Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Journalism

Այս հրատարակությունը մեկտեղում է 2003 թվականի ընթացքում մամուլում հրապարակված արձագանքները, գնահատականները, մեկնաբանությունները և վերլուծական նյութերը՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, քաղաքական և տեղեկատվական կյանքի կարևոր դրվագները։ Ժողովածուն արտացոլում է տարբեր լրատվամիջոցների տեսակետները, հանրային քննարկումների հիմնական թեմաները և տարվա ընթացքում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների ընկալումը մամուլի կողմից։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացները, լրագրողական մոտեցումները և տեղեկատվական դաշտի առանձնահատկությունները՝ ստեղծելով ժամանակաշրջանի յուրօրինակ տարեգրությունը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նորագույն պատմության, մեդիա ուսումնասիրությունների, հասարակական գործընթացների և հանրային խոսույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային ոլորտում աշխատողների մասնագիտական գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների շարունակական զարգացման կազմակերպման սկզբունքների ու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ազգային գրադարանի գործունեության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում մասնագիտական շարունակական զարգացումը դիտարկվում է որպես աշխատակիցների որակավորման պահպանման և բարձրացման համակարգված գործընթաց, որը հատկապես կարևոր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման, գրադարանային ծառայությունների թվայնացման և օգտվողների պահանջների փոփոխության պայմաններում։ Քննվում են մասնագիտական վերապատրաստման, ինքնակրթության, փորձի փոխանակման, սեմինարների, դասընթացների, աշխատաժողովների և մասնագիտական համագործակցության հնարավորությունները՝ որպես գրադարանավարների կարողությունների զարգացման փոխլրացնող ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն նոր գիտելիքներին և հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են ժամանակակից գրադարանային գործունեության համար՝ թվային տեղեկատվական ռեսուրսների կառավարում, էլեկտրոնային շտեմարանների օգտագործում, թվայնացված հավաքածուների կազմակերպում, տեղեկատվական որոնում, մատենագիտական սպասարկում և օգտվողների հետ արդյունավետ հաղորդակցություն։ Կարևորվում է աշխատակիցների մասնագիտական կարիքների պարբերական գնահատումը, քանի որ շարունակական զարգացման ծրագրերի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է դրանց համապատասխանությամբ իրական աշխատանքային խնդիրներին և տարբեր մասնագիտական խմբերի պահանջներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կազմակերպության ղեկավարության դերի ուսումնասիրությունը՝ մասնագիտական զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների, մոտիվացիոն միջավայրի և գիտելիքի փոխանակման մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև նոր աշխատակիցների մասնագիտական հարմարվողականության, փորձառու մասնագետների գիտելիքների փոխանցման և տարբեր սերունդների աշխատակիցների համագործակցության հնարավորությունները։ Ազգային գրադարանի առանձնահատուկ կարգավիճակը հնարավորություն է տալիս շարունակական մասնագիտական զարգացումը դիտարկել ոչ միայն մեկ կազմակերպության ներքին կառավարման խնդիր, այլև գրադարանային ոլորտում մասնագիտական փորձի տարածման և մեթոդական աջակցության կարևոր բաղադրիչ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային մասնագիտական փորձի ուսումնասիրությունը, նոր գրադարանային չափորոշիչներին ու տեխնոլոգիական փոփոխություններին ծանոթացումը և համապատասխան մոտեցումների տեղայնացման հնարավորությունների գնահատումը։ Քննվում են նաև իրականացվող վերապատրաստումների արդյունքների գնահատման մեխանիզմները՝ պարզելու համար, թե ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտությունները որքանով են կիրառվում առօրյա աշխատանքում և նպաստում ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Աշխատությունը մասնագիտական շարունակական զարգացումը ներկայացնում է որպես երկարաժամկետ և շարունակական գործընթաց, որը փոխկապակցված է կազմակերպության ռազմավարական նպատակների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և գրադարանային ծառայությունների արդիականացման հետ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանագիտության և մշակութային հաստատությունների կառավարման համար՝ նպաստելով այնպիսի կազմակերպական միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ մասնագետների գիտելիքների պարբերական թարմացումը դառնում է գրադարանի կայուն զարգացման կարևոր նախապայման։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեծանների և սալերի եզրերի ամրացման պայմանների որոշման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով դրանց սեփական տատանումների տրված հաճախականությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է կառուցվածքային մեխանիկայի և դինամիկայի տեսական հիմքերը՝ վերլուծելով, թե ինչպես են ամրացման տարբեր պայմանները ազդում կոնստրուկցիաների տատանողական բնութագրերի, կոշտության և կայունության վրա։ Աշխատության մեջ կիրառվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, հաշվարկային մեթոդների և ինժեներական վերլուծության ժամանակակից մոտեցումներ՝ կառուցվածքային տարրերի իրական աշխատանքային պայմանները գնահատելու և դրանց ամրացման սխեմաները ճշգրտելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի շինարարական և մեխանիկական համակարգերի նախագծման, տեխնիկական ախտորոշման, փորձարարական հետազոտությունների և կառուցվածքների հուսալիության բարձրացման համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ճշգրիտ գնահատել կոնստրուկցիաների դինամիկական վարքագիծը։ Գիրքը նախատեսված է շինարարական և մեխանիկական ճարտարագիտության, կիրառական մեխանիկայի, կառուցվածքային վերլուծության ոլորտների գիտնականների, հետազոտողների, նախագծողների, դասախոսների, ուսանողների և ինժեներների համար, ովքեր զբաղվում են շենքերի, ինժեներական կառույցների և տարբեր մեխանիկական համակարգերի նախագծմամբ ու հաշվարկներով։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է արհեստական բանականության ժամանակակից ուղղություններից մեկի՝ բազմագործակալ համակարգերում ամրապնդմամբ ուսուցման մեթոդների հետազոտմանը, կատարելագործմանը և դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի միջավայրեր, որտեղ միաժամանակ գործող մի քանի ինքնավար գործակալներ սովորում են որոշումներ ընդունել, համագործակցել կամ մրցակցել՝ փոխազդելով ինչպես միջավայրի, այնպես էլ միմյանց հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորքային նեյրոնային ցանցերի և ամրապնդմամբ ուսուցման ալգորիթմների համադրմանը, որի միջոցով հնարավոր է մշակել բարդ իրավիճակներում արդյունավետ գործող ռազմավարություններ։ Քննարկվում են բազմագործակալ ուսուցմանը բնորոշ հիմնական խնդիրները՝ գործակալների գործողությունների համակարգումը, ընդհանուր և անհատական նպատակների հավասարակշռումը, փոփոխվող միջավայրին հարմարվելը, մեծ չափողականությամբ վիճակների և գործողությունների տարածքների մշակումը, ինչպես նաև ուսուցման կայունության և արագության բարձրացումը։ Ներկայացվում են ալգորիթմների և մոդելների մշակման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել գործակալների որոշումների որակը, նվազեցնել ուսուցման համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսները և բարձրացնել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Կարևորվում է նաև տարբեր մեթոդների փորձարարական գնահատումը՝ համապատասխան չափորոշիչների, մոդելավորված միջավայրերի և համեմատական փորձարկումների կիրառմամբ։ Վերլուծվում են ստացված արդյունքները, մեթոդների առավելություններն ու սահմանափակումները, դրանց կայունությունը տարբեր պայմաններում և ընդհանրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ինքնավար ռոբոտների, բազմագործակալ կառավարման համակարգերի, խելացի տրանսպորտային համակարգերի, խաղային միջավայրերի, ռեսուրսների բաշխման և այլ բարդ խնդիրների լուծման համար առավել ճկուն ու արդյունավետ արհեստական բանականության համակարգերի ստեղծմանը։

Political Science

Պատմագիտական, քաղաքագիտական և սփյուռքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայկական սփյուռքի գաղափարաքաղաքական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը 1991–2012 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության անկախության վերականգնումից հետո ձևավորված նոր քաղաքական և հասարակական իրողությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում հայկական սփյուռքի քաղաքական կազմակերպությունների, հասարակական կառույցների և համայնքային հաստատությունների գործունեության հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև դրանց գաղափարական մոտեցումների զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստան–սփյուռք հարաբերությունների վերափոխմանը, համազգային առաջնահերթությունների ձևավորմանը և հայկական համայնքների քաղաքական մասնակցության խնդիրներին։ Վերլուծվում են Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման, Արցախի հիմնահարցի, Հայաստանի պետականության ամրապնդման և ազգային ինքնության պահպանման շուրջ ձևավորված գաղափարաքաղաքական դիրքորոշումները։ Քննարկվում են սփյուռքյան ավանդական կուսակցությունների, նորաստեղծ կազմակերպությունների և համայնքային կառույցների միջև համագործակցության, մրցակցության ու գաղափարական տարաձայնությունների դրսևորումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տարբեր երկրներում գործող հայկական համայնքների քաղաքական գործունեության առանձնահատկությունները՝ պայմանավորված բնակության երկրների ներքին քաղաքականությամբ և միջազգային հարաբերություններով։ Անդրադարձ է կատարվում սփյուռքի քաղաքական ինքնակազմակերպման, լոբբիստական գործունեության, հայրենիքի հետ կապերի ամրապնդման և համահայկական օրակարգի ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում է Հայաստանի անկախ պետականության գոյության ազդեցությունը սփյուռքահայության քաղաքական ինքնագիտակցության, գաղափարական կողմնորոշումների և ազգային նպատակների վերաիմաստավորման վրա։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել պատմական փաստաթղթերի, քաղաքական հայտարարությունների, մամուլի հրապարակումների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ նյութերի համեմատական վերլուծության վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հետխորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական սփյուռքի քաղաքական պատմության և Հայաստան–սփյուռք փոխհարաբերությունների զարգացման օրինաչափությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սփյուռքագիտության, հայոց նորագույն պատմության, քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Social Work

Գիրքը վերաբերում է Մոսկվայում հայազգի անապահով և բնակության մշտական վայրից զուրկ անձանց համար նախատեսված Գասպարյան աղքատանոցին՝ ներկայացնելով հայ համայնքի բարեգործական գործունեության և սոցիալական աջակցության կազմակերպման պատմությանն առնչվող նյութ։ Աղքատանոցները պատմականորեն կարևոր հասարակական հաստատություններ էին, որոնք նախատեսված էին նյութական դժվարություններ ունեցող, խնամքի կամ կեցության պայմանների կարիք ունեցող մարդկանց աջակցելու համար։ Հայ համայնքների կյանքում նման հաստատությունների ստեղծումը վկայում է համայնքային համերաշխության, փոխօգնության և հասարակական պատասխանատվության ավանդույթների մասին։ Դրանք հնարավորություն էին տալիս կազմակերպված ձևով աջակցելու տնանկներին ու կարիքավորներին՝ նրանց տրամադրելով ապաստան և, ըստ հաստատության հնարավորությունների, կյանքի անհրաժեշտ պայմաններ։ Գասպարյան աղքատանոցի մասին նյութը կարևոր է Մոսկվայի հայ համայնքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ անդրադառնում է համայնքային կյանքի ոչ միայն հոգևոր և մշակութային, այլև սոցիալական կողմին։ Հայերի ներկայությունը Մոսկվայում ձևավորել էր հասարակական հարաբերությունների ու փոխօգնության տարբեր ձևեր, որոնց շրջանակում բարեգործական նախաձեռնությունները նպաստում էին համայնքի անդամների կարիքների բավարարմանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Նման հաստատությունների պատմությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բարեգործության կազմակերպման եղանակները, անհատների ու համայնքային կառույցների դերակատարությունը և կարիքավորների նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի դրսևորումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ համայնքների պատմությամբ, բարեգործական կազմակերպությունների զարգացմամբ, սոցիալական աջակցության պատմությամբ և Մոսկվայի հայերի հասարակական կյանքով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է ներկայացնում հայ հասարակական մտքի և բարեգործական մշակույթի պատմության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին համայնքային նախաձեռնությունները նպաստում անապահով մարդկանց աջակցությանն ու հասարակական կապերի ամրապնդմանը։