Ֆինանսական վերահսկողության հիմնախնդիրները ՀՀ բուհերում

Другие предметы

Նյութը նվիրված է գրադարանային ֆոնդի ստուգման կազմակերպման և իրականացման կարգին՝ նպատակ ունենալով գրադարանային աշխատողներին տրամադրել գործնական և մեթոդական ուղեցույց ֆոնդի վիճակի, ամբողջականության և հաշվառման համապատասխանության գնահատման համար։ Ֆոնդի պարբերական ստուգումը գրադարանի կառավարման կարևոր բաղադրիչներից է, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս պարզել առկա գրականության փաստացի քանակը, հայտնաբերել բացակայող, վնասված, սխալ հաշվառված կամ ոչ պատշաճ դասավորված միավորները և համեմատել փաստացի առկայությունը հաշվառման փաստաթղթերում արձանագրված տվյալների հետ։ Նյութում կարող են ներկայացվել ստուգման նախապատրաստական փուլերը, աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքները, պատասխանատու աշխատողների պարտականությունները և անհրաժեշտ փաստաթղթերի նախնական ուսումնասիրության կարգը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոնդի հաշվառման փաստաթղթերի, գրանցամատյանների, գույքամատյանների և էլեկտրոնային տվյալների համադրմանը, քանի որ դրանց միջև անհամապատասխանությունները կարող են ազդել գրադարանի ֆոնդի վերաբերյալ հաշվետվությունների ճշգրտության վրա։ Ստուգման ընթացքում կարևոր է ապահովել գրքային միավորների հաջորդական և համակարգված զննում, դրանց նույնականացում, փաստացի առկայության արձանագրում և անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան նշումների կատարում։ Հայտնաբերված կորուստների, վնասվածքների կամ հաշվառման սխալների դեպքում անհրաժեշտ է դրանք պատշաճ կերպով փաստաթղթավորել և սահմանված ընթացակարգերի համաձայն որոշել հետագա գործողությունները։ Մեթոդական հանձնարարականները կարող են անդրադառնալ նաև ստուգման հանձնաժողովի կամ պատասխանատու աշխատակիցների աշխատանքի կազմակերպմանը, արդյունքների ամփոփմանը, ստուգման ակտերի կազմմանը և հայտնաբերված խնդիրների վերացման միջոցառումներին։ Կարևոր է պահպանել փաստաթղթերի հետ աշխատանքի միասնական սկզբունքներ, հստակ տարանջատել փաստացի առկայության ստուգումը ֆոնդի բովանդակային գնահատումից և ապահովել տվյալների հավաստիությունն ու հետագա վերահսկելիությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ինչպես ֆոնդի ամբողջական ստուգման, այնպես էլ առանձին բաժինների, հավաքածուների կամ պատասխանատու պահպանության հանձնված նյութերի պարբերական վերահսկման ժամանակ։ Գրադարանային ֆոնդի արդյունավետ ստուգումը նպաստում է հաշվառման կարգապահության բարձրացմանը, գրականության պահպանության ապահովմանը, ֆոնդի կառավարման բարելավմանը և գրադարանի տեղեկատվական ռեսուրսների նկատմամբ վերահսկողության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները նպատակ ունեն գրադարանային աշխատողներին օգնել ստուգման գործընթացը կազմակերպել հետևողական, փաստաթղթավորված և միասնական եղանակով՝ ապահովելով ֆոնդի փաստացի վիճակի և հաշվառման տվյալների առավելագույն համապատասխանությունը։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է 5,5-դիմեթիլբենզո[հ]խինազոլինի նոր ածանցյալների ստացման, կառուցվածքային ուսումնասիրության և կենսաբանական հատկությունների հետազոտությանը։ Գրքում ներկայացվում են օրգանական սինթեզի մեթոդները, ելանյութերի փոխակերպումները, ստացված միացությունների քիմիական կառուցվածքի հաստատման եղանակները և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը։ Հեղինակը վերլուծում է նոր սինթեզված միացությունների հնարավոր կենսաբանական ակտիվությունը՝ ուսումնասիրելով դրանց ազդեցության առանձնահատկությունները և կիրառման հեռանկարները կենսաբժշկական ու դեղագիտական հետազոտությունների շրջանակում։ Աշխատության մեջ համադրվում են ժամանակակից օրգանական քիմիայի, սպեկտրոսկոպիական վերլուծության և կենսաբանական փորձարկումների արդյունքները՝ բացահայտելու նոր հետազոտվող նյութերի կառուցվածք-հատկություն փոխկապակցվածությունը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է քիմիկոսների, դեղագետների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են կենսաբանական ակտիվ միացությունների որոնմամբ, նոր նյութերի նախագծմամբ և դեղագործական քիմիայի զարգացման խնդիրներով։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունքների ներդրման և դրանց տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը շաքարի ճակնդեղի արտադրության ոլորտում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն խնդիրը, թե ինչպես կարող են գիտական ուսումնասիրությունների, նոր տեխնոլոգիաների և արտադրական նորարարությունների կիրառումը նպաստել գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, ծախսերի նվազեցմանը և արտադրողականության աճին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են շաքարի ճակնդեղի արտադրության առանձնահատկությունները, դրա տնտեսական նշանակությունը և ոլորտի զարգացման վրա ազդող տեխնոլոգիական, բնական ու կազմակերպական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտահետազոտական մշակումների գործնական կիրառմանը՝ ներառյալ մշակության տեխնոլոգիաների կատարելագործումը, նոր սորտերի և արտադրական մեթոդների կիրառումը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, ոռոգման ու պարարտացման համակարգերի բարելավումը և բերքատվության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել գիտական մշակումների ներդրման համար կատարված ծախսերի և ստացված տնտեսական արդյունքների համադրում՝ գնահատելով ներդրումների վերադարձելիությունը, արտադրական ծախսերի փոփոխությունը, բերքատվության աճը, արտադրանքի ինքնարժեքը և շահութաբերության մակարդակը։ Իրանի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնելու երկրի գյուղատնտեսական պայմանները, հողային և ջրային ռեսուրսների սահմանափակումները, կլիմայական առանձնահատկությունները, շաքարի ճակնդեղի արտադրության տարածաշրջանային տարբերությունները և գյուղատնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գիտության և արտադրության միջև կապին՝ ցույց տալով, որ գիտահետազոտական գործունեության տնտեսական արժեքը առավել հստակ դրսևորվում է այն դեպքում, երբ նոր գիտելիքն ու տեխնոլոգիաները արդյունավետորեն փոխանցվում են արտադրողներին և կիրառվում իրական տնտեսություններում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ գիտահետազոտական ծրագրերի ընտրության, ֆինանսավորման և արդյունքների ներդրման արդյունավետության գնահատման մեթոդներին՝ առաջարկելով չափորոշիչներ, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր տեխնոլոգիական և կազմակերպական լուծումներ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գյուղատնտեսական քաղաքականության մշակման, գիտահետազոտական ծրագրերի ֆինանսավորման առաջնահերթությունների որոշման և շաքարի ճակնդեղի արտադրության մրցունակության բարձրացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ագրարային տնտեսագետներին, գյուղատնտեսության մասնագետներին, գիտահետազոտական կազմակերպությունների աշխատակիցներին, գյուղատնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է գիտահետազոտական արդյունքների ներդրման տնտեսական արդյունավետության համալիր գնահատում՝ ընդգծելով գիտության, նորարարության և գյուղատնտեսական արտադրության փոխկապակցվածությունը և դրանց դերը շաքարի ճակնդեղի արտադրության արտադրողականության, շահութաբերության ու կայունության բարձրացման գործում։

Экономика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է կոմունալ տնտեսության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը շուկայական տնտեսության պայմաններում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Կոմունալ տնտեսությունը բնակչության առօրյա կենսագործունեությունն ապահովող կարևորագույն ոլորտներից է, որն ընդգրկում է բնակավայրերի ջրամատակարարման, ջրահեռացման, աղբահանության, բնակելի ֆոնդի սպասարկման, էներգետիկ և այլ հանրային ծառայությունների կազմակերպման ու կառավարման հետ կապված գործընթացները։ Շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում այս ոլորտը բախվում է կառավարման, ֆինանսավորման, ենթակառուցվածքների վերականգնման, ծառայությունների որակի և տնտեսական արդյունավետության մի շարք խնդիրների։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կոմունալ տնտեսության դերը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում, դրա կառուցվածքը, կառավարման սկզբունքները և շուկայական հարաբերություններին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է հանրային նշանակության ծառայությունների մատուցումը համատեղել տնտեսական արդյունավետության և բնակչության համար մատչելիության ապահովման հետ։ Կոմունալ ծառայությունների ոլորտում կարևոր խնդիր է ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը։ Ջրամատակարարման և ջրահեռացման ցանցերի, բնակելի ֆոնդի, էներգետիկ համակարգերի և այլ ենթակառուցվածքների մաշվածությունը կարող է հանգեցնել ծառայությունների որակի նվազման, կորուստների ավելացման և շահագործման ծախսերի աճի։ Հետևաբար ոլորտի զարգացման կարևոր ուղղություններից է ենթակառուցվածքների արդիականացումը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը և երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի իրականացումը։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև կոմունալ տնտեսության ֆինանսավորման համակարգը։ Շուկայական հարաբերությունների պայմաններում ծառայությունների արժեքի ձևավորման, սակագնային քաղաքականության, պետական աջակցության, մասնավոր ներդրումների և ֆինանսական կայունության հարցերը ձեռք են բերում առանձնահատուկ նշանակություն։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել սոցիալական գործոնը, քանի որ կոմունալ ծառայությունները կենսական նշանակություն ունեն բնակչության համար, և դրանց արժեքի փոփոխությունը կարող է անմիջականորեն ազդել տնային տնտեսությունների ծախսերի վրա։ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոլորտի զարգացման դինամիկան, բացահայտել առկա խնդիրները և ուսումնասիրել շուկայական մեխանիզմների կիրառման արդյունավետությունը։ Կարևոր ուղղություն է նաև կառավարման համակարգի կատարելագործումը, մասնավորապես՝ ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացումը, հաշվետվողականության և վերահսկողության ուժեղացումը, ժամանակակից կառավարման մեթոդների կիրառումը և սպառողների շահերի ավելի արդյունավետ պաշտպանությունը։ Ժամանակակից պայմաններում կոմունալ տնտեսության զարգացման համար կարևոր են նաև թվայնացումը և ռեսուրսների խնայողությունը։ Խելացի հաշվիչների, տվյալների կառավարման համակարգերի, էներգախնայող տեխնոլոգիաների և ջրային կորուստների վերահսկման մեխանիզմների կիրառումը կարող է նպաստել ինչպես ծառայությունների որակի բարձրացմանը, այնպես էլ ծախսերի նվազեցմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է կոմունալ տնտեսության զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնների բացահայտման և դրանց հաղթահարման ուղղությունների մշակման մեջ։ Կարող են առաջարկվել ենթակառուցվածքների ներդրումային ծրագրերի ընդլայնման, մասնավոր և պետական հատվածների համագործակցության զարգացման, սակագնային քաղաքականության կատարելագործման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և ծառայությունների որակի վերահսկման մեխանիզմների բարելավման միջոցառումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կոմունալ տնտեսությունը դիտարկում է որպես շուկայական տնտեսության կարևորագույն ենթակառուցվածքային ոլորտ, որի արդյունավետ զարգացումը անմիջականորեն կապված է բնակչության կենսամակարդակի, քաղաքային միջավայրի որակի և երկրի սոցիալ-տնտեսական կայունության հետ։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անձի նկատմամբ ֆիզիկական բռնության հետ կապված իրավախախտումների մոտիվացիոն և հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ քրեաբանական, իրավաբանական և սոցիալ-հոգեբանական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում այն շարժառիթներն ու պայմաններն են, որոնք կարող են կապված լինել բռնի վարքագծի ձևավորման և դրսևորման հետ՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես նման գործողությունների արդարացում։ Քննվում են անձնական հակամարտությունների, թշնամանքի, վրեժի, գերիշխելու ձգտման, խմբային ազդեցության, իրավիճակային լարվածության և սոցիալական միջավայրի հնարավոր դերերը՝ հաշվի առնելով, որ կոնկրետ դեպքերում շարժառիթները կարող են լինել բազմագործոն և փոխկապակցված։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոտիվի, նպատակի, դիտավորության և հուզական վիճակի տարբերակմանը, քանի որ դրանք իրավական ու հոգեբանական գնահատման ընթացքում ունեն տարբեր նշանակություն։ Ուսումնասիրվում են նաև անձի վարքագծի ձևավորման վրա սոցիալականացման, ընտանեկան և միջանձնային հարաբերությունների, կոնֆլիկտների լուծման սովորությունների և շրջապատի ազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր բնույթի բռնի արարքների մոտիվացիոն կառուցվածքների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ դրանց միջև հնարավոր ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական վարքագծի պատճառների և պայմանների տարբերակման խնդրին, ինչպես նաև այն հանգամանքին, որ որևէ առանձին հոգեբանական կամ սոցիալական գործոն ինքնին չի նշանակում բռնի վարքագծի անխուսափելիություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել դատահոգեբանական գնահատման, քրեաբանական վերլուծության և իրավական որակման փոխհարաբերությունները՝ հատկապես շարժառիթի բացահայտման նշանակության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև կանխարգելման հարցերը՝ շեշտադրելով հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման, բռնության ռիսկային գործոնների վաղ ճանաչման և համապատասխան սոցիալական ու իրավական կանխարգելիչ մեխանիզմների նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեաբանության, քրեական հոգեբանության և իրավագիտության մոտեցումները՝ ֆիզիկական բռնության հետ կապված վարքագծի մոտիվացիոն հիմքերը գիտականորեն վերլուծելու և կանխարգելման հնարավոր ուղղությունները հասկանալու նպատակով։

Химия

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է խոշորաչափ պոլիմերային արտադրատեսակների ստացման գործընթացների մակրոկինետիկ օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը և պատրաստի արտադրանքի որակը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջերմափոխանակության, զանգվածափոխանակության, պոլիմերացման, կարծրացման և կառուցվածքի ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը տարբեր տեխնոլոգիական պայմաններում։ Ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխատեսել տեխնոլոգիական գործընթացների ընթացքը, օպտիմալացնել արտադրական պարամետրերը և նվազեցնել ներքին լարումների, դեֆորմացիաների ու կառուցվածքային արատների առաջացման հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խոշոր չափերի պոլիմերային արտադրատեսակների արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ գործընթացների տևողությունը, ջերմային ռեժիմները և նյութի հատկությունների փոփոխությունները զգալի ազդեցություն են ունենում վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի, նյութագիտության, արդյունաբերական արտադրության և ինժեներական նախագծման ոլորտներում աշխատող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։