Գյուղատնտեսական տեխնիկայի հիմունքներ

Культура

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի տարբեր ձևերը՝ նյութական և հոգևոր, սոցիալական և անձնական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակութային երևույթների ձևավորման, փոխանցման և պահպանման գործընթացները։ Անդրադառնում է մշակույթի տեսական հիմքերին, նրա դերին հասարակության մեջ, մշակութային արժեքների ստեղծմանը և զարգացումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված անձանց համար՝ տրամադրելով համակարգված պատկերացում մշակույթի բնույթից, առանձնահատկություններից և նրա ազդեցությունից մարդկանց կյանքի և հասարակության վրա։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական դասընթացներում բնագրային ֆիլմերի կիրառման միջոցով լեզվամշակութային իրազեկության զարգացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են օտար լեզվի ուսուցման ժամանակակից մոտեցումները, մշակութային բաղադրիչի դերը լեզվական կարողությունների ձևավորման գործընթացում և տեսալսողական նյութերի կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է բնօրինակ ֆիլմերի ազդեցությունը սովորողների լեզվական հմտությունների, հաղորդակցական կարողությունների, բառապաշարի ընդլայնման և տարբեր մշակութային միջավայրերի ընկալման վրա։ Վերլուծվում են ուսումնական գործընթացում ֆիլմերի ընտրության, կիրառման և գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև մշակվում են գործնական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են մասնագիտական ոլորտներում անգլերեն լեզվով արդյունավետ հաղորդակցվելու ունակությունների զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությանը, միջմշակութային հաղորդակցությանը և սովորողների քննադատական մտածողության ձևավորմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել օտար լեզուների ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժների, լեզվաբանների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև անգլերենի ուսուցման նորարարական մեթոդներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հնարավորությունների, ուղղությունների և փոխադարձ տնտեսական շահերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկկողմ առևտրի, ներդրումային համագործակցության, տրանսպորտային հաղորդակցությունների, լոգիստիկ կապերի և գործարար փոխգործակցության ձևավորման ու ընդլայնման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական կապերի վրա ազդող աշխարհագրական, քաղաքական, իրավական և ենթակառուցվածքային գործոններին, ինչպես նաև առկա սահմանափակումներին ու դրանց տնտեսական հետևանքներին։ Վերլուծվում են շուկաների հասանելիության, ապրանքաշրջանառության, արտադրական համագործակցության, տարանցիկ հնարավորությունների և սահմանամերձ տնտեսական գործունեության զարգացման հեռանկարները։ Քննարկվում են նաև տնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավոր ազդեցությունները ձեռնարկատիրության, մրցակցության, ներդրումային միջավայրի և տարածաշրջանային տնտեսական փոխգործակցության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հնարավոր առավելությունների հետ մեկտեղ տնտեսական ռիսկերին, շահերի տարբերություններին և արդյունավետ համագործակցության համար անհրաժեշտ պայմաններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային տնտեսական հարաբերություններով, արտաքին առևտրով, տարածաշրջանային տնտեսագիտությամբ և հայ-թուրքական տնտեսական կապերով զբաղվող հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Культура

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է բեմական արվեստում հագուստի (կոստյումի) իմաստային և խաղային գործառույթները՝ ընդգծելով դրա դերը որպես ոչ միայն արտաքին ձևավորման տարր, այլև կերպարի կառուցման, դրամատուրգիական հաղորդակցության և բեմական գործողության ակտիվ բաղադրիչ։ Հետազոտության մեջ կոստյումը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ նշանային համակարգ, որը փոխանցում է կերպարի սոցիալական կարգավիճակը, հոգեբանական վիճակը, պատմական ժամանակաշրջանը և մշակութային պատկանելությունը՝ հանդիսանալով բեմական լեզվի կարևոր միջոցներից մեկը։ Աշխատությունը վերլուծում է, թե ինչպես է հագուստը մասնակցում դերասանական խաղին՝ ստեղծելով շարժման, ժեստի և մարմնի արտահայտչականության լրացուցիչ հնարավորություններ, ինչպես նաև ձևավորելով հանդիսատեսի ընկալման ուղղորդվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոստյումի գունային լուծումներին, նյութական կառուցվածքին, ձևին և դրանց սիմվոլիկ նշանակությանը, որոնք կարող են ուժեղացնել կամ փոխել բեմական կերպարի իմաստային ընկալումը։ Միաժամանակ քննարկվում է կոստյումի դինամիկ գործառույթը տարբեր թատերական ժանրերում՝ դրամա, օպերա, բալետ և ժամանակակից փորձարարական թատրոն, որտեղ այն երբեմն ստանում է ինքնուրույն արտահայտչական դեր։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ բեմական կոստյումը հանդիսանում է սինթետիկ արվեստի կարևոր բաղադրիչ, որը միավորում է գեղարվեստական, իմաստային և խաղային գործառույթները՝ նպաստելով ներկայացման ամբողջական գեղարվեստական ազդեցության ձևավորմանը։

Другие предметы

Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի տեղեկատու է, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է որոշակի ժամանակահատվածում լույս տեսած հայկական տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ տվյալներ և ծառայում է որպես ազգային հրատարակչական ժառանգության հաշվառման ու ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր։ Այն ընդգրկում է գրքերի, գրքույկների և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակների մատենագիտական նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու հրատարակչական գործունեության ծավալի, թեմատիկ ուղղությունների և կառուցվածքի մասին։ Մատենագիտական գրառումները սովորաբար պարունակում են հրատարակությունը նույնականացնելու համար անհրաժեշտ հիմնական տեղեկություններ՝ հեղինակի կամ կազմողի անունը, հրատարակության անվանումը, հրատարակման վայրը, հրատարակչական տվյալները, թվականը, ծավալը և անհրաժեշտ այլ նկարագրական տարրեր։ Նյութերի համակարգումը ըստ թեմատիկ, հեղինակային կամ այլ ընդունված մատենագիտական սկզբունքների հեշտացնում է համապատասխան գրականության որոնումը և տեղեկատուի օգտագործումը գիտական ու գործնական նպատակներով։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի գրադարանների հավաքածուների համալրման և ստուգման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, գրքի պատմության և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանում գիտության, կրթության, գրականության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և այլ բնագավառներում հրատարակված աշխատությունների ընդհանուր պատկերը։ Առանձնահատուկ արժեք ունի ազգային մատենագիտության տեսանկյունից, քանի որ պարբերաբար կազմվող նման ցանկերը միասին ձևավորում են հայկական տպագիր ժառանգության շարունակական փաստագրական շտեմարան։ Դրանց միջոցով հնարավոր է հետևել հրատարակչությունների գործունեությանը, առանձին հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը, տարբեր թեմաների վերաբերյալ գրականության քանակական փոփոխություններին և գրահրատարակչական գործընթացների զարգացման միտումներին։ Տեղեկատուն կարող է ծառայել նաև հետադարձ մատենագիտական որոնումների համար՝ օգնելով ճշտել կոնկրետ հրատարակությունների տվյալները և վերականգնել որոշակի ժամանակաշրջանի տպագիր արտադրանքի կազմը։ Գրադարանագիտության և գրքագիտության պատմության ուսումնասիրության ընթացքում այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է, քանի որ պահպանված մատենագիտական տվյալների միջոցով փաստագրում է հրատարակչական կյանքի առանձին փուլերը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը միավորում է ազգային տպագիր արտադրանքի հաշվառման, տեղեկատվության համակարգման և մշակութային ժառանգության փաստագրման գործառույթները՝ ապահովելով հայկական գրքի վերաբերյալ տվյալների պահպանությունն ու հասանելիությունը հետագա ուսումնասիրությունների համար։

Педагогика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ուսուցման գործընթացում ձևամոլության երևույթի բացահայտմանը, դրա առաջացման պատճառների վերլուծությանը, հիմնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը և հաղթահարման մանկավարժական արդյունավետ ուղիների ներկայացմանը։ Աշխատության կենտրոնում այն խնդիրն է, երբ կրթական գործընթացի արտաքին ձևերը՝ դասի կազմակերպումը, փաստաթղթավորումը, գնահատումը, առաջադրանքների կատարումը կամ սահմանված ընթացակարգերի պահպանումը, սկսում են գերակշռել ուսուցման իրական բովանդակության և կրթական նպատակների նկատմամբ։ Այս իրավիճակում ուսուցումը կարող է պահպանել իր արտաքին կազմակերպվածությունը, սակայն չապահովել սովորողների գիտելիքների խորքային յուրացումը, մտածողության զարգացումը, ինքնուրույնությունը և գործնական կարողությունների ձևավորումը։ Ձևամոլությունը կրթական միջավայրում կարող է դրսևորվել տարբեր մակարդակներում։ Դասավանդման ժամանակ այն կարող է արտահայտվել դասի մեխանիկական կառուցվածքով, նյութի վերարտադրությամբ, սովորողների իրական առաջընթացի փոխարեն ձևական ցուցանիշների վրա կենտրոնանալով, գնահատականը որպես ինքնանպատակ օգտագործելով կամ ուսուցչի և սովորողի միջև իրական փոխգործակցության բացակայությամբ։ Սովորողն իր հերթին կարող է ձգտել ոչ թե նյութը հասկանալուն, այլ միայն պահանջվող աշխատանքը կատարելու, ճիշտ պատասխանը վերարտադրելու կամ բարձր գնահատական ստանալու։ Այս դեպքում կրթական գործունեության արտաքին արդյունքը կարող է չհամապատասխանել սովորողի իրական գիտելիքներին և կարողություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր հարցերից է ձևամոլության առաջացման պատճառների բացահայտումը։ Դրանց թվում կարող են լինել ուսուցման չափազանց վարչականացված կազմակերպումը, ուսումնական արդյունքների քանակական ցուցանիշների նկատմամբ գերակշռող ուշադրությունը, ուսուցչի աշխատանքի նկատմամբ ձևական վերահսկողությունը, դասագրքային նյութի մեխանիկական վերարտադրությունը, գնահատման ոչ արդյունավետ համակարգերը և սովորողների անհատական առանձնահատկությունների անտեսումը։ Ձևամոլությանը կարող է նպաստել նաև այնպիսի կրթական միջավայրը, որտեղ սխալը ընկալվում է ոչ թե որպես սովորելու բնական բաղադրիչ, այլ որպես բացասական արդյունք, ինչի հետևանքով սովորողները կարող են խուսափել հարցեր տալուց, սեփական տեսակետն արտահայտելուց կամ ինքնուրույն լուծումներ առաջարկելուց։ Խնդրի հաղթահարման հիմնական ուղղությունը ուսուցման բովանդակության և ձևերի միջև հավասարակշռության վերականգնումն է։ Ուսուցման կազմակերպչական ձևերը պետք է ծառայեն կրթական նպատակներին և ոչ թե փոխարինեն դրանց։ Այդ նպատակով կարևոր է կիրառել սովորողակենտրոն, համագործակցային և ակտիվ ուսուցման մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս սովորողին մասնակցել գիտելիքի կառուցման գործընթացին։ Խնդրահարույց իրավիճակների ստեղծումը, քննարկումները, նախագծային աշխատանքները, հետազոտական առաջադրանքները, գործնական խնդիրների լուծումը և ինքնագնահատումը կարող են նվազեցնել մեխանիկական ուսուցման դերը և մեծացնել սովորողի իրական ներգրավվածությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գնահատման համակարգի կատարելագործումը։ Եթե գնահատվում է միայն վերջնական պատասխանը կամ ճիշտ վերարտադրությունը, սովորողը կարող է կենտրոնանալ ձևական արդյունքի վրա։ Ավելի արդյունավետ է գնահատել նաև մտածողության ընթացքը, հիմնավորումները, խնդիրների լուծման ռազմավարությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքը նոր իրավիճակներում կիրառելու կարողությունը։ Ձևամոլության հաղթահարման համար անհրաժեշտ է նաև ուսուցչի մասնագիտական դիրքորոշման փոփոխություն։ Ուսուցիչը պետք է կարողանա տարբերել կրթական գործընթացի իրական արդյունքը դրա արտաքին ցուցանիշներից և մշտապես գնահատել՝ արդյոք կիրառվող մեթոդները նպաստո՞ւմ են սահմանված կրթական նպատակների իրականացմանը։ Դասի պլանը, ուսումնական փաստաթղթերը և մեթոդական պահանջները կարևոր են այնքանով, որքանով օգնում են արդյունավետ կազմակերպել ուսուցումը, սակայն դրանք չպետք է վերածվեն ինքնանպատակ ձևականությունների։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև մանկավարժական ստեղծագործականության դերը։ Տարբեր դասարաններ, սովորողների տարբեր խմբեր և տարբեր ուսումնական առարկաներ պահանջում են համապատասխան մեթոդական լուծումներ, ուստի մեկ ընդհանուր ձևի մեխանիկական կիրառումը կարող է նվազեցնել ուսուցման արդյունավետությունը։ Ուսուցման գործընթացի իրական արդյունավետությունը պետք է որոշվի ոչ թե միայն դասի արտաքին կազմակերպվածությամբ, այլ այն արդյունքով, թե որքանով է սովորողը հասկացել նյութը, կարողանում այն կիրառել, ինքնուրույն մտածել, հիմնավորել իր տեսակետը և շարունակել սովորել առանց մշտական արտաքին վերահսկողության։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ ձևամոլության խնդրի վերլուծությունը կարող է օգնել ուսուցիչներին, դասախոսներին և կրթության կազմակերպիչներին վերանայել ուսուցման կազմակերպման որոշ մոտեցումներ և ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել կրթության իրական բովանդակությանը։ Այն նաև կարևոր է կրթության որակի ապահովման տեսանկյունից, քանի որ ձևական ցուցանիշների և իրական ուսումնական արդյունքների միջև տարբերությունը կարող է խոչընդոտել կրթական համակարգի զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր մանկավարժական խնդիր է դիտարկում՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ կրթությունը չի կարող սահմանափակվել միայն սահմանված ձևերի և ընթացակարգերի պահպանմամբ։ Դրա հիմնական նպատակը սովորողի անձի, գիտելիքների, կարողությունների և մտածողության զարգացումն է, իսկ կրթական ձևերն ու մեթոդները պետք է ընտրվեն հենց այդ նպատակին ծառայելու համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, մեթոդիստներին, կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և կրթության որակի խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։