Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1985 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և տարրական մասնիկների փորձարարական հետազոտությունների կարևոր խնդիրներից մեկին՝ անցումային ճառագայթման օղակաձև դետեկտորների աշխատանքային առանձնահատկությունների և լայն էներգետիկ տիրույթում էլեկտրամագնիսական հեղեղների լիցքային ասիմետրիայի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարձր էներգիա ունեցող լիցքավորված մասնիկների՝ տարբեր էլեկտրամագնիսական հատկություններով միջավայրերի սահմանները հատելիս առաջացող անցումային ճառագայթման գրանցման ֆիզիկական սկզբունքները, ինչպես նաև այդ երևույթի կիրառման հնարավորությունները մասնիկների նույնականացման և դրանց բնութագրերի որոշման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օղակաձև կառուցվածք ունեցող դետեկտորների աշխատանքի մեխանիզմներին, դրանց զգայունությանը, գրանցման արդյունավետությանը և փորձարարական չափումների ճշգրտության վրա ազդող գործոններին։ Ուսումնասիրվում են 1-ից մինչև 1000 ԳէՎ էներգիաների տիրույթում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական հեղեղների զարգացման օրինաչափությունները, դրանցում դրական և բացասական լիցքավորված բաղադրիչների հարաբերակցությունը և լիցքային ասիմետրիայի առաջացման ֆիզիկական պատճառները։ Քննարկվում է բարձր էներգիա ունեցող մասնիկների նյութի հետ փոխազդեցության հետևանքով երկրորդային մասնիկների առաջացման և բազմացման գործընթացը, որի արդյունքում ձևավորվում են բարդ կառուցվածք ունեցող մասնիկային հեղեղներ։ Վերլուծվում է լիցքավորված մասնիկների տարածական և էներգետիկ բաշխումը, ինչպես նաև հեղեղների տարբեր փուլերում դրանց քանակական հարաբերակցության փոփոխությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դետեկտորների միջոցով ստացված փորձարարական տվյալների և տեսական պատկերացումների համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել օգտագործվող գրանցման համակարգերի արդյունավետությունը և ավելի մանրամասն ուսումնասիրել բարձր էներգետիկ փոխազդեցությունների բնույթը։ Դիտարկվող էներգետիկ լայն միջակայքը հնարավորություն է տալիս հետևել ուսումնասիրվող երևույթների փոփոխությանը մասնիկների էներգիայի աճին զուգընթաց և բացահայտել տարբեր էներգիաներում էլեկտրամագնիսական հեղեղների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում ներկայացվող մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ մասնիկների դետեկտորների կատարելագործման, փորձարարական սարքավորումների բնութագրերի գնահատման և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձերում մասնիկների ավելի արդյունավետ գրանցման ու տարբերակման համար։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում տարրական մասնիկների ֆիզիկայի, միջուկային և բարձր էներգիաների ֆիզիկայի, տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրության, ինչպես նաև մասնիկների գրանցման ժամանակակից մեթոդների և դետեկտորային համակարգերի մշակման ոլորտների մասնագետների համար։

Математика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է փոխադարձ դիֆուզիայի ազդեցության վերլուծությանը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում էլեկտրոնային խառնուրդային (իմպուրային) վիճակների վրա՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպես է ատոմային մասշտաբով նյութերի խառնուրդային ներթափանցումը փոխում էներգետիկ կառուցվածքը և էլեկտրոնային հատկությունները նանոհամակարգերում։ Դիտարկվում են կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների հիմնական ֆիզիկական առանձնահատկությունները՝ քվանտային սահմանափակման էֆեկտները, էներգետիկ գոտիների կառուցվածքը և խառնուրդային կենտրոնների դերը էլեկտրոնների տեղայնացման գործընթացում։ Վերլուծվում է փոխադարձ դիֆուզիայի մեխանիզմը՝ որպես ատոմների ջերմային կամ կոնցենտրացիոն շարժման արդյունք, և դրա ազդեցությունը նյութի կառուցվածքային համասեռության, խառնուրդային պրոֆիլի և պոտենցիալ հորերի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է դիֆուզիան փոխում իմպուրային մակարդակների էներգիան, դրանց լայնացումը և փոխազդեցությունը հիմնական բյուրեղային ցանցի հետ՝ ազդելով էլեկտրոնների շարժունակության, ռեկոմբինացիայի գործընթացների և օպտոէլեկտրոնային հատկությունների վրա։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև մոդելավորման մոտեցումները՝ դիֆուզիոն հավասարումների և քվանտային մեխանիկական հաշվարկների համադրմամբ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել նանոկառուցվածքների վարքագիծը տարբեր ջերմաստիճանային և տեխնոլոգիական պայմաններում։ Ընդգծվում է, որ նման ուսումնասիրությունները կարևոր են նանոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի և նոր սերնդի կիսահաղորդչային սարքերի նախագծման համար, որտեղ նյութի ատոմային մակարդակի վերահսկումը որոշիչ դեր ունի ֆունկցիոնալ հատկությունների ձևավորման մեջ։

Другие предметы

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմության ուսումնասիրությանը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև պատմական զարգացման հետագա փուլերը։ Քննության են առնվում Հայկական լեռնաշխարհի աշխարհագրական դիրքը, հնագույն բնակավայրերի և պետական կազմավորումների առաջացումը, հայ ժողովրդի պատմական ձևավորման գործընթացները և հայկական պետականության զարգացման հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային պատմության կարևոր իրադարձություններին, տարածաշրջանային պետությունների հետ հարաբերություններին և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում հայկական ինքնության պահպանման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են հին և միջնադարյան հայկական թագավորությունները, քրիստոնեության ընդունման պատմական նշանակությունը, Հայ առաքելական եկեղեցու դերը, ինչպես նաև հայկական գրի, գրականության, կրթության և մշակույթի զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում օտար տիրապետությունների ժամանակաշրջաններին, ազգային-ազատագրական շարժումներին, հայկական համայնքների և սփյուռքի ձևավորմանը, ինչպես նաև նորագույն պատմության քաղաքական ու հասարակական փոփոխություններին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ ժողովրդի պատմական հիշողությունը, մշակութային ժառանգությունը և տարբեր քաղաքակրթությունների հետ ունեցած փոխառնչությունները։ Կարևորվում են պատմական աղբյուրների, ժամանակագրական տեղեկությունների և պատմագիտական մեկնաբանությունների նշանակությունը Հայաստանի անցյալի համակողմանի ճանաչման գործում։ Իսպաներեն այս աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող իսպանախոս ընթերցողներին, պատմաբաններին, հայագետներին և համաշխարհային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Литература

Ժողովածուն միավորում է մահացածների հիշատակին նվիրված դամբանական խոսքեր և հին ու նոր գրական երկերից ընտրված նյութեր՝ ներկայացնելով հիշատակի, կորստի, մարդկային կյանքի անցողիկության և գրական ժառանգության պահպանման թեմաները։ Դամբանական խոսքը հայ գրական ու հասարակական մշակույթում կարևոր տեղ զբաղեցնող ժանր է, որի միջոցով արտահայտվել են հանգուցյալի նկատմամբ հարգանքը, նրա անձնական ու հասարակական արժանիքների գնահատանքը, ինչպես նաև հարազատների, ընկերների և համայնքի վիշտը։ Նման խոսքերում անձնական կորստի ապրումները հաճախ զուգորդվում են բարոյական խորհրդածություններով, կյանքի իմաստի, մահվան անխուսափելիության և մարդու թողած հետքի մասին մտորումներով։ Գրական նշխարների ընդգրկումը ժողովածուին հաղորդում է ավելի լայն բովանդակային ընդգրկում՝ հին և նոր գրականության նյութերը դիտարկելու, տարբեր ժամանակաշրջանների խոսքի ձևերն ու գաղափարական շեշտադրումները համադրելու հնարավորություն ստեղծելով։ Հրատարակության կառուցվածքը կարող է հետաքրքրել ինչպես դամբանական ժանրի ուսումնասիրողներին, այնպես էլ հայ գրականության պատմությամբ, գրական հիշողության ձևերով և մշակութային ավանդույթների շարունակականությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է նաև 19-րդ դարի հայ գրական հավաքածուների, հիշատակի մշակույթի և գրավոր ժառանգության պահպանման սկզբունքների ուսումնասիրության համար։

Экономика

Տնտեսագիտական և սոցիալական քաղաքականությանը նվիրված ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են զբաղվածության և գործազրկության էությունը, ձևերը, պատճառները և դրանց ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Գրքում բացատրվում է, որ զբաղվածությունը արտահայտում է աշխատունակ բնակչության ներգրավվածությունը արտադրական և ծառայողական գործընթացներում, իսկ գործազրկությունը՝ այն իրավիճակը, երբ աշխատունակ մարդիկ ցանկանում են և կարող են աշխատել, սակայն չեն գտնում համապատասխան աշխատանք։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են գործազրկության հիմնական տեսակները՝ ֆրիկցիոն, կառուցվածքային և ցիկլիկ, ինչպես նաև դրանց առաջացման տնտեսական և սոցիալական պատճառները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև զբաղվածության քաղաքականությանը՝ պետական ծրագրեր, աշխատաշուկայի կարգավորում, վերապատրաստման և մասնագիտական կրթության համակարգեր, ինչպես նաև սոցիալական պաշտպանություն։ Գրքում վերլուծվում է գործազրկության ազդեցությունը տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և բնակչության կենսամակարդակի վրա՝ ընդգծելով պետության դերը աշխատաշուկայի հավասարակշռության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է մակրոտնտեսագիտության և սոցիալական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։

Право

Այս գիրքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարությունում վճռաբեկության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես դատական ակտերի վերանայման կարևորագույն ձևերից մեկի։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վճռաբեկ վարույթի տեսական և իրավական հիմքերը, դրա նշանակությունը դատական պաշտպանության համակարգում, ինչպես նաև բարձրագույն դատական ատյանի կողմից իրավունքի միասնական կիրառությունն ապահովելու գործառույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու հիմքերը, դատավարական կարգը, ընդունելիության չափանիշները, վճռաբեկ դատարանի լիազորությունները և կայացվող որոշումների իրավական հետևանքները։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրեական դատավարության ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության, արդար դատաքննության ապահովման և դատական սխալների շտկման խնդիրներին՝ ներկայացնելով վճռաբեկության դերը իրավական համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ կարող են ներառվել օրենսդրական կարգավորումների, դատական պրակտիկայի և իրավաբանական տեսությունների վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ այս դատավարական ինստիտուտի առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր աղբյուր է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական դատավարության հիմնահարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։