Համառոտ այբբենարան

Право

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքին որպես սոցիալական և պատմական երևույթի տեսական-իրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրավունքի ծագման, ձևավորման, զարգացման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման մեջ դրա ունեցած դերի բացահայտումն է։ Աշխատանքում իրավունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես նորմերի և կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակության պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված սոցիալական ինստիտուտ, որը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և արժեքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի և հասարակության փոխազդեցությանը, իրավական նորմերի առաջացման սոցիալական նախադրյալներին և դրանց փոփոխությանը՝ հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել իրավունքի վերաբերյալ հիմնական տեսական ուղղությունները՝ բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, սոցիոլոգիական իրավագիտության, պատմական դպրոցի և այլ հայեցակարգերի մոտեցումները։ Այդ համատեքստում վերլուծվում են իրավունքի էության, բովանդակության, արժեքային նշանակության, սոցիալական պայմանավորվածության և պարտադիր բնույթի վերաբերյալ տարբեր տեսական դիրքորոշումները։ Կարևորվում է նաև իրավունքի և պետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ պետական իշխանության գործունեությունը և իրավական կարգավորումը պատմականորեն ձևավորվել են փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել իրավունքի գործառույթները՝ հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը, իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, սոցիալական կայունության ապահովումը, հակասությունների լուծումը և հասարակական վարքագծի սահմանների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական գիտակցության, իրավական մշակույթի և իրավական արժեքների նշանակությանը՝ իրավունքի իրական սոցիալական ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավունքի փոփոխական և միաժամանակ շարունակական բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական պայմանների փոփոխությունն ու հասարակական պահանջները նպաստում իրավական համակարգերի վերափոխմանը։ Աշխատանքի տեսական արդյունքները կարող են նպաստել իրավունքի էության և զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ընկալմանը, իրավական երևույթների սոցիալական պայմանավորվածության բացահայտմանը և ժամանակակից իրավական գործընթացների գիտական մեկնաբանմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

История

Այս մատենագիտական ցանկը նվիրված է Վ. Ի. Լենինի և Հայաստանի հետ կապված պատմական, քաղաքական և հասարակական հարցերի վերաբերյալ գրականության համակարգմանը։ Այն կարող է ընդգրկել Լենինի գործունեությանը, գաղափարական և քաղաքական հայացքներին, ինչպես նաև Հայաստանի և հայ ժողովրդի վերաբերյալ նրա դիրքորոշումներին ու ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, փաստաթղթեր և այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել Հայաստանի՝ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը, հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի առանձնահատկությունները և այդ գործընթացների վերաբերյալ ժամանակի քաղաքական մտքի գնահատականները։ Ցանկը կարող է ներառել ինչպես Լենինի աշխատությունները և ելույթները, այնպես էլ նրա գործունեությանն ու Հայաստանի պատմությանը վերաբերող հետազոտություններ, արխիվային փաստաթղթերի ժողովածուներ և պատմագիտական հրապարակումներ։ Առանձին նշանակություն կարող են ունենալ ազգային հարցի, Անդրկովկասի քաղաքական իրավիճակի, հայ ժողովրդի սոցիալական ու քաղաքական խնդիրների և տարածաշրջանի հեղափոխական շարժումների վերաբերյալ նյութերը։ Հրատարակությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր աղբյուրներում արտացոլված տեսակետները, հետևել քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ ժամանակակից և հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների զարգացմանը և բացահայտել թեմայի ուսումնասիրման աղբյուրագիտական հիմքը։ Մատենագիտական ցանկը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և Անդրկովկասի նորագույն պատմության, խորհրդային շրջանի պատմագրության, քաղաքական մտքի և ազգային հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և դասախոսների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես կողմնորոշիչ նյութ՝ համապատասխան սկզբնաղբյուրների և գիտական գրականության որոնման, ընտրության և հետագա ուսումնասիրության համար։

Сельское хозяйство

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի առողջ տնկանյութի ստացման, բազմացման և արտադրության կենսատեխնոլոգիական ու ագրոտեխնիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի տարբեր բնակլիմայական պայմանների հաշվառմամբ։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է ներկայացնել կարտոֆիլի բարձրորակ և ֆիտոսանիտարապես առողջ տնկանյութի արտադրության այն մեթոդներն ու տեխնոլոգիական մոտեցումները, որոնք կարող են նպաստել բերքատվության բարձրացմանը, սորտային հատկանիշների պահպանմանը և կարտոֆիլի արտադրության արդյունավետության ավելացմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը բույսերի կենսատեխնոլոգիական բազմացումն է, որը հնարավորություն է տալիս ստանալ հիվանդություններից հնարավորինս զերծ, գենետիկորեն կայուն և միատարր տնկանյութ։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի կարտոֆիլի միկրոբազմացումը՝ in vitro պայմաններում առողջ սկզբնական նյութի ստացման և հետագա բազմացման նպատակով։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև միկրոկլոնալ բազմացման, բույսերի կտրոնավորման, մինի-պալարների և այլ բարձրակարգ տնկանյութի ստացման տեխնոլոգիական փուլերին, ինչպես նաև դրանց արտադրական պայմաններում կիրառման հնարավորություններին։ Միաժամանակ ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է առողջ տնկանյութի հետագա ագրոտեխնիկան, քանի որ կենսատեխնոլոգիական եղանակով ստացված բարձրորակ նյութի առավելությունները լիարժեք դրսևորվում են միայն համապատասխան հողային, կլիմայական և մշակության պայմանների ապահովման դեպքում։ Հայաստանի բնակլիմայական բազմազանությունը՝ բարձրությունների, ջերմաստիճանային ռեժիմների, տեղումների, խոնավության և հողային պայմանների տարբերություններով, պահանջում է կարտոֆիլի մշակության տեխնոլոգիայի տեղայնացում և յուրաքանչյուր գոտու առանձնահատկություններին համապատասխան ագրոտեխնիկական միջոցառումների ընտրություն։ Աշխատանքը կարող է ընդգրկել տնկման ժամկետների, տնկանյութի չափերի և որակի, բույսերի սնուցման, ոռոգման, հողի մշակության, միջշարային խնամքի, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի, ինչպես նաև բերքահավաքի և պահպանության հետ կապված հարցեր։ Առանձին նշանակություն ունի այն խնդիրը, թե տարբեր բնակլիմայական գոտիներում ինչ պայմաններ են առավել նպաստավոր առողջ տնկանյութի արագ բազմացման և բարձր բերքատվության ապահովման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել կարտոֆիլի սերմնաբուծության և արտադրության համակարգերի կատարելագործման, առողջ տնկանյութի տեղական արտադրության ընդլայնման և ներմուծվող տնկանյութից կախվածության նվազեցման նպատակով։ Աշխատությունը միավորում է բույսերի կենսատեխնոլոգիայի, բուսաբուծության, ագրոնոմիայի, բույսերի պաշտպանության և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման խնդիրները՝ ներկայացնելով կարտոֆիլի առողջ տնկանյութի ստացման ամբողջական շղթան՝ լաբորատոր փուլից մինչև դաշտային արտադրություն։ Այն կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության մասնագետներին, բույսերի կենսատեխնոլոգներով զբաղվող հետազոտողներին, ագրոնոմներին, սերմնաբույծներին, ֆերմերներին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Հայաստանի պայմանների վրա կենտրոնացված ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է երկրի տարբեր գյուղատնտեսական գոտիներում կարտոֆիլի արտադրության տեխնոլոգիաների գիտականորեն հիմնավորված ընտրության և բարձրորակ, առողջ ու արդյունավետ տնկանյութի արտադրության զարգացման տեսանկյունից։

Литература

«Սուգի հովահարը» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է արևմտահայ տպագիր գրական ժառանգությանը։ Վերնագրի պատկերավոր ձևակերպումը հուշում է սգի, կորստի և վշտի թեմատիկ շրջանակ, իսկ հովհարի խորհրդանիշը կարող է հանդես գալ որպես հուզական ապրումների կամ հիշողությունների գեղարվեստական արտահայտման միջոց։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես փոքրածավալ գրական ստեղծագործություն, որի բովանդակային առանցքը, ըստ վերնագրի, կապված է մարդկային վշտի, կորստի զգացողության և դրանց շուրջ ձևավորվող ապրումների հետ։ Նման գրական երկերում սուգը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես անձնական զգացում, այլև որպես հիշողության, կարոտի և մարդկային հարաբերությունների արժեքի բացահայտման միջոց։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի արևմտահայ գրական միջավայրի, Կոստանդնուպոլսի տպագրական մշակույթի և ժամանակաշրջանի գեղարվեստական լեզվի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, արևմտահայ գրական ժառանգությամբ և պատմական տպագիր նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

История

Փաստաթուղթը ներկայացնում է 1899 թվականին Կարսի մարզում անասունների շրջանում տարածված համաճարակային և զանգվածային հիվանդությունների վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկություններ։ Այն կարևոր պատմական և մասնագիտական աղբյուր է XIX դարի վերջին Կարսի տարածաշրջանում անասնաբուժական իրավիճակի, անասնապահության վիճակի և կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների տարածվածության ուսումնասիրության համար։ Նյութում ամփոփվում են տարբեր տեսակի անասունների շրջանում արձանագրված հիվանդությունների դեպքերը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել հիվանդությունների տարածման ծավալների, աշխարհագրական ընդգրկման և դրանց ազդեցության մասին։ Փաստաթղթի վիճակագրական բնույթը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր բնակավայրերում կամ տնտեսություններում արձանագրված դեպքերը և բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի անասնահամաճարակաբանական իրավիճակի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության համար հատկապես կարևոր կարող են լինել հիվանդությունների անվանումները, ախտահարված կենդանիների քանակը, հիվանդության ընթացքի կամ տարածման վերաբերյալ նշումները, ինչպես նաև հնարավոր կորուստների վերաբերյալ տվյալները։ Նման տեղեկությունները թույլ են տալիս վերականգնել տարածաշրջանում կենդանիների հիվանդությունների վերահսկման և հաշվառման այն համակարգը, որը կիրառվում էր XIX դարի վերջին։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է նաև գյուղատնտեսական պատմության տեսանկյունից, քանի որ անասնապահությունը տարածաշրջանի տնտեսական կյանքի կարևոր բաղադրիչներից էր, իսկ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կարող էր զգալի տնտեսական վնասներ պատճառել բնակչությանը և տնտեսություններին։ Նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել անասնաբուժական ծառայության կազմակերպման, հիվանդությունների գրանցման և պետական վերահսկողության մեխանիզմների մասին։ Այն կարող է օգտագործվել նաև պատմական համաճարակաբանության ուսումնասիրություններում՝ համեմատելու անցյալի և ժամանակակից անասնահամաճարակաբանական խնդիրները, հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունները և դրանց վերահսկման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, համաճարակաբաններին, գյուղատնտեսության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, պատմաբաններին, տարածաշրջանագետներին և արխիվային սկզբնաղբյուրներ ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Այն առանձնահատուկ արժեք ունի որպես իր ժամանակաշրջանի պաշտոնական վիճակագրական վկայություն, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Կարսի մարզի գյուղատնտեսական և անասնաբուժական կյանքի կոնկրետ պատկերը։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։