Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Religion

    Տերունական 1845 և հայոց ՌՄՂԴ թվականների օրացույց

    Հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա օրացուցային կառուցվածքը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունները։ Երկու թվագրական համակարգերի զուգահեռ նշումը հնարավորություն էր տալիս ընթերցողներին համեմատելու ամսաթվերը և կողմնորոշվելու ժամանակի հաշվարկման տարբեր ավանդույթներում։ Օրացույցի հիմնական գործառույթը տարվա ամիսների, օրերի և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելն էր՝ օգնելով կազմակերպել առօրյա գործերը, հիշել կարևոր իրադարձությունները և հետևել տարվա ընթացքին։ Հայկական միջավայրում նման հրատարակություններն ունեին նաև հոգևոր նշանակություն, քանի որ օրացուցային տեղեկությունները կարող էին ներառել եկեղեցական տոների, սրբերի հիշատակության օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակացույցը։ Հայոց թվականության պահպանումը կարևոր էր ազգային ժամանակագրական ավանդույթի շարունակականության համար, իսկ քրիստոնեական թվագրության հետ համադրումը հեշտացնում էր տարբեր հաշվարկների կիրառությունը։ Օրացույցը կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ հասարակության ժամանակի կազմակերպման և տպագիր տեղեկատվության տարածման մշակույթի արտահայտություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում տոմարագիտության, հայ եկեղեցական պատմության, ժամանակագրության և հայկական գրատպության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում գործածվող օրացուցային սովորույթների մասին։

    Updated: 2026-11-06
    Տերունական 1845 և հայոց ՌՄՂԴ թվականների օրացույց
    Online

    Religion

    Նամակների ժողովածու

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է նամակագրական գրականության ավանդույթին պատկանող ժողովածու, որի հիմնական արտահայտչամիջոցը գրավոր հաղորդակցությունն է՝ որպես մարդկային մտքերի, զգացմունքների, գաղափարների, կենսափորձի և հասարակական հարաբերությունների արտահայտման ձև։ Նամակը գրականության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեցող ժանր է, քանի որ հնարավորություն է տալիս անմիջականորեն ներկայացնելու հեղինակի անհատական ձայնը, աշխարհայացքը, մտավոր հետաքրքրությունները և ժամանակաշրջանի հասարակական միջավայրը։ Նամակագրության միջոցով բացահայտվում են մարդկանց փոխհարաբերությունները, նրանց մտահոգությունները, անձնական ու հասարակական խնդիրները, ինչպես նաև այն գաղափարները, որոնք ձևավորում են տվյալ ժամանակի մտավոր և մշակութային կյանքը։ Ժողովածուի վերնագիրը մատնանշում է նամակների՝ որպես հիմնական բովանդակային նյութի ամբողջություն և այն դիտարկելու հնարավորություն է ընձեռում ինչպես գրական, այնպես էլ պատմական ու ճանաչողական տեսանկյուններից։ Նամակագրական երկերը հաճախ ընդգրկում են անձնական հաղորդակցությունից մինչև գիտական, գրական, կրթական, հասարակական և բարոյախոսական հարցերի քննարկումներ՝ այդպիսով վերածվելով իրենց ժամանակի մտավոր կյանքի բազմակողմանի արտացոլման։ Նամակի առանձնահատկությունն այն է, որ այն միաժամանակ կարող է լինել անձնական խոստովանություն, խորհրդածություն, տեղեկություն փոխանցելու միջոց, մտքերի փոխանակման ձև և հասարակական դիրքորոշման արտահայտություն։ Այս ժանրի միջոցով հնարավոր է բացահայտել նաև մարդկային բնավորության այնպիսի կողմեր, որոնք հաճախ ամբողջությամբ չեն դրսևորվում պաշտոնական կամ գեղարվեստական շարադրանքներում։ Անմիջական խոսքը, դիմումի անհատական բնույթը, մտքերի ազատ զարգացումը և հաղորդակցության բնական ընթացքը նամակին հաղորդում են առանձնահատուկ գրական արժեք։ Նամակագրական ժողովածուների կարևոր առանձնահատկություններից է նաև դրանց պատմական վավերագրական նշանակությունը։ Դրանք կարող են պահպանել տեղեկություններ ժամանակի կրթական ու մշակութային կյանքի, գրական ճաշակի, հասարակական հարաբերությունների, մտավորականների գործունեության և տարբեր համայնքների միջև կապերի մասին։ Նամակների միջոցով արտահայտվող անձնական դիտարկումները հաճախ լրացնում են պաշտոնական պատմագրության մեջ առկա տեղեկությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու պատմական ժամանակաշրջանի մարդկային և հասարակական իրականության մասին։ Գրական առումով նամակագրությունը առանձնանում է իր բնական շարադրանքով, անհատական ոճով, մտքերի անմիջականությամբ և հաղորդակցական կառուցվածքով։ Այն կարող է ներառել պատմողական, նկարագրական, խոհական, փաստագրական և հռետորական տարրեր՝ կախված նամակների նպատակից և հեղինակների մտավոր հետաքրքրություններից։ Նամակների լեզուն և արտահայտչամիջոցները կարող են նաև կարևոր նյութ տրամադրել լեզվական փոփոխությունների, գրական ոճի զարգացման և գրավոր հաղորդակցության մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքիր է 19-րդ դարի հայ գրականության և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզին այդ ժամանակաշրջանում հայագիտության, գրականության, պատմագրության, թարգմանական գործունեության և հայերեն գրքի հրատարակության միջազգային կարևոր կենտրոններից էր։ Միաբանության տպագրական գործունեությունը նպաստել է հայ գրավոր մշակույթի զարգացմանը, լեզվական ավանդույթների պահպանմանը և հայ ընթերցողին բազմաբնույթ գրականության ներկայացմանը։ Նման նամակագրական հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեին նաև գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացման, մտավոր հաղորդակցության ավանդույթների տարածման և անձնական ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմերի փաստագրման գործում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ նամակագրական գրականության, 19-րդ դարի հայ մտավոր ու մշակութային կյանքի, գրական հաղորդակցության պատմության և Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, նամակագրական ժանրով, պատմական վավերագրությամբ, հայոց լեզվի զարգացման և 19-րդ դարի մտավոր միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Նամակագրական գրականության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն պահպանում է ոչ միայն գրավոր հաղորդագրությունների բովանդակությունը, այլև անցյալի մարդկանց մտածողության, զգացմունքների և փոխհարաբերությունների կենդանի հետքերը՝ դառնալով պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության արժեքավոր բաղադրիչ։

    Updated: 2026-11-11
    Նամակների ժողովածու
    Online

    History

    Ани

    Գիրքը ներկայացնում է միջնադարյան Հայաստանի ամենանշանավոր քաղաքներից մեկի պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը և ճարտարապետական հարստությունը՝ լուսաբանելով նրա ձևավորումը, քաղաքական վերելքը, տնտեսական նշանակությունը և հոգևոր կյանքի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են քաղաքի պաշտպանական կառույցները, պալատները, եկեղեցիները, կամուրջներն ու քաղաքաշինական լուծումները՝ ընդգծելով դրանց գեղարվեստական և ինժեներական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքի դերին որպես առևտրի, արհեստների և մշակույթի կենտրոնի, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած պատմական իրադարձություններին, որոնք ազդել են նրա զարգացման և անկման վրա։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների վրա՝ ընթերցողին տրամադրելով ամբողջական պատկեր միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկի մասին։

    Updated: 2026-11-02
    Ани
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրապարակումները։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայկական մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և գեղարվեստական ստեղծագործության հիմնախնդիրներին առնչվող գրականություն։ Ներկայացվում են կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր և այլ հրապարակումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական տեղեկությունների համակարգմանը, նյութերի թեմատիկ դասակարգմանը և անհրաժեշտ գրականության որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են մատենագիտական տեղեկատվության դերը գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպման, մշակութային գործընթացների ուսումնասիրության և մասնագիտական գրականության տարածման գործում։ Տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին, բացահայտելու հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և ուսումնասիրելու հայկական մշակութային ժառանգության գիտական արժևորման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական հետազոտությունների, կրթական և գիտական գործունեության համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Chemistry

    Կողմնային շղթայում չհագեցած և հետերոցիկլիկ խմբեր պարունակող էնանտիոմերապես հարստացված ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ու պեպտիդների սինթեզ և հետազոտում

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների և դրանց հիման վրա ստացվող պեպտիդների սինթեզի ու հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն միացություններին, որոնց կողմնային շղթաներում առկա են չհագեցած և հետերոցիկլիկ խմբեր։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բարդ օրգանական միացությունների ստացման մեթոդները, էնանտիոմերապես հարստացված կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները և դրանց քիմիական ու կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզի նոր մոտեցումներ, ռեակցիաների ընթացքի վերլուծություն, ստացված նյութերի կառուցվածքային հետազոտություններ և հնարավոր կիրառական նշանակությունը կենսաքիմիայի ու դեղագիտության ոլորտներում։ Գիրքը անդրադառնում է նաև ամինաթթուների և պեպտիդների կառուցվածքային բազմազանությանը, դրանց ազդեցությանը կենսաբանական համակարգերում և նոր նյութերի ստեղծման հնարավորություններին՝ որպես գիտական հետազոտությունների կարևոր ուղղություն։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է օրգանական և կենսօրգանական քիմիայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են բարդ մոլեկուլների սինթեզով, ստերեոքիմիայով և կենսաբանական ակտիվ միացությունների նախագծմամբ։

    Updated: 2026-09-03
    Կողմնային շղթայում չհագեցած և հետերոցիկլիկ խմբեր պարունակող էնանտիոմերապես հարստացված ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ու պեպտիդների սինթեզ և հետազոտում
    Online

    Political Science

    Aserbaidschan und Armenien erheben schwere Vorwürfe

    Աշխատությունը նվիրված է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առկա քաղաքական հակասությունների, փոխադարձ մեղադրանքների և դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երկու երկրների պաշտոնական դիրքորոշումները, քաղաքական հայտարարությունները և այն հիմնական հարցերը, որոնց շուրջ կողմերը միմյանց հասցեագրում են լուրջ մեղադրանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության ժառանգությանը, տարածքային և անվտանգային խնդիրներին, սահմանային լարվածությանը, բնակչության իրավունքների և անվտանգության հարցերին, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի տարբեր սկզբունքների մեկնաբանություններին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև քաղաքական և տեղեկատվական դիսկուրսի դերը, քանի որ կողմերի հայտարարություններն ու դրանց ներկայացման եղանակները նշանակալի ազդեցություն են ունենում ինչպես ներքաղաքական օրակարգերի, այնպես էլ միջազգային հանրության կողմից հակամարտության ընկալման վրա։ Վերլուծվում է փոխադարձ մեղադրանքների ազդեցությունը բանակցային գործընթացի, վստահության ձևավորման և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունների վրա՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հակասությունների հիմնական ուղղությունները, համադրել կողմերի փաստարկները և հասկանալ, թե ինչպես են պատմական հիշողությունը, ազգային շահերը, անվտանգային ընկալումները և քաղաքական նպատակները ձևավորում հակամարտող կողմերի հռետորաբանությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի քաղաքականության, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, միջազգային անվտանգության և հակամարտությունների կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Aserbaidschan und Armenien erheben schwere Vorwürfe