Հանրային բարիքների գնահատման մոտեցումները

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների սեռային դաստիարակության ժամանակակից հոգեբանամանկավարժական մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքային և անհատական զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ սեռային դաստիարակությունը նախադպրոցական կրթության կարևոր բաղադրիչներից է և ներառում է ոչ միայն երեխայի՝ սեփական մարմնի, սեռային ինքնության և տարիքին համապատասխան սահմանների մասին բնական ու հասկանալի պատկերացումների ձևավորումը, այլև ինքնահարգանքի, փոխադարձ հարգանքի, անձնական տարածքի գիտակցման և առողջ սոցիալական հարաբերությունների զարգացմանը նպաստող դաստիարակչական գործընթացներ։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նախադպրոցական տարիքի երեխաների հոգեբանական զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել սեռային դաստիարակության բովանդակությունը, մեթոդներն ու ձևերը ընտրելիս։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխայի տարիքին համապատասխան տեղեկատվության մատուցմանը, ընտանիքի և նախադպրոցական հաստատության համագործակցությանը, դաստիարակների և ծնողների դերին, ինչպես նաև երեխայի հարցերին ու հետաքրքրություններին ճիշտ և հոգեբանորեն անվտանգ արձագանքելու սկզբունքներին։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև սեռային կարծրատիպերի ձևավորման կանխարգելումը և երեխաների միջև հավասար, հարգալից ու համագործակցային հարաբերությունների խթանումը։ Ժամանակակից մոտեցումների շրջանակում սեռային դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես երեխայի ընդհանուր սոցիալական, հուզական և բարոյական զարգացման մաս, որի նպատակն է ձևավորել տարիքին համապատասխան գիտելիքներ, պատասխանատու վարքագիծ և սեփական ու այլ մարդկանց սահմանների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այն մանկավարժական մեթոդներին, որոնք առավել արդյունավետ են նախադպրոցական տարիքում՝ զրույցներ, խաղային գործունեություն, իրավիճակների քննարկում, հեքիաթներ, դիտարկումներ և երեխայի առօրյա փորձի վրա հիմնված ուսուցում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ընտանիքի դաստիարակչական միջավայրը, քանի որ երեխայի սեռային պատկերացումների ձևավորման վրա էական ազդեցություն ունեն ծնողների վերաբերմունքը, հաղորդակցման ոճը և ընտանեկան հարաբերությունների մշակույթը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է զարգացման հոգեբանության և նախադպրոցական մանկավարժության դրույթները՝ առաջարկելով սեռային դաստիարակության նկատմամբ երեխայակենտրոն, տարիքին համապատասխան և ժամանակակից մոտեցման հիմքեր։ Այն կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական կրթության մասնագետների, մանկավարժների, հոգեբանների, ծնողների և ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով երեխայի բնականոն հոգեբանական ու սոցիալական զարգացման համար բարենպաստ կրթադաստիարակչական միջավայրի ձևավորմանը։

Литература

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հրաչյա Թամրազյանի պոեզիայի առանձնահատկությունների բացահայտմանը, նրա ստեղծագործական աշխարհընկալման, թեմատիկ շրջանակի, գեղարվեստական մտածողության և բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բանաստեղծի քնարական աշխարհն է, որտեղ անձնական ապրումները, ժամանակի զգացողությունը, մարդկային հարաբերությունները, հիշողությունը, հայրենիքի գաղափարը և հոգևոր արժեքների որոնումը միահյուսվում են՝ ձևավորելով ինքնատիպ գեղարվեստական ամբողջություն։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես է բանաստեղծը սովորական և առօրյա երևույթների միջոցով արտահայտում ավելի խորքային մտքեր մարդու գոյության, ժամանակի անցողիկության, կյանքի և մահվան, սիրո ու կորստի, հույսի և ներքին պայքարի վերաբերյալ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քնարական հերոսի ներաշխարհի ուսումնասիրությունը, քանի որ Թամրազյանի պոեզիայում արտաքին իրականության պատկերները հաճախ վերածվում են ներքին ապրումների արտահայտման միջոցների։ Բանաստեղծական բնապատկերները, հիշողության պատկերները և ժամանակի մասին խորհրդածությունները կարող են հանդես գալ որպես հոգեբանական վիճակների խորհրդանշական արտահայտություններ՝ ստեղծելով մտերմիկ և խոհական մթնոլորտ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև բանաստեղծական լեզվի առանձնահատկությունները՝ բառապաշարի ընտրությունը, պատկերավորման միջոցները, փոխաբերությունները, խորհրդանիշները, համեմատությունները, հնչերանգը և ռիթմական կառուցվածքը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի բանաստեղծի կողմից ավանդական քնարական ձևերի և ժամանակակից մտածողության համադրումը, որի շնորհիվ ստեղծվում է միաժամանակ ճանաչելի և անհատական խոսք։ Նրա պոեզիայի կարևոր բաղադրիչներից է նաև մշակութային և պատմական հիշողության ներկայությունը, որը կարող է արտահայտվել ինչպես հայրենի բնաշխարհի ու ազգային ինքնության պատկերներում, այնպես էլ անցյալի և ներկայի փոխհարաբերության շուրջ մտորումներում։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև սիրային և փիլիսոփայական քնարերգությունը՝ բացահայտելով զգացմունքի և մտքի փոխներթափանցումը։ Այս ստեղծագործություններում անձնական ապրումը հաճախ վերածվում է ընդհանուր մարդկային փորձի, իսկ կոնկրետ հիշողությունը՝ ժամանակի և մարդու գոյության մասին ավելի լայն խորհրդածության։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հրաչյա Թամրազյանի պոեզիան որպես ներաշխարհի, հիշողության, ժամանակի, սիրո, հայրենիքի և հոգևոր արժեքների շուրջ կառուցված բազմաշերտ գեղարվեստական համակարգ՝ ընդգծելով նրա բանաստեղծական խոսքի ինքնատիպությունը, զգացմունքային խորությունը և խոհական բնույթը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան գրականության առանձնահատուկ դրսևորումներից մեկի՝ գանձարանային տաղերի խորհրդանշային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց գեղարվեստական կառուցվածքը, պատկերային մտածողությունը և հոգևոր-միստիկական բովանդակությունը։ Վերլուծվում են տաղերում կիրառվող խորհրդանշանների ծագումը, իմաստային շերտավորումը և կապը քրիստոնեական աշխարհընկալման ու ծիսական ավանդույթի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական արտահայտչամիջոցներին, փոխաբերական մտածողության ձևերին և միջնադարյան հայ բանաստեղծական ավանդույթի ներսում խորհրդանիշների զարգացման ընթացքին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է գանձարանային տաղը որպես ոչ միայն գրական, այլև մշակութային և կրոնափիլիսոփայական համակարգ, որտեղ խորհրդանշանը հանդես է գալիս որպես իմաստի բազմաշերտ կրող և հոգևոր փորձառության արտահայտման միջոց։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս խորքային պատկերացում կազմել միջնադարյան հայ պոետիկ մտածողության առանձնահատկությունների, նրա խորհրդանշային լեզվի և հայ գրականության զարգացման պատմական կարևոր փուլերից մեկի մասին։

Литература

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայ նոր քնարերգության հերոսի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գաղափարական-գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է քնարական հերոսը փոխակերպվել տարբեր պատմական և մշակութային փուլերում՝ արտացոլելով հասարակական մտածողության փոփոխությունները, ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները և անհատի ներաշխարհի խորացող բարդությունը։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում քնարական «ես»-ի դրսևորումներին, նրա հարաբերությանը հայրենիքի, սիրո, ժամանակի և գոյության փիլիսոփայական խնդիրների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տարբեր հայ բանաստեղծների ստեղծագործություններում հերոսի կերպարի տիպաբանական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով նրա անցումը դասական ավանդական ձևերից դեպի ժամանակակից, հոգեբանական խորությամբ և ներքին հակասություններով հարուստ արտահայտություններ։ Վերլուծվում են նաև լեզվական և ոճական միջոցները, որոնք ձևավորում են քնարական հերոսի բազմաշերտ պատկերը՝ ընդգծելով նրա դերը հայ նոր գրականության գեղարվեստական համակարգում։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ գրականագիտության մեջ և օգտակար է բանասերների, ուսանողների, գրականության հետազոտողների և հայ պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է ներկրված ջերսեյ (Jersey) տավարի ցեղի կենսաբանական առանձնահատկությունների և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտու բնական-կլիմայական պայմաններում՝ ընդգծելով կենդանիների հարմարվողականության և արտադրողականության հարցերը։ Հեղինակը վերլուծում է ջերսեյ ցեղի կենսաբանական ցուցանիշները՝ աճի դինամիկան, կաթնատվության մակարդակը, կաթի որակական կազմը (ճարպայնություն, սպիտակուցային պարունակություն) և վերարտադրողական հատկանիշները՝ տեղական պայմաններին հարմարվելու համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են կերակրման և պահվածքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների արտադրողականության վրա, ինչպես նաև անասնապահական տեխնոլոգիաների դերը ցեղի արդյունավետ օգտագործման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերսեյ տավարի համեմատական առավելություններին տեղական ցեղերի նկատմամբ՝ կաթի բարձր որակ, կերային արդյունավետություն և տնտեսապես շահավետ ցուցանիշներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կլիմայական գործոնների ազդեցությունը՝ բարձր խոնավություն, ջերմաստիճանային տատանումներ և արոտային պայմաններ, որոնք պայմանավորում են կենդանիների հարմարվողական վարքագիծը։ Աշխատությունը ընդգծում է ջերսեյ ցեղի ներդրման նշանակությունը ՀՀ անասնաբուծության զարգացման և կաթնային արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Այն օգտակար է զոոտեխնիկների, անասնաբույժների և գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար։

География

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեծ Արարատ լեռան (Արարատյան զանգվածի բարձրագույն գագաթի) ուսումնասիրությանը և նրա գագաթը նվաճելու պատմական փորձերին՝ ընդգծելով ինչպես ալպինիստական, այնպես էլ գիտական և մշակութային մոտեցումները տվյալ լեռնագագաթի նկատմամբ։ Գրքում ներկայացվում է Արարատի աշխարհագրական դիրքը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները և լեռնային ռելիեֆի առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են վերելքի բարդությունն ու ռիսկայնությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջին հայտնի արշավախմբերին, եվրոպացի և ռուս լեռնագնացների փորձերին, ինչպես նաև այն տեխնիկական և կազմակերպչական դժվարություններին, որոնց նրանք բախվել են բարձրադիր սառցադաշտերի, եղանակային կտրուկ փոփոխությունների և լեռնային տեղանքի անկանխատեսելիության պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեղական ավանդույթները և Արարատի շուրջ ձևավորված մշակութային ու խորհրդանշական ընկալումները, որոնք լեռանը տալիս են ոչ միայն բնական, այլև պատմամշակութային առանձնահատուկ նշանակություն։ Վերլուծվում են ժամանակակից ալպինիստական տեխնոլոգիաների կիրառումը, անվտանգության միջոցները և վերելքի կազմակերպման միջազգային փորձը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է զարգացել Արարատի նվաճման պատմությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։