Հայաստանի Հանրապետության հիդրոօդերևութաբանական ապահովվածության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները

Математика

Պյութագորասը անտիկ Հունաստանի ամենահայտնի փիլիսոփաներից և մաթեմատիկոսներից մեկն է, որի անունը կապված է ինչպես գիտական, այնպես էլ փիլիսոփայական մտածողության զարգացման հետ։ Նա ծնվել է Սամոս կղզում և երիտասարդ տարիներին ճանապարհորդել է տարբեր երկրներ՝ ուսումնասիրելով Եգիպտոսի և Բաբելոնի գիտական ու կրոնական ուսմունքները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա աշխարհայացքի ձևավորման վրա։ Պյութագորասը հիմնադրել է փիլիսոփայական-կրոնական դպրոց, որտեղ ուսմունքը համադրում էր մաթեմատիկան, երաժշտությունը և բարոյական ապրելակերպը՝ ընդգծելով, որ աշխարհը կարելի է հասկանալ թվերի և հարաբերությունների միջոցով։ Նրա ամենահայտնի գիտական ներդրումը Պյութագորասի թեորեմն է, որը կապում է ուղղանկյուն եռանկյան կողմերի երկարությունները և մինչ օրս օգտագործվում է մաթեմատիկայի ու ինժեներական գիտությունների մեջ։ Պյութագորասի փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ուներ ներդաշնակության գաղափարը, ըստ որի ամբողջ տիեզերքը կառուցված է կարգի և թվային հարաբերությունների վրա, իսկ երաժշտությունը նույնպես արտահայտում է այդ համընդհանուր ներդաշնակությունը։ Նրա հետևորդները վարում էին խիստ կարգապահ կյանք, կարևորում էին հոգու մաքրությունը, ինքնազսպումը և գիտական ուսումնասիրությունը որպես հոգևոր կատարելության ճանապարհ։ Պյութագորասը նաև հավատում էր հոգու վերամարմնավորմանը՝ համարելով, որ հոգին անցնում է տարբեր մարմինների միջով՝ կատարելագործվելու նպատակով։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա փիլիսոփաների, հատկապես Պլատոնի և նեոպլատոնականների վրա՝ ձևավորելով արևմտյան մետաֆիզիկայի և մաթեմատիկական մտածողության հիմքերից մի մասը։

Математика

Հաճախ օգտագործվող մոտեցում է պրոդուկտ տոպոլոգիան (product topology), որը նույնպես մետրիզացվող է՝ Քարաթեոդորի թեորեմի և համապատասխան կառուցումների շնորհիվ, երբ օգտագործվում է հաշվելի ինդեքսների բազմություն։ Այս տարածությունը, թեև ոչ նորմավորված (ընդհանուր դեպքում), հանդիսանում է մետրիկ տարածություն և կարևոր օրինակ է անսահման չափանի տոպոլոգիական կառուցվածքների ուսումնասիրության մեջ՝ հիմք ծառայելով ֆունկցիաների տարածությունների, սիգմա-ալգեբրաների և հավանականության տեսության որոշ մոդելների համար։

Литература

Այս պատմավեպը ներկայացնում է Ղարաբաղի տարածաշրջանի պատմական, սոցիալական և քաղաքական իրավիճակը՝ կենտրոնանալով հայ ժողովրդի փորձառությունների, պայքարի և հարուստ մշակութային ավանդույթների վրա: Գրքում մանրամասնորեն պատկերվում են տարածաշրջանի անցյալը, բնակչության առօրյա կյանքը, տեղական ավանդույթները, ինչպես նաև հակամարտությունների, պայքարի և ազգային ինքնության ձևավորման ազդեցությունը մարդկանց վրա: Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերը, մարդկային պատմությունները և հերոսների ներքին աշխարհը՝ ընթերցողին հաղորդելով համապարփակ պատկերացում Ղարաբաղի պատմության, սոցիալական հարաբերությունների և համայնքային դիմակայության մասին, միաժամանակ ընդգծելով ազգային արժեքների, մշակութային ժառանգության պահպանման և ազատության պաշտպանության կարևորությունը:

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ձևավորման, պահպանման և ամրապնդման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կայուն զարգացման և արտաքին ու ներքին ռիսկերի նկատմամբ դիմադրողականության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական համակարգի այն գործոններն են, որոնք պայմանավորում են երկրի կարողությունը պահպանելու մակրոտնտեսական կայունությունը, ապահովելու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսների հասանելիությունը, արդյունավետորեն օգտագործելու տնտեսական ներուժը և սահմանափակելու տարբեր բնույթի տնտեսական սպառնալիքների ազդեցությունը։ Քննվում են տնտեսական անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները և գնահատման համար կիրառվող ցուցանիշների համակարգը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական, էներգետիկ, պարենային, ներդրումային, արտաքին առևտրային և սոցիալ-տնտեսական անվտանգության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունները, ներմուծումից կախվածության հնարավոր ռիսկերը, արտահանման զարգացման պայմանները, պետական ֆինանսների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ ազգային տնտեսության զգայունության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումային միջավայրի, նորարարությունների, տեխնոլոգիական զարգացման, ենթակառուցվածքների և մարդկային կապիտալի դերին տնտեսական դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Սոցիալական բաղադրիչը դիտարկվում է զբաղվածության, եկամուտների, աղքատության և բնակչության կենսամակարդակի հետ կապված խնդիրների շրջանակում, քանի որ երկարաժամկետ տնտեսական անվտանգությունը սերտորեն կապված է հասարակության սոցիալական կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տնտեսական անվտանգության ցուցանիշների գնահատման և հնարավոր ռիսկերի վաղ բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ տարբեր ոլորտների միջև գոյություն ունեցող փոխկախվածությունները հաշվի առնելով։ Տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսության կառուցվածքային բազմազանեցման, արտադրողականության բարձրացման, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և ազգային անվտանգության տնտեսագիտական մոտեցումները՝ երկրի երկարաժամկետ տնտեսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Другие предметы

Գրադարանագիտական և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է պարբերական հրատարակությունների տեղեկատու-մատենագիտական ապարատի կազմակերպման, կառուցվածքի և գործնական կիրառության հիմնական սկզբունքներին։ Քննության են առնվում թերթերի, ամսագրերի և շարունակական այլ հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքման, համակարգման, նկարագրման և որոնման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանային գրացուցակների, քարտարանների, մատենագիտական ցանկերի, տեղեկատուների և որոնողական այլ միջոցների ձևավորման ու օգտագործման առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են պարբերական մամուլի նյութերի մատենագիտական մշակման, թեմատիկ դասակարգման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջներին համապատասխան տեղեկությունների տրամադրման կազմակերպական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման, գրառումների միասնականացման և անհրաժեշտ նյութերի արագ հայտնաբերման հետ կապված գործնական հարցեր։ Հրատարակությունը նպաստում է պարբերականների հետ աշխատելու մասնագիտական հմտությունների ձևավորմանը և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների աշխատակիցների, գրադարանային գործ ուսումնասիրող ուսանողների և պարբերական հրատարակությունների մատենագիտական մշակմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Математика

Այս աշխատանքը վերաբերում է տեսական ինֆորմատիկայի և մաթեմատիկական տրամաբանության այն հատվածին, որտեղ ուսումնասիրվում են խնդիրների անլուծելիության աստիճանները և դրանց փոխհարաբերությունները տարբեր տիպի ռեդուկցիաների (վերահղումների) համատեքստում՝ մասնավորապես T- և wtt- (weak truth-table) ռեդուկցիաների, ինչպես նաև տաբուլյար (table) ռեդուկցիաների դեպքում։ Վերլուծության կենտրոնում է այն հարցը, թե ինչպես են տարբեր հաշվելիության սահմանափակումները ձևավորում խնդիրների բարդության հիերարխիան և ինչ չափով կարելի է համեմատել կամ դասակարգել խնդիրները՝ ըստ դրանց լուծելիության աստիճանի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միթոտիկությանը (mitoticity)՝ որպես կառուցվածքային հատկության, որը բնութագրում է որոշակի բազմությունների վարքագիծը հաշվելի բաժանումների և արդյունավետ կառուցվածքների նկատմամբ։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև այդ ռեդուկցիաների միջև կապերը, դրանց համարժեքության կամ տարանջատման դեպքերը, ինչպես նաև օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս տարբեր անլուծելիության աստիճաններ։ Միաժամանակ քննարկվում են մաթեմատիկական տրամաբանության և ռեկուրսիվ ֆունկցիաների տեսության հիմնական մեթոդները, որոնք կիրառվում են նման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ անլուծելիության աստիճանների ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի հաշվելիության տեսության կառուցվածքային հատկությունների հասկացման և դասակարգման մեջ։