Գնաճի կառավարման արդյունավետությունը (ՀՀ նյութերով)

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Վրաստանի միջև հարաբերությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը Խորհրդային Միության փլուզումից հետո՝ 1991-1999 թվականների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում երկու նորանկախ պետությունների միջև քաղաքական, տնտեսական, դիվանագիտական և տարածաշրջանային փոխգործակցության հիմնական ուղղություններն են, ինչպես նաև այն ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք ազդեցություն են ունեցել երկկողմ հարաբերությունների բնույթի և զարգացման ընթացքի վրա։ Աշխատանքը ներկայացնում է հետխորհրդային առաջին տասնամյակի քաղաքական իրողությունները, երբ Հայաստանը և Վրաստանը միաժամանակ կանգնած էին պետական կառավարման նոր համակարգերի ձևավորման, տնտեսական վերափոխումների, ազգային անվտանգության ապահովման և արտաքին քաղաքականության ինքնուրույն առաջնահերթությունների մշակման անհրաժեշտության առաջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը, բարձր մակարդակի քաղաքական շփումներին, փոխադարձ պետական և հասարակական շահերի համադրմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային կայունության պահպանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում է նաև տնտեսական համագործակցությունը, մասնավորապես՝ առևտրատնտեսական կապերը, տրանսպորտային հաղորդակցությունները և հաղորդակցության ուղիների նշանակությունը երկու երկրների համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային հակամարտություններին և դրանց ազդեցությանը երկկողմ հարաբերությունների վրա, այդ թվում՝ Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հակամարտությունների հետևանքներին, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին և հարևան պետությունների հետ Հայաստանի ու Վրաստանի հարաբերությունների փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև Հայաստանի և Վրաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի առանձնահատկությունները, Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում, Թուրքիայի և Ադրբեջանի գործոնը, ինչպես նաև միջազգային և տարածաշրջանային կազմակերպությունների շրջանակներում ձևավորվող նոր հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է երկու երկրների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների համեմատական դիտարկումը և այն հարցի վերլուծությունը, թե ինչպես են տարբեր ազգային ու ռազմավարական շահերը համադրվել ընդհանուր տարածաշրջանային և երկկողմ հետաքրքրությունների հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հետխորհրդային Հարավային Կովկասում պետությունների միջև հարաբերությունների ձևավորման բարդ գործընթացի մասին և հասկանալու Հայաստանի ու Վրաստանի փոխհարաբերությունների զարգացման պատմական հիմքերը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությամբ և հայ-վրացական կապերի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

История

Գիրքը կենտրոնանում է 1920–1921 թվականների քաղաքական և ռազմական զարգացումների վրա՝ հատկապես Լոռու շրջանի շուրջ ծագած հակամարտության և դրա լուծման ձևերի վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հայ-վրացական հակասություններ Սահմանային վեճեր և քաղաքական լարվածություն երկու հանրապետությունների միջև։ Ռազմական բախումներ (1920 թ.) Լոռու և հարակից շրջաններում տեղի ունեցած զինված հակամարտություններ։ Լոռու չեզոք գոտի ստեղծում Միջազգային միջնորդությամբ ձևավորված ժամանակավոր չեզոք տարածք՝ հակամարտությունը կարգավորելու նպատակով։ Դիվանագիտական գործընթացներ Բանակցություններ, արտաքին ուժերի ազդեցություն և ժամանակավոր խաղաղության հաստատում։ Խորհրդայնացման համատեքստ Հարաբերությունների փոփոխություն՝ Հայաստանի և Վրաստանի խորհրդայնացման գործընթացների ֆոնին։

География

Աշխատությունը նվիրված է հանքային դաշտերի երկրաբանական և երկրաֆիզիկական բնութագրերի համալիր վերլուծությանը՝ պղինձ-պորֆիրային հանքակուտակների հայտնաբերման, հեռանկարայնության գնահատման և պաշարների հնարավոր կանխատեսման նպատակով՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքի օրինակով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ նման հանքայնացման ձևավորման և տարածական տեղաբաշխման օրինաչափությունների բացահայտումը պահանջում է երկրաբանական կառուցվածքի, ապարների կազմի, տեկտոնական խախտումների, մագմատիկ գործունեության և երկրաֆիզիկական դաշտերի տվյալների համատեղ ուսումնասիրություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պղինձ-պորֆիրային հանքավայրերին բնորոշ հանքայնացման գոտիները, հանքաբեր ապարների տարածական դիրքը, մետասոմատիկ փոփոխությունները, հանքայնացման հետ կապված կառուցվածքային տարրերը և հանքային դաշտերի ձևավորման երկրաբանական պայմանները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի երկրաֆիզիկական մեթոդների կիրառումը, քանի որ էլեկտրական, մագնիսական, գրավիտացիոն և այլ դաշտերի առանձնահատկությունները կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել երկրակեղևի խորքային կառուցվածքի, ապարների ֆիզիկական հատկությունների և հնարավոր հանքայնացման գոտիների վերաբերյալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր երկրաբանական և երկրաֆիզիկական տվյալների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել հանքայնացման համար առավել բարենպաստ տարածքները և նվազեցնել հետախուզական աշխատանքների անորոշությունը։ ՀՀ տարածքի օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի մետաղածին գոտիներին և պղինձ-պորֆիրային հանքայնացման հետ կապված հայտնի հանքային դաշտերի երկրաբանական առանձնահատկություններին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հանքայնացման տարածական կապին հրաբխամագմատիկ համալիրների, խզվածքային համակարգերի և ներժայթքային մարմինների հետ, քանի որ այդ գործոնները կարևոր դեր են կատարում հանքաբեր լուծույթների շարժման և հանքանյութերի կուտակման գործընթացներում։ Աշխատանքում կարող են օգտագործվել երկրաբանական քարտեզագրում, երկրաֆիզիկական չափումներ, հորատանցքային տվյալներ, երկրաքիմիական տեղեկատվություն և վիճակագրական կամ մոդելավորման մեթոդներ՝ տարբեր ցուցանիշների միջև փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Նման համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել արդեն հայտնի հանքավայրերը, այլև գնահատել նոր հանքակուտակների հայտնաբերման հավանականությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է օգտակար հանածոների երկրաբանական հետախուզության արդյունավետության բարձրացման հետ․ երկրաբանական և երկրաֆիզիկական անոմալիաների ճիշտ մեկնաբանումը կարող է նպաստել հեռանկարային տեղամասերի առաջնահերթ ընտրությանը, հետախուզական հորատման ծավալների օպտիմալացմանը և հանքային ռեսուրսների գնահատման ավելի հիմնավորված մոտեցումների կիրառմանը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր լինել նաև Հայաստանի մետաղական հանքային ռեսուրսների ուսումնասիրման և երկարաժամկետ ռազմավարական գնահատման տեսանկյունից։ Միաժամանակ պղինձ-պորֆիրային հանքակուտակների ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող մետաղական հումքի պաշարների բացահայտման և գնահատման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը միավորում է երկրաբանության, երկրաֆիզիկայի, երկրաքիմիայի և հանքային հումքի որոնման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պղինձ-պորֆիրային հանքայնացման բնորոշ ցուցանիշները, գնահատել հանքային դաշտերի հեռանկարայնությունը և մշակել ՀՀ տարածքում նոր հանքակուտակների որոնման ու գնահատման առավել հիմնավորված մոտեցումներ։

География

Աշխատությունը նվիրված է մագնիսական հատկություններով օժտված սորբենտների կիրառմամբ կեղտաջրերից տարբեր աղտոտիչների հեռացման ֆիզիկաքիմիական սկզբունքների և ջրամաքրման արդյունավետ տեխնոլոգիական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում սորբցիոն նյութերի կառուցվածքի, մակերևութային հատկությունների և մագնիսական վարքի փոխկապակցվածությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կապել ջրային միջավայրում առկա որոշ աղտոտիչներ, այլև մաքրման գործընթացից հետո սորբենտը համեմատաբար հեշտ առանձնացնել արտաքին մագնիսական դաշտի օգնությամբ։ Քննվում են ադսորբցիայի հիմնական օրինաչափությունները, սորբենտի ակտիվ մակերևույթի և աղտոտող նյութերի միջև փոխազդեցությունները, ինչպես նաև ջրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությունը մաքրման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սորբենտների մասնիկների չափերին, ծակոտկեն կառուցվածքին, տեսակարար մակերեսին և մակերևութային ակտիվ կենտրոններին, քանի որ այդ բնութագրերը կարող են էականորեն պայմանավորել նյութերի կլանման կարողությունը։ Ուսումնասիրվում է մագնիսական բաղադրիչի դերը սորբենտի առանձնացման և վերականգնման գործընթացներում՝ ջրամաքրման դասական սորբցիոն մեթոդների տեխնոլոգիական սահմանափակումները նվազեցնելու տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր բնույթի աղտոտիչների նկատմամբ սորբենտների ընտրողականությանը և կլանման հավասարակշռային ու կինետիկական բնութագրերի գնահատմանը։ Դիտարկվում է նաև ջրային միջավայրի թթվահիմնային վիճակի, աղային կազմի, ջերմաստիճանի և ուղեկցող նյութերի առկայության հնարավոր ազդեցությունը սորբցիոն գործընթացի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր մագնիսական սորբենտների արդյունավետության ցուցանիշները, կայունությունը և բազմակի օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձին նշանակություն ունի օգտագործված սորբենտների վերականգնման խնդիրը, քանի որ նյութի կրկնակի կիրառման հնարավորությունը կարող է նվազեցնել մաքրման գործընթացի նյութական ծախսերը և երկրորդային թափոնների առաջացումը։ Ուսումնասիրվում են նաև սորբցիոն և մագնիսական առանձնացման փուլերի համատեղման հնարավորությունները՝ շարունակական կամ փուլային ջրամաքրման համակարգերում կիրառելու նպատակով։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սորբցիոն մաքրման բարձր արդյունավետությունը համադրել մաքրող նյութի արագ առանձնացման հետ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ կարևոր նշանակություն ունի արդյունաբերական և այլ ծագման կեղտաջրերի մաքրման տեխնոլոգիաների զարգացման համար՝ նպաստելով ջրային ռեսուրսների աղտոտման նվազեցման, սորբցիոն նյութերի արդյունավետ օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության համար առավել կառավարելի տեխնոլոգիական լուծումների գիտական հիմնավորմանը։

Финансы

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆինանսաարդյունաբերական խմբերի գործունեության արդյունավետության բարձրացման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի ագրոպարենային համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում ֆինանսական և արտադրական կառույցների ինտեգրման տնտեսական նախադրյալները, կազմակերպական ձևերը և դրանց փոխգործակցության հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման, ներդրումային գործունեության ակտիվացման, արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հարցերին։ Վերլուծվում են ագրոպարենային ոլորտի կազմակերպությունների միջև տնտեսական կապերը, արտադրության, վերամշակման և իրացման փուլերի փոխհամաձայնեցման հնարավորությունները, ինչպես նաև մրցունակության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են գործունեության արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, ֆինանսական կայունության ապահովման, ռիսկերի կառավարման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինտեգրված տնտեսական կառույցների զարգացման հնարավորությունները և դրանց դերը ագրոպարենային համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման, կորպորատիվ կառավարման և ագրոպարենային համակարգի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Վավերագրական և արվեստաբանական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի նամակագրական ժառանգության ներկայացմանը և նրա կյանքի, ստեղծագործական գործունեության ու մտավոր աշխարհընկալման բացահայտմանը։ Նամականին կարևոր սկզբնաղբյուր է նկարչի կենսագրության, գեղարվեստական հայացքների, անձնական հարաբերությունների և ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սարյանի ստեղծագործական որոնումներին, արվեստի նշանակության վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, հայկական բնաշխարհի ու ազգային մշակույթի նկատմամբ վերաբերմունքին և գեղանկարչության զարգացման հարցերի շուրջ արտահայտած մտքերին։ Նամակագրական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նկարչի կապերը ժամանակակից արվեստագետների, գրողների, մտավորականների, մշակութային գործիչների և հարազատների հետ։ Դիտարկվում են նաև ստեղծագործական աշխատանքի կազմակերպման, ցուցահանդեսային գործունեության, գեղարվեստական միջավայրի փոփոխությունների և հասարակական իրադարձությունների վերաբերյալ նամակներում արտահայտված դիտարկումները։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել Սարյանի անհատականության, նրա ստեղծագործական սկզբունքների և հայ կերպարվեստի պատմության կարևոր իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նամակները պատմամշակութային արժեք ունեն նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական հարաբերությունները, մտավորականության առօրյան և մշակութային փոխհարաբերություններն արտացոլող վավերագրական աղբյուրներ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, կենսագիրների և հայ կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։