Գործնական արվեստախոսություն կամ գլխավոր արվեստների և դրանց հեշտ կիրառման ուղեցույց

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդկային կապիտալի ձևավորման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով կրթության, առողջապահության, զբաղվածության և միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է մարդկային կապիտալի էությունը որպես գիտելիքների, հմտությունների, փորձի և առողջության համախումբ, որը ձևավորում է աշխատուժի արտադրողականությունը և մրցունակությունը։ Գրքում դիտարկվում են մարդկային կապիտալի ձևավորման հիմնական փուլերը՝ կրթական համակարգ, մասնագիտական պատրաստվածություն, վերապատրաստում և աշխատանքային փորձի կուտակում, ինչպես նաև դրանց միջև փոխկապակցվածությունը ՀՀ սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատաշուկայի կառուցվածքային խնդիրներին, երիտասարդության զբաղվածության մակարդակին, արտագաղթի ազդեցությանը և բարձր որակավորում ունեցող կադրերի արտահոսքին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ ուղղված կրթության որակի բարձրացմանը, աշխատուժի վերապատրաստման համակարգի զարգացմանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հնարավոր ուղղություններ՝ ներառյալ նորարարական տնտեսության զարգացումը, արտադրողականության բարձրացումը և սոցիալ-տնտեսական աճի կայուն ապահովումը։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մշակողների և կրթական ոլորտի հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է ժամանակակից նյութագիտության կարևոր խնդիրներից մեկը՝ ստանալ պահանջվող կառուցվածքով և կանխատեսելի ֆիզիկաքիմիական ու ֆունկցիոնալ հատկություններով անօրգանական նյութեր՝ հնարավորինս արդյունավետ, էներգախնայող և տեխնոլոգիապես կառավարելի եղանակով։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը առանձնանում է նրանով, որ ռեակցիայի սկզբնական ակտիվացումից հետո ջերմությունը հիմնականում առաջանում է հենց ընթացող քիմիական փոխազդեցության արդյունքում, ինչի շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել արտաքին տաքացման անհրաժեշտությունը և կրճատել նյութի սինթեզի տևողությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նշված նյութերի ստացման համար ելանյութերի ընտրության և դրանց փոխազդեցության օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Սինթեզի ընթացքում ելանյութերի քիմիական բաղադրությունը, հարաբերակցությունը, մասնիկների չափը, խառնման աստիճանը և նախնական մշակման պայմանները կարող են էականորեն ազդել ռեակցիայի ընթացքի, առաջացող ջերմային ռեժիմի և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Հետևաբար տեխնոլոգիայի մշակման համար անհրաժեշտ է որոշել այնպիսի բաղադրական և գործընթացային պայմաններ, որոնք կապահովեն նպատակային փուլերի ձևավորումը և նվազագույնի կհասցնեն կողմնակի միացությունների առաջացումը։ Բարիում-ստրոնցիումի տիտանատը դիտարկվում է որպես ֆունկցիոնալ կերամիկական նյութ, որի հատկությունները պայմանավորված են բյուրեղային կառուցվածքով և բաղադրության մեջ առկա բաղադրիչների հարաբերակցությամբ։ Դրա ստացման տեխնոլոգիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել բաղադրության և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Այսպիսի նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դիէլեկտրիկ, էլեկտրական և այլ ֆունկցիոնալ հատկություններ պահանջող տեխնիկական կիրառությունների համար։ Մագնետիտի ուսումնասիրության դեպքում կարևոր նշանակություն ունի երկաթի օքսիդային համակարգի ձևավորումը և ստացված նյութի փուլային ու մագնիսական բնութագրերի վերահսկումը։ Մագնետիտը բնորոշվում է մագնիսական հատկություններով, ուստի դրա ստացման տեխնոլոգիական պայմանները պետք է ընտրվեն այնպես, որ հնարավոր լինի ստանալ անհրաժեշտ փուլային կազմով և բավարար կայունությամբ նյութ։ Սինթեզի ջերմաստիճանը, գործընթացի տևողությունը, ելանյութերի հարաբերակցությունը և միջավայրի պայմանները կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման ուսումնասիրությունը ևս կապված է բազմաբաղադրիչ օքսիդային համակարգերի ձևավորման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերահսկման հետ։ Ֆերիտները կարևոր մագնիսական կերամիկական նյութեր են, որոնց հատկությունները կախված են քիմիական բաղադրությունից, բյուրեղային կառուցվածքից, մասնիկների չափից և սինթեզի պայմաններից։ Մագնեզիումի և ցինկի հարաբերակցության փոփոխությունը կարող է հանգեցնել նյութի մագնիսական և էլեկտրական հատկությունների փոփոխության, ուստի տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ կարևոր է որոշել օպտիմալ բաղադրությունը։ Աշխատության առանցքային խնդիրներից է ինքնատարածվող սինթեզի գործընթացի ջերմային և կինետիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Ռեակցիայի տարածման արագությունը, առավելագույն ջերմաստիճանը, այրման ալիքի կայունությունը և ռեակցիայի ամբողջականությունը կարևոր պարամետրեր են ստացվող նյութի որակի համար։ Այս ցուցանիշների վերահսկումը հնարավորություն է տալիս կարգավորել սինթեզի պայմանները և ստանալ կանխատեսելի հատկություններով արտադրանք։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական խառնուրդի խտությունը և ձևավորման պայմանները, քանի որ դրանք կարող են ազդել ռեակցիայի տարածման և վերջնական նյութի ծակոտկենության վրա։ Ստացված նյութերի բնութագրման համար կարևոր են ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային հետազոտության մեթոդները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է որոշել բյուրեղային փուլերի կազմը, մասնիկների ձևն ու չափերը, նյութի միկրոկառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը և այլ հատկություններ։ Ռենտգենակառուցվածքային վերլուծությունը կարող է օգտագործվել ձևավորված բյուրեղային փուլերի նույնականացման և դրանց հարաբերակցության գնահատման համար, իսկ մանրադիտակային ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատել մասնիկների և ծակոտիների կառուցվածքը։ Կախված նյութի տեսակից՝ կարող են ուսումնասիրվել նաև մագնիսական, էլեկտրական, դիէլեկտրական և ջերմային հատկությունները։ Աշխատության տեխնոլոգիական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր նյութերի ստացման միասնական և համեմատաբար արդյունավետ մեթոդի մշակման հնարավորությամբ։ Ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզը կարող է ունենալ մի շարք առավելություններ՝ էներգիայի համեմատաբար ցածր ծախս, գործընթացի կարճ տևողություն, տեխնոլոգիական փուլերի պարզեցման հնարավորություն և բարձր ջերմաստիճանային ռեժիմի ինքնուրույն ձևավորում։ Միաժամանակ մեթոդի կիրառումը պահանջում է ռեակցիայի պայմանների մանրակրկիտ վերահսկում, քանի որ չափազանց արագ կամ անհավասար ընթացող գործընթացը կարող է հանգեցնել ոչ ցանկալի փուլերի առաջացման կամ նյութի անհամասեռ կառուցվածքի ձևավորման։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է նաև ստացված նյութերի հատկությունների և տեխնոլոգիական պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Սինթեզի պայմանների փոփոխության միջոցով հնարավոր է նպատակային կերպով կարգավորել նյութերի կառուցվածքը և, հետևաբար, դրանց ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տեխնոլոգիան հարմարեցնել տարբեր կիրառությունների պահանջներին և ընտրել յուրաքանչյուր նյութի համար առավել արդյունավետ ռեժիմներ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային և էլեկտրատեխնիկական նյութերի, մագնիսական կերամիկաների, ֆունկցիոնալ ծածկույթների և այլ հատուկ նշանակության անօրգանական նյութերի ստացման համար։ Ստացված նյութերի հատկությունների նպատակային կարգավորումը կարող է ընդլայնել դրանց կիրառման հնարավորությունները և հիմք ստեղծել տեխնոլոգիական գործընթացների հետագա կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է անօրգանական քիմիայի, նյութագիտության, պինդմարմնային քիմիայի և բարձր ջերմաստիճանային տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել բարիում-ստրոնցիումի տիտանատի, մագնետիտի և մագնեզիում-ցինկային ֆերիտների ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական պայմաններ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինքնատարածվող սինթեզի ընթացքում ընթացող գործընթացների առանձնահատկությունները, գնահատելու դրանց ազդեցությունը ստացվող նյութերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա և ձևավորելու տվյալ նյութերի ստացման համար առավել նպատակահարմար տեխնոլոգիական մոտեցումներ։

Технология

Սննդի տեխնոլոգիայի և կիրառական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարձրորակ հավաքածուային կոնյակների ստացման արդյունավետ եղանակների հետազոտմանը և մշակմանը՝ արտադրանքի որակական հատկանիշների ձևավորման ու պահպանման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում կոնյակագործության զարգացման առանձնահատկությունները, խաղողի հումքի որակական ցուցանիշների նշանակությունը և կոնյակային արտադրանքի ձևավորման ընթացքում ընթացող ֆիզիկաքիմիական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնյակային սպիրտների բաղադրությանը, դրանց հնեցման ընթացքում տեղի ունեցող քիմիական փոխակերպումներին և պատրաստի արտադրանքի զգայորոշական հատկությունների ձևավորման գործոններին։ Վերլուծվում են հնեցման պայմանների, փայտանյութի հետ փոխազդեցության, ջերմաստիճանային ռեժիմների և պահման տևողության ազդեցությունները արտադրանքի գույնի, բույրի, համային ներդաշնակության և կայունության վրա։ Քննարկվում են բարձրորակ հավաքածուային կոնյակների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման, հումքի և միջանկյալ արտադրանքի որակի վերահսկման, ինչպես նաև արտադրական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կոնյակային արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների որոշման, զգայորոշական գնահատման, տարբեր տեխնոլոգիական մոտեցումների համեմատության և ստացված արդյունքների գիտական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրանքի որակի կայունության ապահովմանը, տեխնոլոգիական գործընթացների ստանդարտացմանը և բարձրարժեք կոնյակային արտադրանքի որակական բնութագրերի պահպանման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սննդի արդյունաբերության տեխնոլոգիայի, գինեգործության և կոնյակագործության, սննդամթերքի քիմիայի, որակի վերահսկման և արտադրական գործընթացների հետազոտության ոլորտների մասնագետների համար։

Математика

Математические термины. Справочник աշխատությունը տեղեկատու բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է մաթեմատիկայի հիմնական և առաջադեմ հասկացությունների համակարգված բացատրության համար՝ ընդգրկելով հանրահաշվի, երկրաչափության, անալիզի, հավանականությունների տեսության և դիսկրետ մաթեմատիկայի հիմնական տերմինները, այն ներկայացնում է յուրաքանչյուր հասկացության հստակ սահմանում, անհրաժեշտ դեպքում նաև նշում է դրա կիրառությունները և կապերը այլ մաթեմատիկական բաժինների հետ, գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում տերմինների ճշգրիտ օգտագործմանը գիտական և ուսումնական տեքստերում, միաժամանակ օգնելով ընթերցողին կողմնորոշվել մաթեմատիկական խորհրդանիշների և հասկացությունների բազմազանության մեջ, ինչը այն դարձնում է օգտակար աղբյուր ուսանողների, ուսուցիչների և հետազոտողների համար, ովքեր աշխատում են մաթեմատիկական տեքստերի հետ տարբեր մակարդակներում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ցածր էներգասպառմամբ ստատիկ օպերատիվ հիշողության սարքերի հիմնական տարրերի մշակման, սխեմատեխնիկական նախագծման և համակարգչային մոդելավորման խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հիշողության բջիջների, ընթերցման և գրանցման հանգույցների, հասցեավորման ու կառավարման շղթաների այնպիսի կառուցվածքների ձևավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել էներգիայի սպառումը՝ պահպանելով տեղեկատվության հուսալի պահպանումը և համակարգի պահանջվող արագագործությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստատիկ հիշողության բջիջների աշխատանքի ֆիզիկական և սխեմատեխնիկական սկզբունքներին, տրանզիստորային կառուցվածքների փոխազդեցությանը և տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում դրանց էլեկտրական բնութագրերի փոփոխությանը։ Քննվում են տեղեկատվության պահպանման, ընթերցման և գրանցման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց ընթացքում առաջացող էներգետիկ կորուստների հիմնական աղբյուրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստատիկ և դինամիկ էներգասպառման հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ինտեգրալ սխեմաների մասշտաբների փոքրացման պայմաններում արտահոսքի հոսանքները և այլ պարազիտային երևույթները կարող են էական ազդեցություն ունենալ հիշողության ընդհանուր էներգաարդյունավետության վրա։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր սխեմատեխնիկական լուծումների աշխատանքը՝ համեմատելով դրանց արագագործությունը, կայունությունը, սպառվող հզորությունը և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունների նկատմամբ զգայունությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սնուցման լարման նվազեցման հնարավորություններին և դրա ազդեցությանը հիշողության բջջի կայունության ու տվյալների հուսալի պահպանման վրա։ Հետազոտվում են նաև ընթերցման և գրանցման գործողությունների ընթացքում առաջացող ժամանակային ուշացումները, ազդանշանների մակարդակները և հիշողության հանգույցների փոխազդեցությունը։ Կարևորվում է սխեմաների աշխատանքի գնահատումը տեխնոլոգիական շեղումների և աշխատանքային պայմանների փոփոխության դեպքում, քանի որ ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային համակարգերում նախագծված տարրերի հուսալիությունը պետք է պահպանվի հնարավոր պարամետրային տատանումների պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ շարժական, ներկառուցված և այլ էներգախնայող թվային համակարգերում կիրառվող հիշողության ենթահամակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, կիսահաղորդչային սարքերի և ավտոմատացված նախագծման մոտեցումները՝ նպաստելով ինտեգրալ հիշողության տարրերի էներգասպառման նվազեցման, աշխատանքի կայունության բարձրացման և նախագծման արդյունավետ մեթոդների զարգացմանը։

Финансы

Սա տնտեսագիտական և կառավարչական հետազոտություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում նորամուծական գործունեության ֆինանսավորման հիմնախնդիրներին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի օրինակով, որտեղ վերլուծվում են նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները և պետական ու մասնավոր հատվածների դերակատարությունը տեխնոլոգիական ստարտափների զարգացման գործընթացում, աշխատանքը ընդգրկում է նաև վենչուրային կապիտալի, բիզնես-անգել ներդրումների և դրամաշնորհային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի և վերադարձելիության խնդիրները նորարարական նախագծերում, միաժամանակ դիտարկվում են ինստիտուցիոնալ և իրավական միջավայրի ազդեցությունը նորամուծությունների խթանման վրա, նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսավորման խոչընդոտները և առաջարկել մեխանիզմներ՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում նորարարական գործունեության կայուն զարգացման համար։