Հայ եկեղեցու հին տոնացույցում հիշատակված սրբերի լիակատար վարքերն ու վկայաբանությունները, հատոր վեցերորդ

Политология

Սույն հրատարակությունը պարունակում է հայոց Ազգային ժողովի չորրորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունները՝ ներկայացնելով արևմտահայ ազգային ներկայացուցչական կառույցի գործունեության, ժողովական քննարկումների և համայնքային կառավարման պատմական վավերագրությունը։ Այն XIX դարի արևմտահայ հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրության համար կարևոր փաստաթղթային սկզբնաղբյուր է, որն արտացոլում է ազգային ինքնակառավարման հաստատությունների գործունեության կազմակերպական ձևերը, ժողովական աշխատանքի սկզբունքները և ազգային նշանակության հարցերի քննարկման ընթացքը։ Ազգային ժողովը արևմտահայ համայնքի կառավարման կարևորագույն ներկայացուցչական մարմիններից էր, որի գործունեությունն ընդգրկում էր ազգային-եկեղեցական կառավարման, կրթական ու բարեգործական հաստատությունների, համայնքային հարաբերությունների կարգավորման և հասարակական կյանքի կազմակերպման հիմնահարցերը։ Նրա նիստերում քննարկվող խնդիրները վերաբերում էին համայնքի ներքին կազմակերպվածությանը, ազգային հաստատությունների գործունեությանը, հասարակական պատասխանատվությանը և հավաքական շահերի պաշտպանությանը։ Արձանագրային այս հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ժողովական աշխատանքի պաշտոնական ընթացքին, քննարկումների կազմակերպմանը, բարձրացված հարցերի բնույթին և որոշումների ընդունման մեխանիզմներին։ Նման փաստաթղթերի առանձնահատուկ արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ դրանք գրավոր կերպով ամրագրում են ազգային կառավարման մարմնի գործունեությունը՝ պահպանելով ոչ միայն որոշումների փաստը, այլև ժամանակաշրջանի վարչական լեզուն, գործավարական մոտեցումները և հասարակական խնդիրների քննարկման մշակույթը։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերակազմելու ազգային կառավարման համակարգի գործնական գործունեությունը և հասկանալու, թե ինչպես էին ձևավորվում համայնքային նշանակության որոշումները։ Հրատարակության պատմական ու գաղափարական նշանակությունը սերտորեն կապված է արևմտահայ Ազգային սահմանադրության և դրա հիման վրա ձևավորված ներկայացուցչական կառավարման համակարգի հետ։ 1860 թվականին ընդունված և 1863 թվականին օսմանյան իշխանությունների կողմից հաստատված Ազգային սահմանադրությունը կարևոր շրջադարձային նշանակություն ունեցավ արևմտահայության հասարակական ու քաղաքական կազմակերպման պատմության մեջ։ Այն նախատեսում էր ազգային կառավարման մարմինների գործունեության կանոնակարգում, ներկայացուցչական մասնակցության սկզբունքների հաստատում, իրավասությունների բաշխում և համայնքային խնդիրների լուծման որոշակի ընթացակարգերի սահմանում։ Ազգային ժողովը դարձավ այդ սահմանադրական համակարգի կենտրոնական կառույցներից մեկը, որտեղ քննարկվում էին համայնքի ընդհանուր շահերին առնչվող հարցերը և ձևավորվում ազգային կյանքի կազմակերպմանն ուղղված որոշումները։ Նիստերի արձանագրությունները կարևոր նյութ են այդ համակարգի գործունեության, սահմանադրական սկզբունքների գործնական կիրառության, ազգային հաստատությունների փոխհարաբերությունների և համայնքային ինքնակառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս նաև պատկերացում կազմելու հասարակական տարբեր շրջանակների ներկայացվածության, ժողովական մասնակցության և ազգային կառավարման գործընթացում հավաքական պատասխանատվության ընկալման մասին։ 1880-ական թվականներին արևմտահայ հասարակական կյանքը զարգանում էր բարդ քաղաքական և վարչական պայմաններում։ Օսմանյան կայսրության ներքին իրադրությունը, հայ բնակչության ազգային ու հասարակական իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը, կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեության խնդիրները և համայնքային ինքնակազմակերպման մարտահրավերները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում ազգային գործիչների ուշադրության կենտրոնում։ Այս պայմաններում Ազգային ժողովը կարևոր դեր ուներ համայնքի հասարակական շահերի ներկայացման, ազգային հաստատությունների գործունեության պահպանման և տարբեր խնդիրների քննարկման գործում։ Կոստանդնուպոլիսը՝ որպես արևմտահայության քաղաքական, մտավոր, մշակութային և հրատարակչական գլխավոր կենտրոն, այդ գործընթացների հիմնական միջավայրն էր։ Քաղաքի հայկական տպարանները նպաստում էին ազգային մարմինների գործունեության վերաբերյալ պաշտոնական փաստաթղթերի և տեղեկությունների տարածմանը՝ ապահովելով դրանց գրավոր պահպանությունն ու հասանելիությունը։ Միքայել Սարյանի տպարանում լույս տեսած այս հրատարակությունը վկայում է ժողովական փաստաթղթերի տպագրության և ազգային կառավարման պատմական հիշողության պահպանման կարևորության մասին։ Գրական-փաստաթղթային տեսանկյունից այն առանձնանում է պաշտոնական արձանագրային շարադրանքով, ժողովական ու վարչական բառապաշարով և փաստաթղթերի կազմման ժամանակաշրջանին բնորոշ լեզվական առանձնահատկություններով։ Արձանագրային բնույթը հրատարակությանը հաղորդում է վավերագրական նշանակություն՝ այն տարբերակելով գեղարվեստական և հրապարակախոսական գրականությունից։ Դրա միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել XIX դարի հայերեն գործավարական լեզուն, հասարակական-իրավական տերմինաբանությունը, պաշտոնական գրագրության ձևերը և ազգային հաստատությունների փաստաթղթային մշակույթը։ Հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ նման արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ազգային կառավարման ոչ միայն գաղափարական սկզբունքները, այլև դրանց իրականացման առօրյա ընթացքը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում արևմտահայ սահմանադրական պատմությամբ, Ազգային ժողովի գործունեությամբ, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի կառավարման համակարգով, XIX դարի հասարակական-քաղաքական հարաբերություններով և հայ իրավաքաղաքական մտքի զարգացմամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև հայ ազգային հաստատությունների կառուցվածքի, ներկայացուցչական կառավարման ավանդույթների, ժողովական ընթացակարգերի և ազգային ինքնակազմակերպման պատմության ուսումնասիրության մեջ։ Ընթերցողական և գիտաճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս անմիջականորեն հաղորդակցվելու հայ ազգային կառավարման պատմական փորձին և հասկանալու ազգային ներկայացուցչական մարմինների դերը հասարակական կյանքի կազմակերպման գործում։ Դրանք բացահայտում են սահմանադրական կարգի, հավաքական պատասխանատվության, հասարակական մասնակցության և ազգային շահերի պաշտպանության նշանակությունը հայոց պատմության մեջ։ Հրատարակությունը հայ փաստաթղթային ու տպագիր ժառանգության արժեքավոր նմուշ է, որը կարևոր սկզբնաղբյուր է արևմտահայության ազգային կառավարման, սահմանադրական մտածողության և XIX դարի հասարակական-քաղաքական կյանքի պատմության ամբողջական ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսության կայունացման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման փորձի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տնտեսական, ինստիտուցիոնալ և սոցիալական գործոնները, որոնք պայմանավորում են անցումային փուլում տնտեսության կայունացման գործընթացը, ինչպես նաև գնահատել տնտեսական քաղաքականության միջոցով առկա խնդիրների հաղթահարման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տնտեսության համակարգային վերափոխման առանձնահատկությունները, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման ընթացքը, սեփականության հարաբերությունների փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մեխանիզմների հաստատումը։ Ուսումնասիրվում են անցումային տնտեսություններին բնորոշ մակրոտնտեսական հիմնական խնդիրները՝ գնաճային գործընթացները, արտադրության և ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները, գործազրկությունը, պետական ֆինանսների հավասարակշռությունը, արտաքին տնտեսական կախվածությունը և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովումը։ ՀՀ տնտեսության օրինակով դիտարկվում են տնտեսական վերափոխումների ընթացքում ձևավորված կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի և կայունության վրա, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացման անհամաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական տնտեսական քաղաքականության գործիքներին՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ձեռնարկատիրության խթանմանը, մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը և կառուցվածքային բարեփոխումների իրականացմանը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև ինստիտուցիոնալ միջավայրի դերը, քանի որ արդյունավետ շուկայական ինստիտուտների, սեփականության իրավունքների պաշտպանության, տնտեսական մրցակցության և իրավական կանխատեսելիության ապահովումը կարևոր նախապայմաններ են կայուն տնտեսական զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են սոցիալական խնդիրները ևս, մասնավորապես զբաղվածության, եկամուտների բաշխման, աղքատության և սոցիալական պաշտպանության հարցերը, որոնք անցումային փոփոխությունների ընթացքում կարող են էական ազդեցություն ունենալ հասարակության բարեկեցության վրա։ Կայունացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կարճաժամկետ մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովման գործընթաց, այլև որպես երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային հիմքերի ստեղծման համակարգ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրել տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսության զարգացման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով տնտեսական կայունության ապահովման խոչընդոտները և հնարավոր լուծումների ուղղությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Աշխատանքը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական բարեփոխումների առաջնահերթությունների որոշման, մակրոտնտեսական քաղաքականության կատարելագործման և կայուն ու հավասարակշռված տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների մշակման համար։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է նաիրիտային լատեքսի հիմքով կոփված կամ ամրացված միջավայրերի մշակմանը և դրանց հատկությունների համալիր հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է նաիրիտային լատեքսի՝ որպես պոլիմերային նյութի, կիրառման հնարավորությունների բացահայտումը և դրա հիմքով այնպիսի նյութային համակարգերի ստացումը, որոնց ֆիզիկական, մեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունները կարող են համապատասխանել տարբեր գործնական պահանջների։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում լատեքսային համակարգի բաղադրության ընտրությանը, տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությանը և այն գործընթացներին, որոնց արդյունքում հեղուկ կամ դիսպերս համակարգը վերածվում է ավելի ամուր և կայուն կառուցվածքի։ Կարևոր խնդիր է ուսումնասիրել կոփման պայմանների ազդեցությունը ստացվող նյութի կառուցվածքի և հատկությունների վրա, քանի որ ջերմաստիճանը, ժամանակը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը և տեխնոլոգիական ռեժիմները կարող են էապես փոխել վերջնական արտադրանքի ամրությունը, առաձգականությունը, կպչունությունը, ջերմակայունությունը և այլ բնութագրեր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև նյութի ծերացման գործընթացները, արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ կայունությունը, խոնավության և ջերմաստիճանի փոփոխությունների հանդեպ վարքը, ինչպես նաև տարբեր հավելումների կիրառման արդյունավետությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ստանալ անհրաժեշտ հատկություններով նյութ, այլև հասկանալ դրա կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունը և հիմնավորել օպտիմալ բաղադրությունը։ Աշխատանքի փորձարարական մասը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով նաիրիտային լատեքսային համակարգերի պատրաստում, դրանց կոփում, ֆիզիկաքիմիական և մեխանիկական հատկությունների որոշում և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ռետինատեխնիկական նյութերի, սոսնձային համակարգերի, պաշտպանիչ ծածկույթների և այլ պոլիմերային արտադրատեսակների մշակման ու կատարելագործման համար՝ կախված ուսումնասիրվող նյութերի կոնկրետ հատկություններից։ Աշխատանքը կարևոր է նաև նյութերի տեխնոլոգիական մշակման պայմանների օպտիմալացման տեսանկյունից, քանի որ ճիշտ ընտրված բաղադրությունը և կոփման ռեժիմը կարող են բարձրացնել նյութի շահագործման հուսալիությունն ու կայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է պոլիմերային քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի խնդիրները՝ նպատակ ունենալով մշակել նաիրիտային լատեքսի հիմքով նոր կամ բարելավված նյութային համակարգեր և գիտականորեն գնահատել դրանց կառուցվածքային ու շահագործական հատկությունները։

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է հանքահումքի համալիր օգտագործմամբ զբաղվող ձեռնարկությունների հարկման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պետական եկամուտների ձևավորման միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հանքարդյունաբերական ոլորտի հարկային բեռի կառուցվածքը, գործող հարկատեսակների կիրառման արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների տնտեսական վարքագծի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքային ռեսուրսների օգտագործման ռոյալթի համակարգին, շահութահարկի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև բնապահպանական վճարների և ռեսուրսների վերականգնման ծախսերի հաշվառման մեխանիզմներին։ Գրքում դիտարկվում են նաև համալիր վերամշակման տեխնոլոգիաների ներդրման հարկային խթանման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հումքի օգտագործման խորությունը և նվազեցնել թափոնների ծավալը։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ուսումնասիրում է միջազգային փորձը՝ հատկապես այն երկրներում, որտեղ հանքահումքային ոլորտի հարկումը ուղղված է ոչ միայն եկամուտների ապահովմանը, այլև կայուն զարգացման խթանմանը։ Աշխատությունը ընդգծում է հարկային քաղաքականության բարելավման անհրաժեշտությունը՝ որպես գործիք հանքահումքային համալիրի արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների և հանքարդյունաբերության ոլորտի քաղաքականություն մշակողների համար։

Другие предметы

Этот сборник представляет основные методы и подходы теории оптимизации, сочетая теоретический материал с практическими примерами и задачами для самостоятельного решения. В книге рассматриваются задачи линейной и нелинейной оптимизации, методы поиска экстремумов, ограничения, а также алгоритмы оптимального выбора в различных математических и прикладных системах. Особое внимание уделяется пошаговому разбору примеров, что помогает лучше понять принципы построения и решения оптимизационных моделей. Материал ориентирован на развитие аналитического мышления и навыков применения математических методов в экономике, инженерии, информатике и других областях. Сборник полезен студентам технических и экономических специальностей, а также всем, кто изучает методы математического моделирования и оптимизации.