրա իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը, լիազորությունների բաշխումը և պետական քաղաքականության իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Քննվում է խորհրդային վարչակառավարչական համակարգից նոր պետական և իրավական պայմաններին անցման ազդեցությունը առողջապահության ոլորտի կառավարման վրա, ինչպես նաև այն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները, որոնք անհրաժեշտ էին նոր սոցիալ-տնտեսական միջավայրում համակարգի գործունեությունն ապահովելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, բուժհաստատությունների կառավարման կազմակերպմանը, պետական մարմինների իրավասությունների սահմանմանը և ոլորտի գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են առողջապահության կառավարման համակարգի առջև ծառացած կազմակերպական խնդիրները, կառավարման տարբեր մակարդակների միջև գործառույթների բաշխման առանձնահատկությունները և նոր իրավական մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում առողջապահական հաստատությունների կարգավիճակի, ֆինանսավորման և կառավարման սկզբունքների փոփոխության դիտարկումը՝ հասարակական ու տնտեսական վերափոխումների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական վերահսկողության, բժշկական օգնության կազմակերպման, բնակչության առողջության պահպանման ոլորտում պետական մարմինների պարտականությունների և պատասխանատվության իրավական հիմքերին։ Ժամանակաշրջանի օրենսդրական և վարչական փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարման համակարգի զարգացման հիմնական միտումները, իրավական կարգավորման բացերը և կազմակերպական կառուցվածքների աստիճանական վերափոխումը։ Առանձին նշանակություն ունի առողջապահության ոլորտում պետական կառավարման շարունակականության և նոր ինստիտուտների ձևավորման հարաբերակցության վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առողջապահության կառավարման, վարչական իրավունքի և պետական կառավարման պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով անկախության առաջին տարիներին ոլորտի ինստիտուցիոնալ ու իրավական համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունները։

Технология

Գիտատեխնիկական և մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհամասեռ համակարգերի արդյունավետ կամ միջինացված բնութագրերի որոշման խնդիրներին՝ դիսպերս ֆազի պարամետրերի փոփոխության պայմաններում։ Քննության են առնվում բազմաբաղադրիչ միջավայրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, առանձին ֆազերի փոխազդեցությունը և դրանց հատկությունների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի մակրոսկոպիկ ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիսպերս ֆազի չափերի, կոնցենտրացիայի, բաշխման և այլ բնութագրերի փոփոխության հետևանքով միջինացված պարամետրերի վարքի գնահատմանը։ Վերլուծվում են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելները, հաշվարկային մոտեցումները և տարբեր ֆիզիկական մեծությունների արդյունավետ արժեքների որոշման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև համակարգի անհամասեռության աստիճանի, բաղադրիչների հատկությունների և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունները հաշվարկների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու միկրոկառուցվածքային պարամետրերի և անհամասեռ միջավայրի ընդհանրացված ֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, կիրառական ֆիզիկայի, բազմաֆազ համակարգերի մոդելավորման և հաշվողական մեթոդների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Մանրէաբանական և սննդային անվտանգության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ համեմունքներ աղտոտող սնկերի տեսակային կազմի և դրանց թունավոր հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համեմունքների պահպանման, վերամշակման և շրջանառության ընթացքում զարգացող միկրոսկոպիկ սնկերը, դրանց տարածվածությունն ու կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սնկային տեսակների հայտնաբերման և նույնականացման մեթոդներին, ինչպես նաև տարբեր նմուշներում սնկային աղտոտվածության մակարդակի գնահատմանը։ Վերլուծվում են որոշ սնկերի կողմից արտադրվող թունավոր երկրորդային նյութափոխանակության արգասիքների առաջացման հնարավորությունները և դրանց նշանակությունը սննդամթերքի անվտանգության տեսանկյունից։ Քննարկվում են խոնավության, ջերմաստիճանի, պահպանման տևողության և այլ միջավայրային պայմանների ազդեցությունները սնկերի աճի ու զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համեմունքների սնկաբանական անվտանգության վիճակը, բացահայտելու հնարավոր վտանգները և հիմնավորելու աղտոտման կանխարգելման ու որակի վերահսկման համապատասխան մոտեցումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սնկաբանության, սննդային մանրէաբանության, սննդամթերքի անվտանգության և սանիտարական վերահսկողության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Այս աշխատանքը նվիրված է գենետիկորեն մոդիֆիկացված կարտոֆիլի հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրա կենսաբանական, ագրոնոմիական և մոլեկուլային առանձնահատկությունների համապարփակ վերլուծություն։ Վերլուծվում են այն գենետիկական փոփոխությունները, որոնք կատարվում են կարտոֆիլի բույսի վրա՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել բերքատվությունը, դիմադրողականությունը վնասատուների, հիվանդությունների և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մուտացված կամ ներմուծված գեների ազդեցությանը բույսի ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա՝ ներառյալ աճի կարգավորումը, օսլայի կուտակումը, պալարների որակը և սննդային արժեքը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև լաբորատոր և դաշտային փորձարկումների արդյունքների վերլուծությունը, որոնք թույլ են տալիս գնահատել գենետիկ փոփոխությունների կայունությունը տարբեր կլիմայական պայմաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են գենետիկորեն մոդիֆիկացված մշակաբույսերի կիրառման հնարավոր ռիսկերն ու առավելությունները՝ ներառյալ էկոլոգիական ազդեցությունները, կենսաանվտանգության խնդիրները և գյուղատնտեսական արտադրողականության բարձրացման հեռանկարները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ գենետիկ ինժեներիայի կիրառումը կարտոֆիլի մշակման մեջ կարող է դառնալ կարևոր գործիք սննդային անվտանգության ապահովման և գյուղատնտեսության արդիականացման համար։

История

Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքները ներկայացնում են անտիկ ժամանակաշրջանի ամենահայտնի ճարտարապետական և արվեստային կառույցների հավաքածուն, որոնք հին հույների կողմից համարվել են մարդկային ստեղծագործության ամենաբարձր նվաճումները։ Այս ցանկը ձևավորվել է մ.թ.ա. III–II դարերում և ընդգրկում է Միջերկրածովյան և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի ամենատպավորիչ կառույցները, որոնք կապված էին հին քաղաքակրթությունների՝ Եգիպտոսի, Հունաստանի, Բաբելոնի և Փոքր Ասիայի մշակույթների հետ։ Յոթ հրաշալիքների շարքում են Գիզայի Մեծ բուրգը, որը միակն է, որ պահպանվել է մինչև այսօր, Բաբելոնի կախովի այգիները, որոնք համարվում են ինժեներական և էսթետիկ երևակայության գլուխգործոց, Օլիմպիայի Զևսի արձանը՝ հսկայական կրոնական քանդակ, Եփեսոսի Արտեմիսի տաճարը՝ հոյակապ ճարտարապետական համալիր, Հալիկառնասի դամբարանը՝ արքայական շքեղ գերեզման, Հռոդոսի Կոլոսոսը՝ հսկա բրոնզե արձան, և Ալեքսանդրիայի փարոսը՝ նավագնացության կարևորագույն կառույցներից մեկը։ Այս հրաշալիքները ոչ միայն արտահայտում էին տեխնիկական և արվեստային բարձր մակարդակ, այլև խորհրդանշում էին իրենց ժամանակի ժողովուրդների հավատքը, ուժը և մշակութային զարգացումը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է կառավարչական որոշումների արդյունավետության բարձրացման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրի ոլորտի կազմակերպությունների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն գործոնները, որոնք ազդում են կազմակերպությունների ղեկավարների կողմից ընդունվող որոշումների որակի, հիմնավորվածության, օպերատիվության և իրականացման արդյունավետության վրա, ինչպես նաև մշակել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատության մեջ կառավարչական որոշումը դիտարկվում է որպես կազմակերպության գործունեության առանցքային բաղադրիչ, որը անմիջականորեն ազդում է ռեսուրսների օգտագործման, ֆինանսական արդյունքների, մրցունակության, հաճախորդների սպասարկման և զարգացման հեռանկարների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրի ոլորտի առանձնահատկություններին, որտեղ որոշումները հաճախ անհրաժեշտ է ընդունել արագ փոփոխվող պահանջարկի, մրցակցային միջավայրի, գների տատանումների, մատակարարման պայմանների և սպառողների վարքագծի փոփոխությունների պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել որոշումների ընդունման գործընթացի հիմնական փուլերը՝ խնդրի բացահայտումից և տեղեկատվության հավաքագրումից մինչև այլընտրանքների գնահատում, լավագույն տարբերակի ընտրություն, իրականացում և արդյունքների վերահսկում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կառավարչական տեղեկատվության որակին, քանի որ ոչ լիարժեք, ուշացած կամ ոչ հավաստի տեղեկատվությունը կարող է հանգեցնել սխալ որոշումների և ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, կառավարչական տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների վերլուծության և թվային գործիքների կիրառմանը՝ որոշումների հիմնավորվածությունն ու արագությունը բարձրացնելու նպատակով։ Առանձին ուսումնասիրվում են ռիսկերի գնահատման, անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունման, կանխատեսման և տարբեր սցենարների համեմատության մեթոդները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մարդկային գործոնի ազդեցությունը․ ղեկավարների մասնագիտական կարողությունները, փորձը, առաջնորդության ոճը, պատասխանատվության մակարդակը, հաղորդակցությունը և աշխատակիցների ներգրավվածությունը կարող են էապես ազդել որոշումների վերջնական արդյունքի վրա։ Առևտրային կազմակերպությունների օրինակով կարող են գնահատվել պաշարների կառավարման, գնագոյացման, վաճառքի կազմակերպման, մատակարարների ընտրության, ներդրումների, անձնակազմի կառավարման և շուկայավարման վերաբերյալ որոշումների արդյունավետությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսական և կառավարչական վերլուծության մեթոդներ՝ որոշումների արդյունքները չափելու և առավել արդյունավետ կառավարման տարբերակները բացահայտելու համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել ՀՀ առևտրի ոլորտի կազմակերպություններում որոշումների ընդունման գործընթացի կատարելագործմանը, ռիսկերի նվազեցմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և մրցունակության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել առևտրային կազմակերպությունների ղեկավարներին և մենեջերներին, կառավարման մասնագետներին, տնտեսագետներին, բիզնեսի խորհրդատուներին, հետազոտողներին և կառավարչական որոշումների տեսության ու կիրառական խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողներին։