Հայ ազգային-ազատագրական շարժումը XIII դարի երկրորդ կեսին և իրավաքաղաքական միտքը

Химия

Научное исследование посвящено изучению влияния диоксида серы на процессы окисления метана и его химические превращения в условиях цепного сопряжённого механизма реакций; в работе рассматриваются кинетические закономерности взаимодействия реагентов, роль активных радикалов в инициировании и развитии окислительных цепей, а также влияние диоксида серы как модифицирующего агента на скорость и направление химических превращений; особое внимание уделяется механизмам сопряжённых реакций в газовой фазе, образованию промежуточных продуктов и условиям, определяющим селективность процессов, что позволяет глубже понять особенности радикально-цепного окисления углеводородов в присутствии серосодержащих соединений.

Литература

Գիրքը միավորում է պատմողական և խրատական բնույթի նյութեր՝ ներկայացնելով հայերեն գրավոր ավանդության մեջ տարածված բարոյախոսական ու իմաստասիրական գրականության տարբեր դրսևորումներ։ Ժողովածուի առանցքային մասերից է «Պղնձի քաղաք» անվամբ հայտնի պատմությունը, որի վերնագիրը կապվում է հին արևելյան պատմողական ավանդույթի և խորհրդավոր քաղաքի մասին պատմությունների շարքի հետ։ Դրան զուգակցված են Խիկար Իմաստունին վերագրվող խրատներն ու իմաստալից խոսքերը։ Խիկարի կերպարը արևելյան գրականության մեջ հայտնի է որպես իմաստուն խորհրդատու, որի անունով տարածված պատմություններում և ասույթներում կարևորվում են ողջախոհությունը, փորձառությունը, չափավորությունը, ազնվությունը, արդարությունը և մարդկային հարաբերություններում խոհեմ վարքագիծը։ Խրատական խոսքերը ընթերցողին ներկայացնում են կյանքի տարբեր իրավիճակներում կողմնորոշվելու, սեփական արարքները գնահատելու և բարոյական սկզբունքներով առաջնորդվելու գաղափարներ։ Ժողովածուի մյուս նյութերը լրացնում են դրա բովանդակությունը՝ ներառելով օգտակար և ուսուցողական բնույթի խոսքեր։ Այսպիսով, աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն որպես պատմողական ընթերցանության նյութ, այլև որպես բարոյական դաստիարակության, ժողովրդական իմաստության և արևելյան գրական ժառանգության տարածմանն առնչվող հրատարակություն։

Религия

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանը՝ թուրքերեն լեզվով՝ հասանելի դարձնելով քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գրությունները թուրքերեն խոսող ընթերցողներին։ Նոր Կտակարանը քրիստոնեական սուրբգրային ժառանգության առանցքային մասն է և ներառում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, հրաշքների, չարչարանքների, մահվան ու հարության մասին ավետարանական պատմությունները, ինչպես նաև առաքյալների գործունեության, վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման և հավատի տարածման մասին վկայությունները։ Դրա բովանդակության մեջ կարևոր տեղ ունեն սիրո, ներողամտության, գթասրտության, խոնարհության, հավատարմության և հոգևոր փրկության գաղափարները։ Գիրքը կարող էր ծառայել ինչպես անհատական ընթերցանության և աղոթական խորհրդածության, այնպես էլ քրիստոնեական ուսմունքի տարածման ու ուսումնասիրման նպատակներին։ Թուրքերեն լեզվով սուրբգրային գրականության հրատարակումը կարևոր նշանակություն ուներ բազմալեզու միջավայրում ապրող քրիստոնյա համայնքների համար՝ հնարավորություն տալով նրանց ծանոթանալու աստվածաշնչյան պատգամներին իրենց առօրյա հաղորդակցության լեզվով։ Այն արժեքավոր է նաև Օսմանյան շրջանի հայ համայնքների լեզվական ու կրոնական կյանքի և թուրքերեն քրիստոնեական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դաստիարակության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը դպրոցականի անձի զարգացման գործընթացում՝ ժամանակակից կրթության արժեքային, սոցիալական և մանկավարժական պահանջների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում դպրոցականի՝ որպես հասարակության լիարժեք անդամի ձևավորման գործընթացն է, որի ընթացքում զարգանում են քաղաքացիական գիտակցությունը, պատասխանատվության զգացումը, սոցիալական ակտիվությունը, սեփական իրավունքների և պարտականությունների ըմբռնումը, այլ մարդկանց նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքը և հասարակական կյանքին մասնակցելու պատրաստակամությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է քաղաքացիական դաստիարակության էությունը, նպատակները, սկզբունքներն ու հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև դրա կապը բարոյական, հայրենասիրական, իրավական և սոցիալական դաստիարակության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցական տարիքի առանձնահատկություններին, քանի որ հենց այս շրջանում են ձևավորվում անձի արժեքային կողմնորոշումները, հասարակական վարքի նորմերը և սեփական դիրքորոշումը սոցիալական միջավայրի նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է դպրոցի դերի բացահայտումը քաղաքացիական արժեքների ձևավորման գործում։ Քննարկվում են ուսուցչի անձնական օրինակի, դասավանդվող առարկաների բովանդակության, դպրոցական ինքնակառավարման, արտադասարանական գործունեության, խմբային աշխատանքի և հասարակական նախաձեռնությունների նշանակությունը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, դպրոցի և հասարակության փոխգործակցությունը, քանի որ քաղաքացիական դաստիարակության արդյունավետությունը մեծապես կախված է երեխայի տարբեր սոցիալական միջավայրերում ստացած փորձի հետևողականությունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են աշակերտների պասիվությունը, հասարակական գործընթացների նկատմամբ անտարբերությունը, քաղաքացիական գիտելիքների սահմանափակ մակարդակը, արժեքային հակասությունները և սոցիալական պատասխանատվության ոչ բավարար ձևավորվածությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դպրոցականների իրավունքների և պարտականությունների գիտակցմանը, ժողովրդավարական արժեքների ընկալմանը, հանդուրժողականության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության և կառուցողական երկխոսության կարողությունների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել քաղաքացիական դաստիարակության կազմակերպման արդյունավետ մանկավարժական մեթոդներ և ձևեր՝ քննարկումներ, բանավեճեր, նախագծային աշխատանքներ, սոցիալական նախաձեռնություններ, ուսանողական կամ աշակերտական ինքնակառավարում և համայնքային գործունեություն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու քաղաքացիական դաստիարակության ազդեցությունը դպրոցականի անձի սոցիալականացման, ինքնուրույնության, պատասխանատվության և հասարակական ակտիվության զարգացման վրա։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել դպրոցում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ սովորողը ոչ միայն ձեռք է բերում գիտելիքներ, այլև զարգացնում է հասարակական կյանքին գիտակցված մասնակցության համար անհրաժեշտ արժեքներ, հմտություններ և վարքային դիրքորոշումներ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսուցիչների, դպրոցների ղեկավարների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, սոցիալական մանկավարժների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Культура

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն կազմվել է գիտնականներին, մասնագետներին, գրադարաններին, մշակութային կազմակերպություններին և ընթերցողների լայն շրջանակին անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ժամանակին տրամադրելու համար։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված համապատասխան գրքեր ու այլ նյութեր, ինչպես նաև հանրապետությունում լույս տեսնող պարբերականների և որոշ կենտրոնական հրատարակությունների մշակույթի ու արվեստի թեմաներով հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Ներկայացվող նյութերի թեմատիկ շրջանակը լայն է և ներառում է մշակույթի պատմությունը, մշակութային շինարարությունը, մշակութալուսավորչական գործունեությունը, թանգարանագիտությունը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությունը, գրադարանագիտությունն ու մատենագիտությունը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակները՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, ճարտարապետություն և այլ ուղղություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրականությունը դասակարգվում է համակարգված սկզբունքով՝ տասնորդական դասակարգման սխեմայի համաձայն, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով։ Նկարագրությունների հետ կապված գրադարանային շիֆրերի առկայությունը լրացուցիչ որոնողական նշանակություն է տալիս տեղեկատուին՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումն ու դրանց հետագա օգտագործումը գրադարանային ֆոնդերում։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ այն հնարավորություն է տալիս հետևելու որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակվող գրականության ընթացքին, բացահայտելու առավել ակտիվ ուսումնասիրվող թեմաները և կողմնորոշվելու գիտական ու մասնագիտական տեղեկատվության աճող հոսքում։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը պատկերացում է տալիս այն թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և գիտական ուղղությունների մասին, որոնք արտացոլվել են ժամանակի տեղեկատվական դաշտում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր հետազոտական աշխատանքի համար՝ օգնելով կազմել գրականության ցանկեր, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրներ, ուսումնասիրել խորհրդահայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական գրականության զարգացումը և հետազոտել տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանամատենագիտական համակարգը։ Այն հատկապես օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Культура

Ուսումնասիրությունը նվիրված է խորհրդանշանային մտածողության դրսևորումներին հայկական ճարտարապետության մեջ՝ բացահայտելով ճարտարապետական ձևերի, հորինվածքային լուծումների, զարդաքանդակների և տարածական կազմակերպման գաղափարական ու մշակութային նշանակությունը։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ հայկական ճարտարապետական ժառանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես շինարարական և գեղագիտական արժեք, այլև որպես ժողովրդի աշխարհընկալումը, հոգևոր պատկերացումները, մշակութային հիշողությունն ու ինքնությունը արտահայտող համակարգ։ Հետազոտության ընթացքում քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների ճարտարապետական հուշարձաններում հանդիպող խորհրդանշական ձևերն ու մոտիվները, դրանց ծագումը, զարգացումը և փոխակերպումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում խաչի, շրջանաձև և երկրաչափական ձևերի, թվային հարաբերությունների, բուսական ու կենդանական զարդանախշերի, ինչպես նաև լույսի, տարածության և ծավալի խորհրդանշական կիրառություններին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճարտարապետական տարրերը հաճախ հանդես գալիս ոչ միայն որպես կառուցվածքային կամ դեկորատիվ բաղադրիչներ, այլև որպես որոշակի գաղափարներ ու արժեքներ փոխանցող նշաններ։ Կարևորվում է նաև քրիստոնեական աշխարհայացքի և հայկական նախաքրիստոնեական մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը ճարտարապետական խորհրդանշանների ձևավորման ու պահպանման վրա։ Աշխատության մեջ ավանդական ձևերը դիտարկվում են պատմական զարգացման մեջ՝ ընդգծելով դրանց շարունակականությունը և տարբեր դարաշրջաններում նոր իմաստներով վերաիմաստավորվելու հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական ճարտարապետությունը ուսումնասիրել որպես մշակութային հաղորդակցության յուրահատուկ լեզու, որի միջոցով սերունդներին փոխանցվել են հավատալիքներ, պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության գաղափարներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, հնագետներին և խորհրդանշանագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։