Հանրային ծառայողների նյութական խթանման կատարելագործման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության սոցիալական ապահովագրության կառավարման համակարգի զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումների համատեքստին։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական ապահովագրության համակարգի կառուցվածքը, դրա ֆինանսավորման աղբյուրները և կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները՝ ընդգծելով պետական և կուտակային բաղադրիչների փոխհարաբերությունը։ Գրքում դիտարկվում են ՀՀ կենսաթոշակային համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը, բարեփոխումների նպատակներն ու արդյունքները, ինչպես նաև առկա խնդիրները՝ ժողովրդագրական փոփոխություններ, ֆինանսական կայունության ռիսկեր և ապահովագրական ծածկույթի բավարարության հարցեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի կառավարման արդյունավետությանը, ներդրումային քաղաքականությանը և սոցիալական արդարության ապահովման մեխանիզմներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ զարգացած և անցումային տնտեսությունների կենսաթոշակային համակարգերի համեմատական վերլուծության հիման վրա՝ բացահայտելով հնարավոր կիրառելի մոդելներ ՀՀ պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է սոցիալական ապահովագրության կայուն և արդյունավետ կառավարման կարևորությունը բնակչության սոցիալական պաշտպանության, աղքատության նվազեցման և տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների և պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Callisia fragrans (Lindl.) Woodson բույսի արդյունավետության ուսումնասիրմանը և բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում դրա աճեցման կենսատեխնոլոգիական մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բույսի աճի, զարգացման և կենսաբանական արտադրողականության առանձնահատկությունները ոչ հողային մշակության պայմաններում և գնահատել հիդրոպոնիկ համակարգի կիրառման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բույսի աճի դինամիկան, վեգետատիվ զանգվածի ձևավորումը, արմատային համակարգի զարգացումը և արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը բույսի ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի կազմին, հանքային տարրերի հարաբերակցությանը, ջրային ռեժիմին, լուսավորությանը, ջերմաստիճանին և բացօթյա պայմանների այլ գործոններին, որոնք կարող են էականորեն ազդել բույսի աճի ու կենսունակության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հիդրոպոնիկ աճեցման համապատասխան տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը, որը կարող է ներառել տնկանյութի նախապատրաստում, արմատակալում, սննդային միջավայրի ընտրություն, բույսերի տեղաբաշխում և աճի տարբեր փուլերում անհրաժեշտ պայմանների կարգավորում։ Կարող են համեմատվել տարբեր աճեցման ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով պարզել առավել արդյունավետ պայմանները և մշակել բույսի կայուն ու կանխատեսելի աճն ապահովող տեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատության ընթացքում ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիդրոպոնիկ մշակության առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև պարզելու, թե որքանով է տվյալ բուսատեսակը հարմարեցված բացօթյա ոչ հողային աճեցման համակարգերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ բուսական կենսազանգվածի ստացման, արժեքավոր կենսաբանական նյութերի արտադրության և վերահսկելի պայմաններում բույսերի մշակության նոր տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Մշակված կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են կիրառվել նաև հետագա փորձարարական աշխատանքներում՝ բույսի կենսաբանական հատկությունների, ֆիզիոլոգիական գործընթացների և հնարավոր կիրառական նշանակության ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոտեխնոլոգիայի և հիդրոպոնիկ մշակության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 20-րդ դարի 10-ական թվականների ռուս գրական և մշակութային գործիչների՝ հայկական իրականության նկատմամբ ունեցած հետաքրքրություններին, վերաբերմունքին և կապերին։ Աշխատության մեջ հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունները դիտարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական և հասարակական իրադարձությունների համատեքստում՝ բացահայտելով այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են երկու ժողովուրդների մտավոր ու մշակութային փոխառնչությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուս գրական գործիչների այցելություններին, հրապարակումներին, ստեղծագործական արձագանքներին և հասարակական դիրքորոշումներին, որոնց միջոցով արտացոլվել են Հայաստանի, հայ ժողովրդի կյանքի, մշակույթի և ազգային խնդիրների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայկական իրականության տարբեր դրսևորումները՝ պատմական իրադարձությունները, հասարակական կյանքը, մշակութային ժառանգությունը և ազգային հարցերը, ընկալվել ռուս մտավորական միջավայրում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև փոխադարձ մշակութային ազդեցությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ռուսական գրականության և մտավոր կյանքի ազդեցությունը հայ մշակույթի վրա և, հակառակ ուղղությամբ, հայկական թեմաների ու իրադարձությունների արձագանքը ռուսական գրական ու հասարակական շրջանակներում։ Ժամանակաշրջանի նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ-ռուսական մշակութային կապերի զարգացման, գրական երկխոսության ձևավորման և երկու մշակույթների փոխճանաչման գործընթացների մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ռուսագիտության և հայագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Технология

Այս աշխատանքը վերաբերում է գրունտային պատվարների նստվածքների և դեֆորմացիաների ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հիդրոտեխնիկական և ինժեներական կառույցների կայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրվում են այն ֆիզիկական և մեխանիկական գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում հողի շերտերում ծանրաբեռնվածության ազդեցությամբ՝ ներառյալ սեղմումը, սահքը և ժամանակային նստվածքային երևույթները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, խոնավության և ճնշման փոփոխությունների ազդեցությանը, ինչպես նաև նյութի անհամասեռության հետևանքով առաջացող ոչ միատեսակ դեֆորմացիաներին։ Վերլուծվում են հաշվարկային մոդելները, որոնք կիրառվում են պատվարների նստվածքների կանխատեսման համար՝ սկսած դասական գծային մոտեցումներից մինչև ավելի բարդ ոչ գծային և թվային մեթոդներ, ինչպիսիք են վերջավոր տարրերի մեթոդը։ Կարևորվում է նաև դաշտային դիտարկումների և գործիքային մոնիթորինգի դերը, որոնք թույլ են տալիս իրական պայմաններում գնահատել կառուցվածքի վարքագիծը և համեմատել այն տեսական հաշվարկների հետ։ Խնդիրների շարքում առանձնացվում են նաև երկարաժամկետ կայունության գնահատումը, սողքի և նստվածքների համատեղ ազդեցության վերլուծությունը, ինչպես նաև անվտանգ նախագծման չափանիշների մշակումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակ ունի ձևավորել ավելի ճշգրիտ կանխատեսման մեթոդներ և բարձրացնել գրունտային պատվարների անվտանգության և հուսալիության մակարդակը։

Математика

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռադիոհաճախային ազդանշաններով կառավարվող ստրիկ խցիկների կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այդպիսի համակարգերի աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությամբ կառավարման հնարավորությունները և հիմնական տեխնիկական պարամետրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռադիոհաճախային ազդանշանների ձևավորման, փոխանցման և համապատասխան տարրերի վրա դրանց ազդեցության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են կառավարման արդյունավետության, աշխատանքային կայունության, արձագանքման արագության և տարբեր ռեժիմներում համակարգի գործառական բնութագրերի հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև կառուցվածքային տարրերի ընտրության, դրանց փոխազդեցության և սարքի տեխնիկական ցուցանիշների բարելավման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ռադիոհաճախային կառավարման կիրառման արդյունավետությունը նմանատիպ էլեկտրոնային և ֆիզիկական համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռադիոֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, ռադիոտեխնիկայի և համապատասխան սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Информатика

Формальные грамматики и языки. Элементы теории трансляции աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և ծրագրավորման լեզուների ուսումնասիրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ֆորմալ քերականությունների և ձևական լեզուների հիմունքները, այն բացատրում է Չոմսկու հիերարխիան, կանոնավոր, կոնտեքստից ազատ և ավելի բարդ քերականությունների կառուցվածքը, ինչպես նաև ավտոմատների տեսությունը և դրանց կապը լեզուների ճանաչման գործընթացների հետ, գիրքը անդրադառնում է ծրագրավորման լեզուների կառուցվածքին և կոմպիլյատորների աշխատանքի սկզբունքներին՝ լեքսիկական, սինտակսական և սեմանտիկ վերլուծության փուլերով, միաժամանակ ընդգրկելով թարգմանության (translators) տեսության հիմունքները և կոդի գեներացման մոտեցումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, ծրագրավորման լեզուների և կոմպիլյատորների նախագծման ուսանողների համար։