Գիտա-աթեիստական պրոպագանդան գրադարաններում: (Մեթոդական նամակ հանձնարարական գրականության ցանկով)

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է հղիության դեղորայքային ընդհատման բժշկական ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ վաղ և ավելի ուշ ժամկետներում։ Գրքի հիմնական ուշադրության կենտրոնում դեղորայքային աբորտի մեթոդների կլինիկական կիրառումն է, դրանց արդյունավետությունը, անվտանգությունը, հնարավոր բարդությունները և տարբեր հղիության ժամկետներում բուժման տակտիկայի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը դիտարկում է այն ֆիզիոլոգիական և բժշկական գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում դեղորայքային ընդհատման ընթացքում, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վաղ ժամկետներում կիրառվող դեղորայքային մեթոդներին, դրանց ցուցումներին և հակացուցումներին, ինչպես նաև բուժման արդյունավետության գնահատմանը և անհրաժեշտության դեպքում հետագա բժշկական միջամտության ընտրությանը։ Ավելի ուշ ժամկետների վերաբերյալ բաժիններում քննարկվում են կլինիկական իրավիճակի բարդությունը, հիվանդի վիճակի գնահատումը, հնարավոր ռիսկերը և բժշկական հսկողության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև հնարավոր բարդությունների ուսումնասիրությունը՝ արյունահոսություն, ոչ լիարժեք ընդհատում, վարակային բարդություններ և այլ անցանկալի հետևանքներ, ինչպես նաև դրանց ժամանակին հայտնաբերման և բուժման սկզբունքները։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նախնական հետազոտությանը, հղիության ժամկետի ճշգրիտ որոշմանը, հիվանդի բժշկական պատմության գնահատմանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում դեղորայքային մեթոդի կիրառումը կարող է պահանջել հատուկ զգուշություն կամ այլ բուժական մոտեցում։ Կարևորվում է նաև հետագա հսկողությունը՝ բուժման արդյունքի հաստատումը և այն իրավիճակների հայտնաբերումը, երբ անհրաժեշտ է լրացուցիչ բժշկական օգնություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է հղիության դեղորայքային ընդհատումը որպես բազմափուլ բժշկական գործընթաց, որի անվտանգությունն ու արդյունավետությունը կախված են հղիության ժամկետից, կնոջ առողջական վիճակից, համապատասխան մեթոդի ընտրությունից և մասնագիտական բժշկական վերահսկողությունից։ Այն կարող է հետաքրքրել բժշկական բուհերի ուսանողներին, մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, վերարտադրողական բժշկության մասնագետներին և թեմայով մասնագիտական գիտելիքներ խորացնող ընթերցողներին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է պատկերավոր արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը գործաբանական ոճագիտության տեսանկյունից՝ անգլերեն լեզվական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական հնարավորությունները, դրանց կառուցվածքային ու իմաստային առանձնահատկությունները և հաղորդակցական նպատակներով կիրառության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի միջոցների, ինչպիսիք են փոխաբերությունը, համեմատությունը, փոխանունությունը, մակդիրը, հեգնանքը, չափազանցությունը և այլ ոճական հնարքներ, որոնք խոսքին հաղորդում են արտահայտչականություն, հուզականություն և լրացուցիչ իմաստային երանգներ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այդ միջոցները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական կառուցվածքներ, այլև որպես կոնկրետ հաղորդակցական իրավիճակում որոշակի նպատակ իրականացնող գործաբանական միավորներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել խոսողի մտադրությունը, հասցեատիրոջ ընկալումը, համատեքստը, հաղորդակցության նպատակը և սոցիալ-մշակութային պայմանները՝ որպես պատկերավոր արտահայտությունների իմաստի ձևավորման կարևոր գործոններ։ Անգլերենի փաստական նյութի հիման վրա կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ժանրերում և խոսքային իրավիճակներում պատկերավոր միջոցների կիրառության առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց ոճական և հաղորդակցական գործառույթները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ենթատեքստի, ենթադրույթի, հուզական ազդեցության և խոսքային ներգործության խնդիրներին, քանի որ պատկերավոր արտահայտության իրական նշանակությունը հաճախ ամբողջությամբ բացահայտվում է միայն տվյալ համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են պատկերավոր միջոցները նպաստում խոսքի համոզչությանը, գնահատողականության, հուզականության, ակնարկայնության և արտահայտչականության ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել անգլերենի ոճաբանության և գործաբանության փոխկապակցվածության ուսումնասիրության, ինչպես նաև գեղարվեստական, հրապարակախոսական և այլ տիպի խոսքի վերլուծության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, ոճաբաններին, գործաբանության մասնագետներին, թարգմանիչներին, անգլերենի ուսուցիչներին, գրականագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում գոյականի բառաքերականական առանձնահատկությունների ուսուցման մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սովորողների ակտիվ և պասիվ բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Հետազոտության առանցքում քերականական գիտելիքների և բառապաշարային աշխատանքի փոխկապակցված կազմակերպումն է, որի միջոցով սովորողները ոչ միայն յուրացնում են գոյականի ձևաբանական հատկանիշները, այլև ընդլայնում են բառերի իմաստների, գործածության ոլորտների և ոճական հնարավորությունների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։ Քննվում են գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցման բովանդակությունը, դրանց ներկայացման հաջորդականությունը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդների ընտրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գոյականների իմաստային խմբերի, հատուկ և հասարակ անունների, անձնանիշ և իրանիշ բառերի, թվի, հոլովման ու առման հետ կապված լեզվական երևույթների ուսուցմանը՝ դրանք կապելով բառապաշարի նպատակային զարգացման հետ։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի քերականական նյութը չպետք է յուրացվի մեկուսացված ձևով, այլ պետք է ուսումնասիրվի կենդանի խոսքի, գեղարվեստական և տեղեկատվական տեքստերի, բառարանային աշխատանքի ու հաղորդակցական առաջադրանքների միջոցով։ Տարբեր համատեքստերում գոյականների գործածության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբերակել բառերի հիմնական և փոխաբերական իմաստները, հասկանալ հոմանիշային ու հականիշային հարաբերությունները, ճանաչել բազմիմաստ բառերը և գիտակցաբար ընտրել խոսքային իրավիճակին համապատասխան բառամիավորներ։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բառային վարժությունները, տեքստային առաջադրանքները, բառերի խմբավորումը, բառակազմական դիտարկումները, բառարաններից օգտվելը և ինքնուրույն խոսք կառուցելու աշխատանքները։ Ուսուցման արդյունավետության տեսանկյունից ընդգծվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը, երբ քերականական կանոնի յուրացումը զուգակցվում է բառերի որոնման, համեմատության, դասակարգման և խոսքում կիրառման հետ։ Նման աշխատանքը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի քանակական ընդլայնմանը, այլև բառերի իմաստային նրբությունների ընկալմանը, գրավոր ու բանավոր խոսքի ճշգրտությանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հայոց լեզվի քերականության, բառագիտության և դասավանդման մեթոդիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գոյականի ուսուցումը դարձնել սովորողների բառապաշարի զարգացման և խոսքային կարողությունների կատարելագործման արդյունավետ միջոց։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցքային հիվանդացության ուսումնասիրմանը որպես հանրային առողջության և սոցիալ-հիգիենիկ նշանակություն ունեցող համալիր խնդրի՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդացության տարածվածության, բնակչության տարբեր խմբերում դրա բաշխման և առողջապահական համակարգի վրա ունեցած ազդեցության գնահատման մոտեցումներին։ Հետազոտության առանցքում համաճարակաբանական, ժողովրդագրական և սոցիալական տվյալների համակցված վերլուծությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հիվանդացության կառուցվածքը, ժամանակային փոփոխությունները և տարածքային տարբերությունները։ Քննվում է տարիքային, սեռային, սոցիալ-տնտեսական, մասնագիտական և բնակության միջավայրի հետ կապված գործոնների նշանակությունը՝ առանց հիվանդացության պատճառները որևէ առանձին գործոնով սահմանափակելու։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առողջապահական վիճակագրության որակին, հիվանդությունների գրանցման ամբողջականությանը և տարբեր ժամանակահատվածների տվյալների համադրելիությանը, քանի որ դրանց հուսալիությունը էական նշանակություն ունի հիվանդացության իրական պատկերը գնահատելու համար։ Ուսումնասիրվում են հիվանդացության, տարածվածության և մահացության ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև բնակչության կառուցվածքային տարբերությունները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը։ Սոցիալ-հիգիենիկ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուռուցքային հիվանդությունները դիտարկել ոչ միայն բժշկական, այլև հասարակական տեսանկյունից՝ ներառելով կանխարգելման, առողջապահական ծառայությունների հասանելիության, վաղ հայտնաբերման կազմակերպման և բնակչության առողջապահական իրազեկվածության հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժօգնության կազմակերպման գնահատումը՝ հիվանդների բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունների, առողջապահական հաստատությունների ծանրաբեռնվածության և համապատասխան ռեսուրսների պլանավորման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև բնակչության առողջության վրա շրջակա միջավայրի և աշխատանքային պայմանների հնարավոր ազդեցությունների ուսումնասիրման մեթոդաբանական հարցերը։ Ստացված տվյալների համակարգված վերլուծությունը կարևոր է ռիսկային խմբերի բացահայտման, հանրային առողջապահական ծրագրերի պլանավորման և առողջապահական ռեսուրսների նպատակային բաշխման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային առողջության, սոցիալական հիգիենայի, համաճարակաբանության և առողջապահական վիճակագրության մոտեցումները՝ ուռուցքային հիվանդացության ուսումնասիրությունը ներկայացնելով որպես բնակչության առողջության պահպանման և առողջապահական քաղաքականության պլանավորման կարևոր ուղղություն։

Литература

Նյութը նվիրված է Դերենիկ Դեմիրճյանի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով նրա թատերական ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության և թատրոնի պատմության մեջ՝ առանձնանալով պատմական ու սոցիալական թեմաների, ազգային ինքնության, մարդկային հարաբերությունների, բարոյական ընտրության և հասարակական հակասությունների բազմակողմանի ներկայացմամբ։ Նրա դրամատիկական ստեղծագործություններում պատմական իրադարձությունները հաճախ վերածվում են ոչ միայն անցյալի պատկերման, այլև մարդու, իշխանության, հասարակության և ազգային ճակատագրի վերաբերյալ ընդհանրացումների։ Հեղինակի դրամատուրգիական մտածողությանը բնորոշ է կերպարների հոգեբանական բացահայտումը, նրանց ներքին հակասությունների և գործողությունների շարժառիթների ներկայացումը, ինչի շնորհիվ դրամատիկական բախումները ստանում են ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին նշանակություն։ Կարևոր տեղ ունի նաև հումորի, երգիծանքի և դրամատիկական լարվածության համադրությունը, որի միջոցով հեղինակը բացահայտում է մարդկային բնավորությունների և հասարակական հարաբերությունների տարբեր կողմերը։ Դրամատիկական երկերում կերպարների փոխհարաբերությունները կառուցվում են կոնֆլիկտների և արժեքային հակադրությունների շուրջ, իսկ երկխոսությունը դառնում է ոչ միայն գործողության առաջխաղացման, այլև կերպարների բնութագրման ու գաղափարական դիրքորոշումների արտահայտման հիմնական միջոցներից մեկը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, խոսքի անհատականացմանը, ժողովրդական լեզվամտածողության կիրառմանը, պատկերավոր արտահայտություններին և դրամատիկական խոսքի բնականությանը։ Առանձին նշանակություն ունի պատմական նյութի գեղարվեստական վերաիմաստավորումը, քանի որ անցյալի իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակակից ընթերցողի և հանդիսատեսի համար հասկանալի բարոյական ու հասարակական խնդիրների համատեքստում։ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան արժեքավոր է նաև այն առումով, որ միավորում է գրական և թատերական մտածողությունը՝ ստեղծելով բեմական գործողության, կերպարների և խոսքի փոխկապակցված համակարգ։ Նրա ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ դրամատուրգիայի զարգացման որոշ կարևոր միտումներ և հասկանալու այն գեղարվեստական սկզբունքները, որոնց միջոցով պատմական, սոցիալական և հոգեբանական նյութը վերածվում է թատերական ամբողջական պատկերի։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ներկայացնում է Դերենիկ Դեմիրճյանի դրամատուրգիան որպես հայ գրականության նշանակալի երևույթ, որտեղ պատմական հիշողությունը, հասարակական դիտարկումները, ազգային մտածողությունը, մարդկային հոգեբանությունը և երգիծական հայացքը միավորվում են ինքնատիպ դրամատիկական աշխարհ ստեղծելու համար։

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական և հաշվողական բարդության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրն է, թե ինչ պայմաններում և ինչպիսի հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործմամբ հնարավոր է տարբեր տվյալների, օբյեկտների կամ դիտարկումների միջև հայտնաբերել համապատասխանող հատկանիշների կառուցվածքն ու որոշել դրանց փոխադարձ կապերը։ Հատկանիշների համապատասխանեցումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալների վերլուծության, օրինաչափությունների ճանաչման, համակարգչային տեսողության, մեքենայական ուսուցման և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվության միջև գտնել համապատասխանություններ։ Աշխատանքում խնդիրը դիտարկվում է երկու փոխկապակցված տեսանկյունից՝ վիճակագրական և հաշվողական։ Վիճակագրական բարդությունը վերաբերում է այն հարցին, թե որքան տեղեկատվություն է անհրաժեշտ համապատասխանեցման քարտեզը հուսալիորեն հայտնաբերելու համար, ինչպես են ազդում տվյալների քանակը, աղմուկը, ազդանշանի ուժգնությունը և վիճակագրական կառուցվածքը հայտնաբերման հնարավորության վրա։ Հաշվողական բարդությունը, իր հերթին, կապված է խնդրի լուծման համար պահանջվող ժամանակի, հիշողության և այլ հաշվարկային ռեսուրսների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է խնդրի ձևական մաթեմատիկական ձևակերպումը։ Սահմանվում են տվյալների, հատկանիշների և դրանց միջև հնարավոր համապատասխանությունների մոդելները, այնուհետև ուսումնասիրվում է համապատասխան քարտեզի վերականգնման խնդիրը տարբեր պայմաններում։ Նման ձևակերպումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն հիմնական պարամետրերը, որոնց փոփոխությունից կախված է խնդրի լուծելիությունը և անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսների ծավալը։ Աշխատանքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղմուկի և անորոշության ազդեցությանը։ Իրական տվյալներում համապատասխան հատկանիշները սովորաբար չեն դիտարկվում իդեալական պայմաններում․ առկա են չափման սխալներ, պատահական տատանումներ, բացակայող կամ ոչ ճշգրիտ տվյալներ և այլ խանգարող գործոններ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել, թե ինչ մակարդակի աղմուկի դեպքում է հնարավոր դեռևս վստահորեն տարբերակել ճիշտ համապատասխանությունները սխալներից։ Վիճակագրական վերլուծությունը կարող է ներառել սխալի հավանականության, հայտնաբերման հզորության, նմուշի անհրաժեշտ ծավալի և այլ համապատասխան չափանիշների ուսումնասիրություն։ Հաշվողական բարդության տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է խնդրի լուծման տարբեր ալգորիթմական մոտեցումներ և դրանց արդյունավետության սահմանները։ Հատկանիշների հնարավոր համապատասխանությունների թիվը կարող է արագ աճել տվյալների չափի մեծացմանը զուգահեռ, ինչի հետևանքով պարզ սպառիչ որոնումը կարող է դառնալ հաշվարկային առումով անարդյունավետ։ Այդ պատճառով կարևոր է ուսումնասիրել, թե ինչպիսի ալգորիթմներ, մոտարկումներ կամ կառուցվածքային սահմանափակումներ կարող են նվազեցնել հաշվարկային բեռը՝ պահպանելով լուծման անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում վիճակագրական և հաշվողական բարդությունների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Որոշ խնդիրների դեպքում համապատասխան քարտեզի հայտնաբերումը կարող է վիճակագրորեն հնարավոր լինել, սակայն գործնականում չափազանց թանկ լինել հաշվողական ռեսուրսների տեսանկյունից։ Հակառակ դեպքում կարող են գոյություն ունենալ հաշվարկային առումով արագ մեթոդներ, որոնց արդյունքները վիճակագրորեն անվստահելի են աղմկոտ կամ սահմանափակ տվյալների պայմաններում։ Այս երկու սահմանների տարբերակումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ գնահատել խնդրի իրական լուծելիությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև խնդրի հեշտացնող հատուկ պայմանները։ Տվյալների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատկանիշների սահմանափակ քանակը, համապատասխանությունների վերաբերյալ նախնական տեղեկատվությունը կամ աղմուկի որոշակի մակարդակը կարող են էապես փոխել խնդրի բարդությունը։ Այդ պայմանների բացահայտումը կարևոր է գործնական ալգորիթմների նախագծման համար, քանի որ թույլ է տալիս օգտագործել տվյալների ներքին կառուցվածքը և խուսափել ավելորդ հաշվարկներից։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև տեսական արդյունքների և հաշվողական փորձերի համադրումը։ Սիմուլյացիաների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ալգորիթմների աշխատանքը տարբեր չափի տվյալների, աղմուկի մակարդակների և կառուցվածքային պայմանների դեպքում, իսկ ստացված արդյունքները համեմատել տեսական կանխատեսումների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն ասիմպտոտիկ բարդությունը, այլև մեթոդների գործնական արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ այնպիսի խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր տվյալների բազմությունների միջև հայտնաբերել համապատասխան կառուցվածքներ։ Դրանք կարող են օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, տվյալների ինտեգրման, համակարգչային տեսողության, ցանցային կառուցվածքների վերլուծության և օրինաչափությունների ճանաչման համակարգերի մշակման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական հնարավորություններն ու հաշվողական սահմանափակումները՝ ուսումնասիրելով տվյալների ծավալի, աղմուկի, կառուցվածքային պայմանների և ալգորիթմական մոտեցումների ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել վիճակագիրներին, համակարգչային գիտության մասնագետներին, մեքենայական ուսուցման հետազոտողներին, ալգորիթմների տեսաբաններին և բարդ տվյալների համապատասխանեցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։