Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Փարիզի աղետները կամ Փարիզի վրա ազդեցություն թողած իրադարձությունները, հատոր 4

    Բազմահատոր այս հրատարակության չորրորդ հատորը նվիրված է Փարիզի պատմությանն առնչվող աղետալի, ցնցող և հասարակական մեծ ազդեցություն ունեցած իրադարձություններին։ Վերնագրում գործածված «աղետներ» հասկացությունը կարող է ընդգրկել քաղաքի պատմական կյանքում տեղի ունեցած ծանր դեպքերն ու ճգնաժամերը, իսկ «ազդեցություն թողած իրադարձություններ» ձևակերպումն ընդգծում է դրանց նշանակությունը քաղաքի հասարակական և պատմական զարգացման համար։ Փարիզը դարեր շարունակ եղել է Ֆրանսիայի քաղաքական, մշակութային և հասարակական կյանքի կենտրոններից մեկը, որտեղ տեղի ունեցած իրադարձությունները հաճախ ունեցել են նաև համաեվրոպական նշանակություն։ Նման պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քաղաքի անցյալի տարբեր դրվագները, հասարակական կյանքի փոփոխությունները, ճգնաժամերի հետևանքները և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը բնակչության ու քաղաքային միջավայրի վրա։ Չորրորդ հատորը շարունակում է բազմահատոր աշխատության ընդհանուր թեմատիկ ուղղվածությունը և հանդիսանում է դրա առանձին բաղադրիչը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Ֆրանսիայի և Փարիզի պատմության, 19-րդ դարի հայ ընթերցողական միջավայրում եվրոպական պատմական թեմաների տարածման, ինչպես նաև հայերեն տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-10-31
    Փարիզի աղետները կամ Փարիզի վրա ազդեցություն թողած իրադարձությունները, հատոր 4
    Онлайн

    Религия

    Ո՞վ է հարուստ, ո՞վ է աղքատ

    Այս կարճ աշխատության վերնագիրը բարձրացնում է հարստության և աղքատության տարբերության, ինչպես նաև մարդու իրական արժեքը գնահատելու չափանիշների հարցը։ Հարստության և աղքատության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցրել հասարակական ու բարոյախոսական գրականության մեջ, քանի որ այն առնչվում է նյութական բարեկեցությանը, սոցիալական անհավասարությանը, աշխատանքի արժեքին և մարդկանց միջև փոխհարաբերություններին։ Նման հարցադրումը կարող է ընթերցողին մղել խորհելու այն մասին, թե արդյոք մարդու հարստությունը պետք է գնահատել միայն ունեցվածքով ու նյութական հնարավորություններով, թե նաև նրա գիտելիքներով, առաքինություններով, վարքագծով և հասարակության հանդեպ վերաբերմունքով։ Հարստության ու աղքատության հակադրությունը հաճախ օգտագործվել է բարոյական դատողություններ ներկայացնելու և հասարակական պատկերացումները քննարկելու համար՝ ուշադրություն հրավիրելով արտաքին պայմանների և մարդկային արժանիքների միջև տարբերության վրա։ Վերնագրի հարցական ձևը մատնանշում է քննարկման կամ մտորումների խթանման նպատակ՝ ընթերցողին առաջարկելով ինքնուրույն գնահատել նյութական վիճակի և իրական արժեքի փոխհարաբերությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն հասարակական ու բարոյախոսական գրականության, սոցիալական թեմաների և կարճ դաստիարակչական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայ հասարակական մտքի պատմությամբ և ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթով հետաքրքրվողներին։

    Обновлено. 2026-10-28
    Ո՞վ է հարուստ, ո՞վ է աղքատ
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության մասին ժամանակին և համակարգված տեղեկություններ տրամադրելն է։ Այն նախատեսված է գիտնականների, արվեստաբանների, մշակութային ոլորտի մասնագետների, գրադարանների, տեղեկատվական հաստատությունների և ընթերցողների լայն շրջանակների համար։ Մատենագիտական նյութերում ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ ու մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող այլ նյութեր։ Գրականության համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական հոսքում, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել մասնագիտական գրականության համալրմանը։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով՝ ընդգրկելով մշակույթի ընդհանուր հարցերը, թատրոնը, երաժշտությունը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստագիտական այլ ուղղություններ։ Յուրաքանչյուր բաժնի ներսում մատենագիտական գրառումների կազմակերպված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ նյութերի որոնումը, իսկ գրադարանային շիֆրների առկայությունը նպաստում է համապատասխան հրատարակությունները գրադարանային հավաքածուներում գտնելուն։ Պարբերական հրատարակման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն արձանագրել տարվա ընթացքում ստացվող նոր գրականությունը և ձևավորել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրապարակումների ամբողջական տեղեկատվական պատկերը։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտահետազոտական աշխատանքի, մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման համար։ Միաժամանակ այն այսօր կարող է դիտարկվել որպես արժեքավոր պատմամատենագիտական աղբյուր, քանի որ պահպանված գրառումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, մշակութային կյանքի առաջնահերթ թեմաները և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ գրականության տարածվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր գործիք է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հավաքագրման, դասակարգման, որոնման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Онлайн

    Медицина

    Իչքի յուզերինե (Աչքի մասին)

    Սույն հրատարակությունը վերաբերում է մարդու աչքին, նրա կառուցվածքին, գործառույթներին, տեսողության նշանակությանը և աչքերի առողջության պահպանման հիմնահարցերին։ Վերնագրի բովանդակային իմաստից ելնելով՝ աշխատությունը դասվում է մարդու տեսողության և ակնային առողջության վերաբերյալ գիտելիքներ ներկայացնող բժշկական ու առողջապահական գրականության շարքին։ Աչքը մարդու զգայական համակարգի կարևորագույն օրգաններից է, որի միջոցով իրականացվում է շրջապատող աշխարհի տեսողական ընկալումը։ Տեսողությունը մեծ նշանակություն ունի մարդու առօրյա գործունեության, տարածության մեջ կողմնորոշվելու, աշխատանքի, ուսման և շրջակա միջավայրի ճանաչողության համար։ Աչքի բնականոն գործունեությունը պայմանավորված է նրա տարբեր կառուցվածքային բաղադրիչների ներդաշնակ աշխատանքով, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի որոշակի դեր տեսողական պատկերների ձևավորման և ընկալման գործընթացում։ Ակնային առողջության ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում բժշկական գիտելիքների համակարգում, քանի որ տեսողության խանգարումները կարող են ազդել մարդու կյանքի որակի, աշխատունակության և հասարակական գործունեության վրա։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել որպես աչքի և տեսողության վերաբերյալ բժշկական գիտելիքների տարածմանն ուղղված հրատարակություն, որի հիմնական նշանակությունը մարդու տեսողական օրգանի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորումն է։ Ակնաբուժական գիտելիքների կարևոր ոլորտներից են աչքի անատոմիան, տեսողական գործընթացների ֆիզիոլոգիան, տեսողության բնականոն աշխատանքի պայմանները և աչքի հիվանդությունների ընդհանուր բնույթը։ Աչքի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը ներառում է եղջերաթաղանթի, ծիածանաթաղանթի, բիբի, ոսպնյակի, ցանցաթաղանթի և տեսողական նյարդի նշանակության ըմբռնումը։ Այս բաղադրիչների համագործակցության շնորհիվ լուսային ազդակները վերածվում են նյարդային ազդակների, որոնք փոխանցվում են ուղեղին և ապահովում տեսողական պատկերների ընկալումը։ Աչքի առողջության պահպանման տեսանկյունից կարևոր են նաև տեսողության վրա ազդող արտաքին պայմանների, լուսավորության, տեսողական ծանրաբեռնվածության և հիգիենայի նշանակության գիտակցումը։ Ակնային հիվանդությունների և տեսողության խանգարումների վերաբերյալ գիտելիքները կարևոր են դրանց առաջացման պատճառները հասկանալու, հնարավոր վտանգները ճանաչելու և ժամանակին բժշկական օգնության դիմելու անհրաժեշտությունը գիտակցելու համար։ Աչքի հիվանդությունների շարքում առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի բորբոքային երևույթները, տեսողության սրության նվազումը, աչքի տարբեր կառուցվածքների ախտահարումները և արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցությունները։ Այս թեմաների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն բժշկական մասնագետների, այլև հասարակության լայն շրջանակների համար, քանի որ տեսողության պահպանումը անմիջականորեն կապված է մարդու ընդհանուր առողջության և կենսագործունեության հետ։ Գրական առումով հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես մասնագիտական կամ գիտահանրամատչելի բժշկական աշխատություն, որի թեման կենտրոնացած է մարդու օրգանիզմի առանձին օրգանի և դրա առողջության պահպանման վրա։ Բժշկական գրականության այս տեսակը կարևոր դեր է ունեցել առողջապահական գիտելիքների տարածման գործում՝ նպաստելով բժշկության տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ հանրային պատկերացումների ընդլայնմանը։ XIX դարում բժշկական գիտելիքների տարածումը, բժշկական տերմինաբանության զարգացումը և առողջապահական գրականության հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունեին հասարակության կրթական ու մշակութային առաջընթացի համար։ Այդ ժամանակաշրջանում տպագիր բժշկական աշխատությունները ծառայում էին որպես գիտելիքի փոխանցման միջոց՝ բժշկական թեմաները հասանելի դարձնելով նաև մասնագիտական շրջանակներից դուրս։ Հրատարակության պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև Զմյուռնիայի՝ որպես հայ տպագրության և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոնի դերակատարությամբ։ XIX դարում Զմյուռնիան հայկական համայնքի աշխույժ կրթական, հասարակական և հրատարակչական կենտրոններից էր, որտեղ լույս էին տեսնում տարբեր բնագավառների գրքեր՝ կրոնական, գեղարվեստական, պատմական, լեզվաբանական և գիտական բովանդակությամբ։ Գուլիելմոս Գրիֆիտի տպարանում հրատարակված այս աշխատությունը վկայում է հայերեն տպագրության թեմատիկ բազմազանության և բժշկական գիտելիքների տարածման նկատմամբ հետաքրքրության մասին։ Այն արտացոլում է հայ ընթերցողական միջավայրում ոչ միայն հոգևոր և գրական, այլև բնագիտական ու առողջապահական գիտելիքների պահանջարկը։ Բժշկական գրականության հրատարակումը կարևոր էր նաև հայերեն գիտական լեզվի զարգացման տեսանկյունից, քանի որ նպաստում էր մարդու մարմնի, զգայական օրգանների և առողջության վերաբերյալ հասկացությունների հայերեն արտահայտմանն ու մասնագիտական բառապաշարի հարստացմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում բժշկության պատմությամբ, ակնաբուժության զարգացման ընթացքով, հայերեն բժշկական գրականությամբ և XIX դարի Զմյուռնիայի տպագրական մշակույթով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես հայերեն գիտահանրամատչելի և առողջապահական գրականության պատմության ուսումնասիրության նյութ՝ արտացոլելով բժշկական թեմաների ընդգրկումը ժամանակաշրջանի հայ գրահրատարակչական կյանքում։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է տեսողության պահպանման և աչքի առողջության թեմայի մշտական արդիականությամբ։ Աչքը մարդու և արտաքին աշխարհի միջև հաղորդակցության հիմնական միջոցներից է, ուստի դրա կառուցվածքի ու նշանակության վերաբերյալ գիտելիքը կարևոր է յուրաքանչյուր մարդու համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել բժշկական գրականության, մարդու անատոմիայի, ակնաբուժության և հայ հին տպագիր գրքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Իր թեմատիկ ուղղվածությամբ և պատմական նշանակությամբ այն ներկայացնում է XIX դարի հայերեն տպագրության մեջ բժշկական գիտելիքների տարածման ուշագրավ օրինակ՝ ընդգծելով առողջապահական կրթության, գիտական տեղեկույթի մատչելիության և հայերեն մասնագիտական գրականության զարգացման կարևորությունը։

    Обновлено. 2026-11-13
    Իչքի յուզերինե (Աչքի մասին)
    Онлайн

    Право

    ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի գիտաժողովի նյութերի ժողովածու

    ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի գիտաժողովի նյութերի ժողովածու-ը իրավագիտության ոլորտի գիտական հոդվածների ժողովածու է, որը ներառում է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի կողմից ներկայացված գիտաժողովային զեկուցումները և հետազոտական նյութերը, աշխատությունում ընդգրկված են սահմանադրական, քաղաքացիական, քրեական, վարչական և միջազգային իրավունքի տարբեր հարցերի վերաբերյալ գիտական վերլուծություններ, որտեղ քննարկվում են իրավական համակարգի զարգացման արդի խնդիրները, օրենսդրական բարեփոխումները, դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները և իրավունքի կիրառման մեխանիզմները, միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնահարցերին և իրավական կրթության զարգացման ուղղություններին, ժողովածուն ծառայում է որպես գիտական քննարկումների հարթակ՝ նպաստելով իրավական մտքի զարգացմանը և մասնագիտական փորձի փոխանակմանը իրավաբանական համայնքում։

    Обновлено. 2026-09-12
    ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի գիտաժողովի նյութերի ժողովածու
    Онлайн

    Экономика

    ՀՀ տնտեսության ոլորտային զարգացման և հարկաբյուջետային քաղաքականության հիմնախնդիրները Մաքսային միության անդամակցության պայմաններում

    Մելքումյան Մ.Ս., հանդիսանում է գիտահետազոտական և վերլուծական աշխատություն, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման առանձնահատկություններին՝ Մաքսային միության (և ավելի լայն՝ ինտեգրացիոն տնտեսական կառույցների) անդամակցության համատեքստում։ Այն ուսումնասիրում է ազգային տնտեսության ոլորտային կառուցվածքի փոփոխությունները, արտաքին տնտեսական հարաբերությունների վերափոխումները և հարկաբյուջետային քաղաքականության վրա արտաքին ինտեգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների և արտաքին առևտրի ոլորտների զարգացման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև դրանց մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները նոր տնտեսական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված հարկային և բյուջետային համակարգի արդյունավետությանը, պետական եկամուտների ձևավորման մեխանիզմներին, մաքսային կարգավորումների ազդեցությանը տնտեսության վրա և ֆինանսական քաղաքականության ճկունությանը։ Ներառված են նաև մակրոտնտեսական կայունության, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տնտեսական ինտեգրման ռիսկերի ու հնարավորությունների վերլուծություններ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացների խորքային ընկալմանը։

    Обновлено. 2026-09-19
    ՀՀ տնտեսության ոլորտային զարգացման և հարկաբյուջետային քաղաքականության հիմնախնդիրները Մաքսային միության անդամակցության պայմաններում