Երևանի XX դարի բնակելի ճարտարապետության զարգացումը ժամանակի և տարածության մեջ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ նոր գրականության մեջ ժողովրդական հեքիաթների գրական մշակման առանձնահատկությունների, գեղարվեստական սկզբունքների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայ ժողովրդական բանահյուսության և գրավոր գրականության փոխհարաբերությունները, բանավոր ավանդույթից գրական ստեղծագործություն անցման գործընթացները և հեքիաթային նյութի վերաիմաստավորման հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական հեքիաթների սյուժեների, կերպարների, խորհրդանիշների և պատկերավորման միջոցների պահպանման ու փոփոխման օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են գրողների անհատական ստեղծագործական մոտեցումները, հեղինակային միջամտության ձևերը, լեզվաոճական վերամշակումները և ժողովրդական պատմությունների գաղափարական ու գեղագիտական նոր մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Հովհաննես Թումանյանի, Ղազարոս Աղայանի և ժամանակաշրջանի այլ հեղինակների ստեղծագործություններում հեքիաթային ավանդույթների դրսևորումներին, ժողովրդական խոսքի գեղարվեստական օգտագործմանը և ազգային մտածողության արտահայտման միջոցներին։ Կարևորվում են հեքիաթների բարոյախրատական, դաստիարակչական և հասարակական գործառույթները, ինչպես նաև դրանցում արտացոլված արդարության, բարության, իմաստության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Դիտարկվում են ժողովրդական սկզբնաղբյուրների և գրական տարբերակների համեմատական վերլուծության հնարավորությունները, հեքիաթների ժանրային փոխակերպումները և դրանց ազդեցությունը հայ մանկական ու ընդհանուր գեղարվեստական գրականության զարգացման վրա։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության պատմության, բանահյուսության և գրական փոխառնչությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանագետների, հայ գրականության պատմության մասնագետների, մանկավարժների, հետազոտողների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Մարկոսի Ավետարանի հայկական տարբերակի լեզվական, տեքստաբանական և թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բնագրի կառուցվածքի և հայկական թարգմանության ձևային կազմակերպման փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է վաղ հայկական թարգմանական ավանդույթը վերարտադրել սկզբնաղբյուրի բառապաշարը, շարահյուսությունը, իմաստային շերտերը և ոճական կառուցվածքը, ինչպես նաև ինչպիսի առանձնահատկություններ են ի հայտ գալիս հայկական տեքստը այլ լեզվական տարբերակների հետ համադրելիս։ «Սոնետ» բնորոշումը կարող է պայմանավորել տեքստի կառուցվածքի նկատմամբ առանձնահատուկ մոտեցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հատվածների ներքին կազմակերպման, կրկնությունների, զուգահեռ կառուցվածքների և ձևային օրինաչափությունների վրա։ Քննվում է հայկական աստվածաշնչյան թարգմանության տեղը վաղ քրիստոնեական գրավոր մշակույթի համատեքստում և դրա նշանակությունը հայ գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ձեռագրային տարբերակներին, բառային տարբերություններին, թարգմանական համապատասխանություններին և այն դեպքերին, երբ հայկական ընթերցումը կարող է նպաստել հին տեքստային ավանդույթի տարբեր շերտերի բացահայտմանը։ Լեզվաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են գրաբարյան բառապաշարը, քերականական ձևերը, նախադասությունների կառուցվածքը և թարգմանական այն լուծումները, որոնց միջոցով փոխանցվել են սկզբնաղբյուրի բովանդակային ու ոճական առանձնահատկությունները։ Տեքստաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայկական տարբերակը ոչ միայն որպես թարգմանություն, այլև որպես ինքնուրույն արժեք ունեցող հին վկայություն, որը կարևոր նյութ է աստվածաշնչագիտության և հայագիտության համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է լուսաբանել թարգմանիչների լեզվական ընտրությունների ազդեցությունը հետագա հայկական կրոնական գրականության, աստվածաբանական բառապաշարի և գրավոր մշակույթի զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է աստվածաշնչագիտության, տեքստաբանության, պատմական լեզվաբանության և թարգմանության պատմության մոտեցումները՝ հայկական հին թարգմանական ժառանգության կառուցվածքային ու լեզվական առանձնահատկությունների խորքային ընկալման նպատակով։

История

Հայուհին պատմության առջև-ը գաղափարական և պատմագիտական բնույթի աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում է հայ կնոջ դերը հայ ժողովրդի պատմության տարբեր փուլերում՝ սկսած հին և միջնադարյան շրջանից մինչև նոր և ժամանակակից ժամանակներ։ Գրքում ընդգծվում է, որ հայուհին ոչ միայն ընտանեկան և հասարակական կյանքի կենտրոնական կերպար է եղել, այլ նաև ակտիվ մասնակցություն է ունեցել ազգային ինքնության պահպանման, կրթության զարգացման, մշակութային արժեքների փոխանցման և երբեմն նաև քաղաքական ու ազատագրական շարժումների մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է այն պատմական պայմաններին, որոնցում հայ կինը ստիպված է եղել հանդես գալ որպես թե՛ մայր, թե՛ ուսուցիչ, թե՛ հասարակական գործիչ՝ հաճախ դժվար և սահմանափակ հնարավորությունների պայմաններում։ Միաժամանակ շեշտվում է նրա դիմադրողականությունը, բարոյական ուժը և ազգային արժեքներին նվիրվածությունը, որոնք ձևավորել են հայ հասարակության շարունակականությունը հատկապես ճգնաժամային ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը փորձում է վերարժևորել կանանց ներդրումը պատմության մեջ՝ հակազդելով այն մոտեցմանը, որը հաճախ անտեսել կամ նվազեցրել է նրանց դերակատարությունը, և ցույց է տալիս, որ հայուհին եղել է պատմության ոչ միայն ականատես, այլ նաև ձևավորող ուժերից մեկը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու կարևորագույն խորհուրդներից մեկի՝ Սուրբ Հաղորդության, և դրա հետ անմիջականորեն կապված Սուրբ Պատարագի բացատրությանը։ Այն առնչվում է քրիստոնեական հավատքի այն հիմնարար դրույթներին, որոնց համաձայն Սուրբ Հաղորդությունը հավատացյալի և Քրիստոսի հոգևոր հաղորդակցության, եկեղեցական միասնության ու փրկագործության խորհրդի արտահայտությունն է։ Պատարագը դիտարկվում է որպես եկեղեցու գլխավոր պաշտամունքային արարողություն, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը։ Այս թեմայի մեկնաբանությունը կարևոր է պատարագի կառուցվածքը, ծիսական գործողությունների իմաստը, աղոթքների նշանակությունը և եկեղեցական արարողության աստվածաբանական հիմքերը հասկանալու համար։ Աշխատությունն իր բնույթով պատկանում է ծիսական և մեկնողական գրականությանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ավելի մատչելի դարձնել եկեղեցական խորհրդի բովանդակությունն ու հոգևոր նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես հոգևորականների և աստվածաբանությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ եկեղեցական կյանքի ու ծեսերի մասին գիտելիքներ ձեռք բերել ցանկացող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր է հայ եկեղեցական ծիսագիտության, աստվածաբանական մտքի և 19-րդ դարի կրոնական լուսավորչական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

История

Հրատարակությունը խորհրդային շրջանի գրադարանային-մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանավարներին աջակցելու համար՝ Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության 23-րդ համագումարի նյութերը ընթերցողներին և լայն հասարակությանը ներկայացնելու, տարածելու և դրանց շուրջ տեղեկատվական ու մշակութալուսավորական աշխատանք կազմակերպելու գործում։ Նյութը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական միջավայրը, երբ գրադարաններին վերապահվում էր ոչ միայն գրականության պահպանման ու տրամադրման, այլև պետական-քաղաքական գաղափարների տարածման և բնակչության քաղաքական իրազեկման կարևոր դեր։ Հրատարակության մեջ, ըստ ամենայնի, ներկայացվում են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, բարձրաձայն ընթերցումների, մատենագիտական տեսությունների և այլ տեղեկատվական ձևերի կիրառման առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ համագումարի որոշումների և նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը՝ տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ընթերցողների համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային գրադարանների հասարակական-քաղաքական գործառույթների, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդների և տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող գաղափարական պահանջների մասին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, քաղաքական քարոզչության և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քաղաքական կյանքի հետազոտողներին, սոցիալական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև այդ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1897 թվականների Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական ջարդերից հետո Գերմանիայի քաղաքական և դիվանագիտական դիրքորոշմանը Թուրքիայում, ինչպես նաև Բեռլինի և Օսմանյան Պորտայի միջև հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին այդ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է Գերմանական կայսրության արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները Օսմանյան կայսրությունում՝ ընդգծելով տնտեսական, ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրա զգուշավոր և հաճախ չեզոք մոտեցումը հայկական կոտորածների հարցում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Գերմանիայի դերի աճը Օսմանյան կայսրության ներսում՝ հատկապես ռազմական խորհրդատվության, երկաթուղային նախագծերի (օրինակ՝ Բաղդադի երկաթուղու գաղափարի) և տնտեսական ներթափանցման միջոցով, ինչը ձևավորում էր երկու պետությունների միջև սերտ գործընկերային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայկական հարցը միջազգային դիվանագիտության մեջ հաճախ ենթարկվում էր մեծ տերությունների շահերի բախմանը, և Գերմանիան, որպես նոր ուժեղացող կայսրություն, հիմնականում խուսափում էր Օսմանյան կայսրության ներքին գործերին կտրուկ միջամտությունից՝ նախընտրելով պահպանել իր ռազմավարական դիրքերը տարածաշրջանում։ Աշխատության մեջ նաև վերլուծվում է եվրոպական մամուլի և դիվանագիտական հաղորդագրությունների արձագանքը հայկական կոտորածներին, ինչպես նաև գերմանական հասարակական կարծիքի որոշ հատվածների քննադատական վերաբերմունքը այդ իրադարձությունների նկատմամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ Գերմանիայի քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր մեծ տերությունների հավասարակշռության պահպանման ձգտմամբ և Օսմանյան կայսրության հետ ռազմավարական գործընկերության խորացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Գերմանիայի դիրքորոշումը որպես պրագմատիկ և շահադիտական արտաքին քաղաքականության օրինակ, որտեղ հումանիտար հարցերը հաճախ երկրորդական դեր էին ստանում աշխարհաքաղաքական հաշվարկների համեմատ։