Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Քիմիա

Օրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիրիմիդինների և բազմացիկլ ազահետերոցիկլային միացությունների սինթեզի մեթոդների ուսումնասիրմանն ու զարգացմանը։ Քննության են առնվում ազոտ պարունակող հետերոցիկլային համակարգերի ստացման տարբեր ուղիները, ելանյութերի ընտրության սկզբունքները և համապատասխան քիմիական ռեակցիաների իրականացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրիմիդինային օղակի ձևավորման, դրա ֆունկցիոնալացման և ավելի բարդ բազմացիկլ կառուցվածքների առաջացման օրինաչափություններին։ Վերլուծվում են սինթեզված միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխակերպումները և տարբեր ռեակցիոն պայմանների ազդեցությունը վերջնական նյութերի ստացման վրա։ Քննարկվում են նոր ածանցյալների սինթեզման հնարավորությունները, ռեակցիաների ուղղորդվածության և արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները, ինչպես նաև ստացված հետերոցիկլային համակարգերի հետագա քիմիական ձևափոխությունները։ Ուսումնասիրությունները նպաստում են ազոտ պարունակող նոր օրգանական միացությունների ստացման մեթոդաբանության զարգացմանը և դրանց կառուցվածքաքիմիական հատկությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1991-2010 թվականներին Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ձևավորված ու զարգացած քաղաքական համագործակցության ուսումնասիրությանը՝ դրա հիմնական փուլերի, շարժառիթների, ուղղությունների և տարածաշրջանային նշանակության համակողմանի վերլուծությամբ։ Հետազոտությունը դիտարկում է երկու պետությունների հարաբերությունները Խորհրդային Միության փլուզումից և Ադրբեջանի անկախության վերականգնումից հետո ձևավորված նոր աշխարհաքաղաքական պայմանների շրջանակում։ Այդ ժամանակաշրջանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները աստիճանաբար ընդլայնվել են՝ ընդգրկելով քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական, ռազմավարական և տարածաշրջանային համագործակցության տարբեր ոլորտներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է երկու երկրների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների ուսումնասիրությունը և այն գործոնների բացահայտումը, որոնք նպաստել են դրանց միջև սերտ կապերի ձևավորմանը։ Քննության են առնվում պատմամշակութային, լեզվական և էթնոմշակութային ընդհանրությունները, ինչպես նաև փոխադարձ քաղաքական և տնտեսական շահերը, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել երկկողմ հարաբերությունների զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1990-ական թվականների սկզբի քաղաքական գործընթացներին, երբ անկախ Ադրբեջանի համար կարևոր էր միջազգային կապերի և արտաքին քաղաքական հենարանների ձևավորումը, իսկ Թուրքիան ձգտում էր ընդլայնել իր ազդեցությունը Հարավային Կովկասում և ամրապնդել հարաբերությունները նորանկախ թյուրքալեզու պետությունների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ազդեցությանը երկկողմ հարաբերությունների վրա, քանի որ այդ խնդիրը կարևոր տեղ է զբաղեցրել Թուրքիայի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական օրակարգերում և էականորեն ազդել է տարածաշրջանային փոխհարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել սահմանների և հաղորդակցության, էներգետիկ համագործակցության, տրանսպորտային միջանցքների և տարածաշրջանային նախագծերի հարցերը, որոնք 1990-ականների վերջին և 2000-ականներին աստիճանաբար դարձան երկու երկրների ռազմավարական համագործակցության կարևոր բաղադրիչներ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև միջազգային և տարածաշրջանային կազմակերպությունների շրջանակում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի դիրքորոշումների փոխհամաձայնեցման, փոխադարձ քաղաքական աջակցության և արտաքին քաղաքական նախաձեռնությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են երկկողմ հարաբերությունները վերածվել ավելի լայն ռազմավարական գործընկերության և ինչպես են այդ հարաբերությունները ներգործել Հարավային Կովկասի ուժերի դասավորության վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են համագործակցության սահմանափակումներն ու հակասությունները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի այլ պետությունների շահերը, միջազգային դերակատարների ազդեցությունը և Թուրքիայի ու Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականությունների փոփոխվող առաջնահերթությունները։ 1991-2010 թվականների ժամանակահատվածի ընտրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հարաբերությունների ձևավորման սկզբնական փուլից մինչև ավելի ինստիտուցիոնալացված և բազմաոլորտ համագործակցության անցման գործընթացին։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների հետազոտողներին, դիվանագետներին և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Թուրքիայի և Ադրբեջանի հարաբերությունների պատմական զարգացման տրամաբանությունը, դրանց քաղաքական ու ռազմավարական հիմքերը և տարածաշրջանային գործընթացների վրա ունեցած ազդեցությունը հասկանալու տեսանկյունից։

Քաղաքագիտություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է քաղաքական միֆի երևույթին, դրա ծագմանը, զարգացման դինամիկային և հասարակական-քաղաքական գործունեության մեխանիզմներին, որտեղ քաղաքական միֆը դիտարկվում է որպես հասարակական գիտակցության մեջ ձևավորվող պարզեցված, խորհրդանշական և հաճախ էմոցիոնալ բովանդակությամբ պատկերացում քաղաքական իրականության վերաբերյալ։ Քաղաքական միֆերը առաջանում են պատմական, սոցիալական և մշակութային գործոնների ազդեցությամբ և հաճախ օգտագործվում են քաղաքական ուժերի կողմից հասարակական կարծիքի ձևավորման, համախմբման կամ ուղղորդման նպատակով։ Դրանք կարող են հիմնված լինել իրական փաստերի վրա, սակայն ժամանակի ընթացքում ենթարկվում են պարզեցման, վերաիմաստավորման կամ նույնիսկ խեղաթյուրման՝ ձեռք բերելով խորհրդանշական և գաղափարական բնույթ։ Քաղաքական միֆերի դինամիկան կապված է հասարակության տեղեկատվական միջավայրի, մեդիայի ազդեցության, կրթական մակարդակի և քաղաքական իրավիճակի փոփոխությունների հետ, քանի որ դրանք մշտապես վերարտադրվում և հարմարեցվում են նոր պայմաններին։ Գործունեության մեխանիզմների տեսանկյունից քաղաքական միֆերը գործում են հիմնականում հոգեբանական ազդեցության միջոցով՝ օգտագործելով վախի, հույսի, ազգային ինքնության կամ արդարության զգացումները՝ հասարակության վարքագիծը ուղղորդելու համար։ Դրանք հաճախ տարածվում են զանգվածային լրատվամիջոցների, սոցիալական ցանցերի, քաղաքական խոսքի և խորհրդանշական միջոցառումների միջոցով։ Քաղաքական միֆերը կարող են ունենալ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական ազդեցություն՝ մի կողմից նպաստելով հասարակական համախմբմանը և ազգային ինքնության ամրապնդմանը, իսկ մյուս կողմից՝ առաջացնելով մանիպուլյացիաներ, ստերեոտիպեր և հասարակական բևեռացում։ Այսպիսով, քաղաքական միֆը հանդիսանում է բարդ սոցիալական երևույթ, որը կարևոր դեր ունի ժամանակակից քաղաքական գործընթացներում և հասարակական գիտակցության ձևավորման մեջ։

Գրականություն

Գրականագիտական և թատերագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պոստմոդեռնիստական գեղագիտական սկզբունքների դրսևորումներին ժամանակակից հայ դրամատուրգիայում։ Քննության են առնվում նորագույն դրամատիկական ստեղծագործությունների կառուցվածքային, ժանրային, լեզվաոճական և գաղափարական առանձնահատկությունները՝ ժամանակակից գրական ու մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջտեքստայնությանը, խաղային սկզբունքին, հեգնանքին, պարոդիային, իրականության և գեղարվեստական պայմանականության սահմանների փոփոխությանը, ինչպես նաև ավանդական դրամատիկական ձևերի վերաիմաստավորմանը։ Վերլուծվում են կերպարի, սյուժեի, հեղինակային խոսքի, ժամանակի և տարածության կազմակերպման նոր եղանակները, որոնք բնորոշ են պոստմոդեռնիստական մտածողությանը։ Քննարկվում են նաև ազգային գրական ավանդույթի և նոր գեղագիտական միտումների փոխհարաբերությունները, համաշխարհային մշակութային ազդեցությունների ընկալումն ու դրանց տեղայնացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժամանակակից հայ դրամատուրգիայի զարգացման միտումները և պոստմոդեռնիստական գեղագիտության դերը դրա գեղարվեստական լեզվի վերափոխման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և գրականության տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Փիլիսոփայություն

Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է մարդը ձեռք բերում գիտելիք, ինչ աղբյուրներից է այն ձևավորվում, որքանով է այն ճշմարիտ և ինչ սահմաններ ունի մարդու ճանաչողական հնարավորությունը։ Այս մոտեցման հիմնական առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն փորձում է բացահայտել ոչ միայն գիտելիքի բովանդակությունը, այլ նաև դրա ձևավորման մեխանիզմները՝ զգայարանների, մտքի, փորձի և տրամաբանության միջոցով։ Փիլիսոփայության մեջ առանձնացվում են տարբեր ուղղություններ՝ էմպիրիզմ, որը առաջնային է համարում փորձը և զգայական տվյալները, ռացիոնալիզմ, որը կարևորում է բանականությունը և տրամաբանական մտածողությունը, ինչպես նաև սքեպտիցիզմ, որը կասկածի տակ է դնում մարդու գիտելիքի լիարժեք ճշմարտությունը։ Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը նաև զբաղվում է ճշմարտության խնդրով՝ փորձելով պատասխանել, թե ինչ է նշանակում «ճշմարիտ գիտելիք» և ինչպես կարելի է այն տարբերել սխալ կամ անորոշ պատկերացումներից։ Մյուս կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ուսումնասիրում է սուբյեկտի և օբյեկտի հարաբերությունը, այսինքն՝ ճանաչող մարդու և ճանաչվող իրականության փոխազդեցությունը։ Այս մոտեցման շրջանակում կարևոր է նաև սահմանափակության գաղափարը, ըստ որի մարդը չի կարող ամբողջությամբ և վերջնականապես ճանաչել իրականությունը, քանի որ նրա ճանաչողական հնարավորությունները սահմանափակ են ժամանակով, փորձով և լեզվական մտածողությամբ։ Այսպիսով, ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը ոչ միայն գիտելիքի ձեռքբերման տեսություն է, այլ նաև մարդու մտքի հնարավորությունների և սահմանների խորքային ուսումնասիրություն։

Պատմություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում 2000–2008 թվականների ընթացքում՝ ընդգծելով տարածաշրջանային ռազմավարական շահերը, անվտանգության քաղաքականությունը և միջազգային հարաբերությունների հիմնական ուղղությունները։ Նյութում վերլուծվում են ԱՄՆ-ի ներգրավվածությունը Աֆղանստանում և Իրաքում իրականացված ռազմական գործողությունների համատեքստում, հակաահաբեկչական քաղաքականության ձևավորումը 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի իրադարձություններից հետո, ինչպես նաև էներգետիկ ռեսուրսների, հատկապես նավթի և գազի, ռազմավարական նշանակությունը տարածաշրջանում։ Աշխատությունը քննարկում է նաև դիվանագիտական հարաբերությունները տարածաշրջանային պետությունների հետ, խաղաղ գործընթացների խթանման փորձերը իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտությունում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի քաղաքականության ազդեցությունը տարածաշրջանային կայունության և ուժերի հավասարակշռության վրա։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ տվյալ ժամանակահատվածում ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը բնութագրվում է անվտանգության առաջնահերթությամբ, ռազմական միջամտությունների ակտիվացմամբ և գլոբալ հակաահաբեկչական ռազմավարության ձևավորմամբ։