Գործնական բարոյագիտություն

Другие предметы

Ա. Շ. Մելիքյանը գրքում ներկայացնում է բանջարաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման, մշակության տեխնոլոգիաների և արտադրական գործընթացների գործնական կիրառման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ուսանողների և սկսնակ մասնագետների հմտությունները։ Աշխատությունը ընդգրկում է գործնական պարապմունքների լայն շրջանակ՝ սերմերի որակի գնահատում, սածիլների աճեցում, հողի պատրաստում, ցանքերի իրականացում, ոռոգման և պարարտացման համակարգերի ուսումնասիրություն, ինչպես նաև մշակաբույսերի աճի և զարգացման դիտարկում։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են նաև բանջարաբույսերի վնասատուների և հիվանդությունների ճանաչման ու կանխարգելման գործնական մոտեցումները, ինչպես նաև բերքատվության գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի կազմակերպման, արդյունքների գրանցման և վերլուծության տեխնիկային, ինչը նպաստում է գիտական մտածողության ձևավորմանը և տեսական գիտելիքների գործնական կիրառմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների և բանջարաբուծության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել գործնական հմտություններ և խորացնել իրենց գիտելիքները բանջարաբուծության ոլորտում։

География

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի հյուսիսարևելյան հատվածում գտնվող Տավուշի մարզի լանդշաֆտների ժամանակակից վիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով բնական միջավայրի կառուցվածքը, դրա փոփոխության պատճառները և էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման ու վերականգնման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում մարզի բազմազան բնական պայմաններին՝ ռելիեֆին, կլիմային, ջրային ռեսուրսներին, հողային ծածկույթին, բուսական և կենդանական աշխարհին, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն գործընթացները, որոնց ազդեցությամբ լանդշաֆտները ենթարկվում են բնական և մարդածին փոփոխությունների․ դրանց թվում կարող են լինել անտառային տարածքների օգտագործումը, գյուղատնտեսական գործունեությունը, հողերի էրոզիան, բնակավայրերի և ենթակառուցվածքների ընդլայնումը, ջրային ռեսուրսների շահագործումը, արոտավայրերի ծանրաբեռնվածությունը և բնության ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը։ Առանձին նշանակություն է տրվում լանդշաֆտների էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը՝ բացահայտելով առավել խոցելի տարածքները, բնապահպանական խնդիրների առաջացման հիմնական գործոնները և դրանց հնարավոր երկարաժամկետ հետևանքները։ Գրքում ներկայացվող մոտեցումները հնարավորություն են տալիս Տավուշի մարզը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին բնական տարածքների ամբողջություն, այլև որպես փոխկապակցված էկոհամակարգերի համալիր, որտեղ մեկ բաղադրիչի փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ մյուսների կայունության վրա։ Էկոլոգիական բարելավման ուղիների ուսումնասիրությունը ներառում է բնական ռեսուրսների ավելի խելամիտ և կայուն օգտագործման, անտառային ու բուսական ծածկույթի պահպանության, դեգրադացված տարածքների վերականգնման, հողերի էրոզիայի կանխարգելման, ջրային համակարգերի պաշտպանության և կենսաբազմազանության պահպանման հնարավոր ուղղություններ։ Կարևորվում է նաև բնապահպանական միջոցառումների համադրումը սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակների հետ, քանի որ մարզի բնական պաշարների պահպանությունը անմիջականորեն կապված է տեղական համայնքների կենսագործունեության և զարգացման հեռանկարների հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրությամբ, էկոլոգիայով, բնապահպանությամբ, լանդշաֆտագիտությամբ և բնական ռեսուրսների կառավարմամբ հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների, մասնագետների և Տավուշի տարածքային զարգացման ու բնապահպանական խնդիրներով զբաղվող անձանց համար։ Այն միաժամանակ արժեքավոր է նրանով, որ բնական միջավայրի առկա վիճակի նկարագրությունը կապում է գործնական բնապահպանական առաջարկությունների հետ՝ ընդգծելով այնպիսի կառավարման մոտեցումների անհրաժեշտությունը, որոնք կնպաստեն էկոհամակարգերի կայունությանը, բնական ռեսուրսների պահպանմանը և մարզի երկարաժամկետ էկոլոգիական անվտանգության ապահովմանը։

История

Աշխատությունը պատմական և իրավաքաղաքական բնույթի ուսումնասիրություն է, որի առանցքում Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի իրադարձությունների, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո պատասխանատվության խնդրի և Կոստանդնուպոլսում իրականացված դատական գործընթացների քննությունն է։ Հետազոտության կենտրոնում պետական և քաղաքական պաշտոնյաների գործունեության իրավական գնահատման փորձերն են, պատերազմի տարիներին տեղի ունեցած զանգվածային բռնությունների վերաբերյալ ներկայացված մեղադրանքները և հետպատերազմյան պայմաններում դրանց քննության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրման համար նշանակություն ունեցող դատավարական նյութերին, պաշտոնական փաստաթղթերին, վկայություններին և այլ պատմական աղբյուրներին։ Դատական գործընթացները դիտարկվում են ոչ միայն իրավական, այլև քաղաքական ու պատմական համատեքստում՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության պարտությունը, պետական համակարգի վերափոխումները և միջազգային հարաբերությունների փոփոխվող միջավայրը։ Քննվում է, թե ինչպես էին ձևակերպվում պատասխանատվության վերաբերյալ մեղադրանքները, ինչպիսի փաստաթղթեր էին ներգրավվում քննության մեջ և ինչ դեր էին կատարում պետական կառույցների ու պաշտոնատար անձանց գործողությունների վերաբերյալ նյութերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատական և պետական պատասխանատվության փոխհարաբերության խնդիրը, ինչպես նաև այն հարցը, թե զանգվածային հանցագործությունների քննության պատմական փորձը ինչ նշանակություն ունի միջազգային քրեական իրավունքի հետագա զարգացման ուսումնասիրության համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են համադրվել դատական արձանագրություններ, պաշտոնական հաղորդագրություններ, ժամանակակից մամուլի նյութեր, դիվանագիտական փաստաթղթեր և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ տարբեր աղբյուրների տեղեկությունները քննադատաբար գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դատավարությունների իրականացման քաղաքական պայմաններին, իրավական սահմանափակումներին և դրանց արդյունքների շուրջ ձևավորված պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Այս նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետպատերազմյան արդարադատության փորձը դիտարկել որպես պատմական հիշողության, պատասխանատվության և զանգվածային հանցագործությունների իրավական գնահատման փոխկապակցված խնդիրների մաս։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է Հայոց ցեղասպանության պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, իրավունքի պատմության և աղբյուրագիտության մոտեցումները՝ հետպատերազմյան դատական գործընթացները ներկայացնելով իրենց պատմական և իրավական միջավայրում։

Педагогика

Աշխատությունը ներկայացնում է աուտիզմի համախտանիշ ունեցող երեխաների հետ իրականացվող վաղ միջամտության գործընթացում լոգոպեդական աջակցության կարևորությունը, մեթոդներն ու գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Գրքում քննարկվում են խոսքի, հաղորդակցման և սոցիալական փոխազդեցության զարգացման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև վաղ ախտորոշման և նպատակային միջամտության նշանակությունը երեխայի հետագա զարգացման համար։ Ներկայացվում են լոգոպեդական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները, անհատական մոտեցման առանձնահատկությունները, հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ ռազմավարությունները և տարբեր զարգացման մակարդակ ունեցող երեխաների հետ կիրառվող մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնողների և բազմամասնագիտական թիմի համագործակցությանը, միջավայրի հարմարեցմանը, երեխայի ներուժի բացահայտմանն ու զարգացմանը նպաստող գործնական լուծումներին։ Հրատարակությունը համադրում է տեսական հիմնավորումները և մասնագիտական փորձը՝ առաջարկելով կիրառելի մոտեցումներ կրթական և վերականգնողական գործընթացում։ Այն օգտակար կլինի լոգոպեդների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների, նախադպրոցական և դպրոցական կրթության մասնագետների, ուսանողների, ինչպես նաև աուտիզմի համախտանիշ ունեցող երեխաների զարգացման և կրթության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Աշնակ գյուղի բարբառային իրավիճակին՝ դիտարկելով տեղական խոսվածքի լեզվական առանձնահատկությունները, նրա ձևավորման պատմական պայմանները և փոխհարաբերությունները գրական հայերենի ու հարակից բարբառների հետ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են տվյալ բնակավայրի խոսակցական լեզվին, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց միջոցով ձևավորվել են տեղական լեզվական նորմերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի պահպանման և փոփոխման միտումներին՝ կապված սոցիալական շարժունակության, կրթության տարածման, զանգվածային լրատվության միջոցների ազդեցության և երիտասարդ սերնդի լեզվական վարքագծի հետ։ Դիտարկվում է նաև գրական հայերենի ազդեցությունը բարբառի վրա և հակադարձ գործընթացը՝ տեղական խոսվածքային տարրերի ներթափանցումը առօրյա խոսքի տարբեր շերտերում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Աշնակ գյուղի բարբառային իրավիճակը ներկայացնում է լեզվական փոփոխության և պահպանման միաժամանակյա գործընթաց, որը արժեքավոր նյութ է հայ բարբառագիտության և սոցիոլինգվիստիկայի համար։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի օգնության կոմիտեի գործունեությանը 1921–1937 թվականների ընթացքում՝ դիտարկելով այն որպես սփյուռքահայ հասարակական-մարդասիրական կարևոր կառույց, որը ձևավորվել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի և դրա հետևանքով առաջացած հայության ծանր սոցիալ-տնտեսական ու մարդասիրական ճգնաժամերի պայմաններում։ Կոմիտեի հիմնական նպատակը եղել է օգնության կազմակերպումը գաղթական հայ բնակչությանը, ինչպես նաև խորհրդային Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վերականգնմանն աջակցելը՝ սննդի, հագուստի, դեղորայքի և ֆինանսական միջոցների հավաքագրման ու բաշխման միջոցով։ Նրա գործունեությունը ծավալվել է տարբեր երկրներում ձևավորված մասնաճյուղերի և տեղական հանձնախմբերի միջոցով, որոնք համագործակցում էին հայկական համայնքների, եկեղեցական կառույցների և միջազգային մարդասիրական կազմակերպությունների հետ։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել սփյուռքահայության համախմբումը համազգային օգնության գաղափարի շուրջ, որը ոչ միայն նյութական աջակցություն էր ապահովում, այլ նաև ուժեղացնում էր ազգային ինքնության և համերաշխության զգացումը օտար միջավայրերում։