Ղարաբաղյան հիմնահարցը և միջազգային դիվանագիտությունը 1991-1994 թթ.

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների մտավոր զարգացման առանձնահատկությունների և այդ գործընթացում հաղորդակցման դերի համալիր ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական և մանկավարժական գործոնների վրա, որոնք նպաստում են երեխայի մտածողության, խոսքի, հիշողության, ուշադրության, երևակայության, ընկալման և ճանաչողական ակտիվության զարգացմանը նախադպրոցական կրթության կարևորագույն փուլերից մեկում։ Այս տարիքը դիտարկվում է որպես ինտենսիվ զարգացման ժամանակաշրջան, երբ երեխան աստիճանաբար ընդլայնում է շրջապատող աշխարհի վերաբերյալ իր պատկերացումները, սովորում է համեմատել և դասակարգել առարկաներն ու երևույթները, բացահայտել դրանց միջև կապերը, ձևակերպել հարցեր, հիմնավորել սեփական կարծիքը և լուծել տարաբնույթ ճանաչողական խնդիրներ։ Հաղորդակցությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մարդկանց միջև տեղեկատվության փոխանցման միջոց, այլև որպես երեխայի ճանաչողական զարգացման կարևոր սոցիալական մեխանիզմ։ Մեծահասակների և հասակակիցների հետ փոխգործակցության ընթացքում երեխան յուրացնում է նոր հասկացություններ, բառեր, վարքականոններ և խնդիրների լուծման եղանակներ, սովորում է արտահայտել սեփական մտքերը և հասկանալ ուրիշների տեսակետները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում երեխայի և մեծահասակի հաղորդակցությանը։ Ծնողների, դաստիարակների և այլ մեծահասակների հետ երկխոսությունը կարող է նպաստել հետաքրքրասիրության, հարցեր առաջադրելու ունակության և պատճառահետևանքային կապերի ընկալման զարգացմանը։ Մեծահասակի կողմից տրվող բացատրությունները, հարցերը և առաջադրանքները երեխային հնարավորություն են տալիս ընդլայնել սեփական փորձի սահմանները և աստիճանաբար յուրացնել մտածողության ավելի կազմակերպված ձևեր։ Կարևորվում է այնպիսի հաղորդակցական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ երեխան ոչ միայն ստանում է պատրաստի պատասխաններ, այլև խրախուսվում է ինքնուրույն մտածել, ենթադրություններ առաջադրել, համեմատել տարբեր հնարավորություններ և արտահայտել սեփական եզրակացությունները։ Քննության է առնվում խոսքի զարգացման և մտավոր գործունեության փոխկապակցվածությունը։ Բառապաշարի հարստացումը, քերականորեն ավելի բարդ նախադասությունների կառուցումը և կապակցված խոսքի զարգացումը հնարավորություն են տալիս երեխային ավելի ճշգրիտ ձևակերպել իր մտքերը և կազմակերպել սեփական գործողությունները։ Խոսքը աստիճանաբար դառնում է ոչ միայն հաղորդակցման, այլև մտածողության ու վարքի կարգավորման միջոց։ Երեխան սովորում է բառերով նկարագրել խնդիրը, ներկայացնել գործողությունների հաջորդականությունը, բացատրել սեփական ընտրությունը և գնահատել ստացված արդյունքը։ Առանձին ուղղությամբ ուսումնասիրվում է հասակակիցների հետ հաղորդակցության ազդեցությունը։ Համատեղ խաղերի, առաջադրանքների և առօրյա շփումների ընթացքում երեխաները ստիպված են համաձայնեցնել իրենց գործողությունները, հաշվի առնել ուրիշների կարծիքը, բացատրել սեփական մտադրությունները և լուծել առաջացող տարաձայնությունները։ Այս գործընթացները կարող են նպաստել մտածողության ճկունությանը, սեփական և ուրիշի տեսակետների տարբերակմանը, համագործակցային հմտությունների և սոցիալական ճանաչողության զարգացմանը։ Հասակակիցների հետ շփումը ստեղծում է իրավիճակներ, որոնցում երեխան ոչ միայն կրկնում է մեծահասակներից ստացած գիտելիքները, այլև ակտիվորեն օգտագործում և վերափոխում է դրանք։ Կարևոր տեղ է հատկացվում խաղային գործունեությանը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում խաղը սերտորեն կապված է ճանաչողական և սոցիալական զարգացման հետ։ Դերային, կառուցողական և կանոններով խաղերի ընթացքում երեխան սովորում է գործել երևակայական իրավիճակում, պահպանել որոշակի կանոններ, պլանավորել գործողությունները և համագործակցել մյուս մասնակիցների հետ։ Հաղորդակցությունը խաղային գործընթացում օգնում է զարգացնել խոսքային ակտիվությունը, երևակայությունը, խնդիրների լուծման կարողությունը և իրավիճակը տարբեր տեսանկյուններից դիտարկելու ունակությունը։ Քննության են առնվում նաև երեխայի ճանաչողական հետաքրքրությունների ձևավորման պայմանները։ Մեծահասակների արձագանքը երեխայի հարցերին, քննարկումների կազմակերպումը, համատեղ դիտարկումները, պատմությունների ընթերցումն ու քննարկումը, փորձարարական և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու ներքին պահանջմունքի զարգացմանը։ Հատկապես կարևոր է հաղորդակցության երկխոսային բնույթը, երբ երեխան հանդես է գալիս որպես ակտիվ մասնակից և հնարավորություն է ստանում հարցնելու, պատասխանելու, վիճարկելու, բացատրելու ու սեփական փորձը կապելու նոր տեղեկատվության հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մտավոր զարգացման անհատական տարբերություններին։ Երեխաները կարող են տարբերվել խոսքի զարգացման մակարդակով, ուշադրության կայունությամբ, մտածողության արագությամբ, հետաքրքրություններով և հաղորդակցական ակտիվությամբ։ Այդ պատճառով արդյունավետ մանկավարժական փոխգործակցությունը պահանջում է հաշվի առնել յուրաքանչյուր երեխայի զարգացման առանձնահատկությունները և ընտրել համապատասխան հաղորդակցական ձևեր։ Ուսումնասիրվում է նաև հուզականորեն բարենպաստ հաղորդակցման միջավայրի նշանակությունը։ Երբ երեխան իրեն ազատ է զգում հարցեր տալու, սխալվելու և սեփական կարծիքն արտահայտելու հարցում, մեծանում է նրա մասնակցությունը ճանաչողական գործունեությանը։ Հաղորդակցության որակը կարող է ազդել ինքնավստահության, նախաձեռնողականության և ուսուցման նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում ընտանիքի և նախադպրոցական կրթական հաստատության փոխլրացնող դերերը։ Ընտանեկան հաղորդակցությունը երեխային տալիս է առօրյա փորձի, արժեքների և լեզվական զարգացման կարևոր հիմք, իսկ մանկապարտեզը ստեղծում է ավելի լայն սոցիալական միջավայր՝ տարբեր երեխաների ու մեծահասակների հետ համագործակցելու համար։ Այս երկու միջավայրերի միջև հետևողական կապը կարող է նպաստել երեխայի ճանաչողական և հաղորդակցական զարգացման առավել ներդաշնակ ընթացքին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել երեխաների վարքի դիտարկման, զրույցների, հոգեբանական առաջադրանքների, փորձարարական իրավիճակների և մանկավարժական աշխատանքի արդյունքների համեմատական գնահատման մեթոդներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել մտավոր զարգացման տարբեր ցուցանիշները և պարզել, թե հաղորդակցության բնույթն ու ինտենսիվությունն ինչպես են կապված ճանաչողական առաջընթացի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում դպրոցական ուսուցմանը պատրաստվածության խնդրին։ Ավագ նախադպրոցական տարիքում զարգացած խոսքը, ուշադրությունը, տրամաբանական գործողությունները, հրահանգները հասկանալու կարողությունը, հարցեր տալու և համագործակցելու հմտությունները կարևոր հիմք են հետագա ուսումնական գործունեության համար։ Հաղորդակցական փորձը երեխային օգնում է սովորել լսել ուրիշներին, հասկանալ առաջադրանքը, ներկայացնել սեփական պատասխանը և մասնակցել համատեղ ճանաչողական աշխատանքին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է մտավոր զարգացման և սոցիալական փոխգործակցության միջև կապերի բացահայտմամբ, իսկ կիրառական նշանակությունը՝ նախադպրոցական կրթության մեջ երեխաների ճանաչողական ակտիվությունը խթանող հաղորդակցական պայմանների կատարելագործման հնարավորությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանկական և զարգացման հոգեբանության մասնագետների, նախադպրոցական մանկավարժների, դաստիարակների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1930-ական թվականներին ձևավորված բնակելի կառուցապատման զանգվածների արդիականացման և դրանց՝ որպես քաղաքաշինական ժառանգության պահպանության խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պատմական բնակելի թաղամասերի ճարտարապետական և քաղաքաշինական առանձնահատկությունների պահպանման ու ժամանակակից կենսական պահանջներին դրանց հարմարեցման միջև հավասարակշռության ապահովումն է։ Քննվում են տվյալ ժամանակաշրջանի բնակելի կառուցապատմանը բնորոշ հատակագծային սկզբունքները, փողոցային ցանցը, շենքերի տարածական փոխդասավորությունը, բակային համակարգերը, կանաչ տարածքները, կառուցապատման մասշտաբը և ճարտարապետական արտահայտչամիջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն արժեքավոր հատկանիշների բացահայտմանը, որոնց շնորհիվ առանձին շենքերից բացի ամբողջական բնակելի միջավայրը կարող է դիտարկվել որպես քաղաքաշինության պատմության հուշարձան։ Ուսումնասիրվում են ժամանակի ընթացքում շենքերի ֆիզիկական մաշվածության, ինժեներական ենթակառուցվածքների հնացման, բնակարանային պահանջների փոփոխության և չհամակարգված վերակառուցումների հետևանքով առաջացող խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արդիականացման այնպիսի սկզբունքների մշակումը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել բնակելի պայմանները, շենքերի գործառական հնարավորությունները և ենթակառուցվածքները՝ հնարավորինս պահպանելով պատմական կառուցապատման տարածական կառուցվածքն ու ճարտարապետական ինքնությունը։ Դիտարկվում են վերականգնման, վերակառուցման, հարմարեցված օգտագործման և պահպանական միջամտությունների տարբեր մոտեցումներ՝ քաղաքաշինական ամբողջականության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև նոր կառուցապատման ազդեցությունը պատմական թաղամասերի ուրվագծի, մասշտաբի և տեսողական ընկալման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պահպանության իրավական և կազմակերպական մեխանիզմներին, տարածքների պատմամշակութային արժեքի գնահատման չափանիշներին և քաղաքաշինական փաստաթղթերում պահպանական պահանջների ներառման անհրաժեշտությանը։ Բնակելի զանգվածները դիտարկվում են ոչ միայն որպես շենքերի հավաքածու, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի սոցիալական, ճարտարապետական և քաղաքաշինական գաղափարները մարմնավորող միասնական միջավայր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքաշինության պատմության, ճարտարապետական ժառանգության պահպանության, վերականգնման և բնակելի միջավայրի արդիականացման մոտեցումները՝ պատմական կառուցապատման արժեքների և ժամանակակից քաղաքային պահանջների համատեղման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է փորձարարական ուռուցքային գործընթացի պայմաններում հակաօքսիդանտային համակարգերի և L-արգինինի ու կրեատինի նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ Էրլիխի ասցիտային կարցինոմայի մոդելի շրջանակում։ Վերնագրում առկա «Escherichia соц» ձևակերպումը, հավանաբար, տպագրական կամ ճանաչման սխալ է, ուստի հետազոտության այդ բաղադրիչի ճշգրիտ անվանումը պահանջում է սկզբնաղբյուրի հետ համադրում։ Հետազոտության առանցքում օքսիդատիվ սթրեսի, բջջային էներգետիկ նյութափոխանակության և ամինաթթվային փոխանակության միջև փոխկապակցվածությունն է ուռուցքային վիճակի զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազատ ռադիկալային գործընթացների և օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանական մեխանիզմների հավասարակշռությանը, քանի որ նորագոյացությունների զարգացման ժամանակ նյութափոխանակության վերակառուցումը կարող է ուղեկցվել ակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացման և դրանց չեզոքացման համակարգերի գործունեության փոփոխություններով։ L-արգինինը դիտարկվում է որպես բազմագործառույթ ամինաթթու, որը մասնակցում է մի շարք կենսաքիմիական ուղիների և կապված է ազոտային նյութափոխանակության, բջջային ազդանշանային գործընթացների ու այլ կենսաբանորեն կարևոր միացությունների առաջացման հետ։ Կրեատինի նյութափոխանակության ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես բջջային էներգիայի պահպանման և փոխանցման մեխանիզմների տեսանկյունից, քանի որ ուռուցքային բջիջների ակտիվ աճը կարող է էապես փոփոխել էներգետիկ պահանջարկն ու համապատասխան կենսաքիմիական ուղիների գործունեությունը։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են նշված նյութափոխանակային համակարգերի ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը ուռուցքային գործընթացի զարգացման հետ։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր կենսաքիմիական ցուցանիշների համադրումը՝ պարզելու համար, թե հակաօքսիդանտային պաշտպանությունը և ամինաթթուների ու էներգետիկ միացությունների փոխանակությունը որքանով են փոխկապակցված փորձարարական ախտաբանական վիճակում։ Ասցիտային կարցինոմայի մոդելի կիրառումը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող փորձարարական պայմաններում ուսումնասիրել ուռուցքային գործընթացին ուղեկցող նյութափոխանակային փոփոխությունները և գնահատել դրանց դինամիկան։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է ուռուցքաբանության, կենսաքիմիայի, օքսիդատիվ սթրեսի կենսաբանության և նյութափոխանակության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով նորագոյացությունների ժամանակ առաջացող համակարգային կենսաքիմիական փոփոխությունների և դրանց հնարավոր փոխկապակցվածությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Литература

Գիրքը համախմբում է Հյուգոյի նշանավոր բանաստեղծությունները, որոնք արտացոլում են 19-րդ դարի ֆրանսիական հասարակական, քաղաքական և հոգևոր խնդիրները, մարդու ներքին զգացմունքները, սիրո, ազատության և արդարության թեմաները։ Հյուգոյի ստեղծագործություններում վառ երևում է ռոմանտիզմի ոճը, հուզականությունը և խորհրդանիշների միջոցով գաղափարների փոխանցումը։ Հիմնական թեմաները․ Ազատություն, արդարություն և սոցիալական խնդիրներ Սեր, կարեկցանք և մարդկային զգացմունքներ Արևելք և արևմուտք, պատմական ու մշակութային համադրություններ Մարդկային հոգու, կյանքի և գոյության փիլիսոփայություն Ռոմանտիզմի խորհրդանշաններ և գեղարվեստական փորձեր Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ և հուզառատ լեզու՝ խորքային գաղափարներով Միավորում է սոցիալական, սիրո և փիլիսոփայական թեմաները Հարմար է բանաստեղծության սիրահարների, գրականագիտության ուսանողների և հետազոտողների համար Արժև է 19-րդ դարի ֆրանսիական գրականության զարգացման և ռոմանտիզմի ուսումնասիրության համար

Другие предметы

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 12 էջ [src=123456789/12036] [dspace.nla.am]

География

Աշխատությունը նվիրված է ընթացիկ սեյսմիկ վտանգի գնահատման հնարավորություններին՝ երկրամագնիսական դաշտի ժամանակային և տարածական փոփոխությունների ուսումնասիրության հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում երկրակեղևում ընթացող երկրադինամիկական գործընթացների և գեոմագնիսական դաշտում գրանցվող փոփոխությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների բացահայտումն է։ Երկրամագնիսական դաշտը մշտապես ենթարկվում է տարբեր ծագման տատանումների, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ինչպես Երկրի ներքին գործընթացներով, այնպես էլ արտաքին՝ արևային և իոնոլորտային գործոններով, ինչի պատճառով սեյսմիկ գործընթացների հետ հնարավոր կապ ունեցող ազդանշանների առանձնացումը պահանջում է տվյալների մանրամասն վերլուծություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գեոմագնիսական դիտակայաններում երկարաժամկետ գրանցված տվյալները, դաշտի տարբեր բաղադրիչների ժամանակային փոփոխությունները, անոմալ տատանումները և դրանց տարածական բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական ֆոնային փոփոխությունները հնարավոր երկրադինամիկական ազդակներից տարբերակելու խնդրին, քանի որ գեոմագնիսական տատանումների առկայությունն ինքնին չի կարող համարվել մոտալուտ երկրաշարժի միանշանակ ցուցիչ։ Այդ պատճառով կարևոր նշանակություն ունեն վիճակագրական վերլուծությունը, ժամանակային շարքերի ուսումնասիրությունը և տարբեր դիտակետերից ստացված տվյալների համադրումը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև երկրաշարժերի ժամանակային և տարածական բաշխման ու գեոմագնիսական պարամետրերի փոփոխությունների համեմատական գնահատում՝ հնարավոր օրինաչափությունների և կրկնվող առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Կարևորվում է բազմապարամետրային մոտեցումը, որի դեպքում գեոմագնիսական դիտարկումները դիտարկվում են սեյսմոլոգիական, երկրաբանական և այլ երկրաֆիզիկական տվյալների հետ համատեղ։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել սեյսմիկ վտանգի գնահատման գիտական մեթոդների կատարելագործմանը, սակայն պահանջում են զգուշավոր մեկնաբանություն, քանի որ երկրաշարժերի ճշգրիտ ժամանակի, վայրի և ուժգնության կանխատեսումը միայն երկրամագնիսական փոփոխությունների հիման վրա գիտականորեն հուսալի մեթոդ չի համարվում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սեյսմոլոգիայի, գեոմագնիսականության, երկրաֆիզիկական մոնիթորինգի և տվյալների վերլուծության մոտեցումները՝ երկրամագնիսական դաշտի դինամիկայի և սեյսմիկ ակտիվության միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրության ու սեյսմիկ վտանգի գնահատման տեղեկատվական հիմքի ընդլայնման նպատակով։