Հայաստանի Հանրապետության մի քանի ջրամբարների ջրի որակի հետազոտություն և աղտոտվածության գնահատում

Психология

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասության տարիքում տեղի ունեցող հոգեբանական, հուզական և սոցիալական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարիքային ճգնաժամի դրսևորումներին և սեռային ինքնահաստատման գործընթացի առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են դեռահասների անձնային զարգացման օրինաչափությունները, ինքնագիտակցության ձևավորումը, ինքնագնահատականի փոփոխությունները, ինքնուրույնության ձգտումը և սոցիալական միջավայրում սեփական դիրքի հաստատման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեռային ինքնության ձևավորման հոգեբանական գործոններին, հասարակական սպասումների, ընտանեկան դաստիարակության, հասակակիցների հետ հարաբերությունների և մշակութային պատկերացումների ազդեցությանը դեռահասների վարքագծի ու ինքնընկալման վրա։ Քննարկվում են դեռահասության ճգնաժամին բնորոշ ներանձնային հակասությունները, հուզական անկայունության հնարավոր դրսևորումները, ծնողների և մանկավարժների հետ փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև ինքնահաստատման կառուցողական և խնդրահարույց ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում անձնային ինքնության, սեռային դերերի ընկալման, սոցիալական հարմարման և հոգեբանական ինքնուրույնության զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում են դեռահասների անհատական առանձնահատկությունների ճանաչումը, աջակցող ընտանեկան ու կրթական միջավայրի ձևավորումը և հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մոտեցումների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, ծնողների, դեռահասների զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվական հասարակության պայմաններում մարդու հիմնարար իրավունքների իրականացման և պաշտպանության վարչաիրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տեղեկատվություն ստանալու, փնտրելու, օգտագործելու և տարածելու հնարավորությունների իրավական ապահովումն է, ինչպես նաև անձնական տվյալների, մասնավոր կյանքի և տեղեկատվական անվտանգության պաշտպանության հետ կապված հարաբերությունների կարգավորումը։ Քննվում է պետական կառավարման մարմինների դերը տեղեկատվական իրավունքների իրականացման համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծման գործում, նրանց իրավասությունների սահմանները, քաղաքացիների դիմումների և տեղեկատվության հարցումների քննարկման ընթացակարգերը, ինչպես նաև պետական մարմինների գործունեության հրապարակայնության և հաշվետվողականության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվության մատչելիության իրավունքի և օրենքով պաշտպանվող տեղեկությունների գաղտնիության միջև հավասարակշռության խնդրին։ Վերլուծվում են այն իրավական հիմքերը, որոնց առկայության դեպքում որոշակի տեղեկատվության հասանելիությունը կարող է սահմանափակվել, և այդ սահմանափակումների օրինականության նկատմամբ վարչական վերահսկողության նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անձնական տվյալների մշակման իրավական կարգավորումը՝ դիտարկելով տվյալների հավաքման, պահպանման, օգտագործման և փոխանցման ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական տեղեկատվական համակարգերի և էլեկտրոնային կառավարման զարգացման արդյունքում առաջացող նոր իրավական հարաբերություններին, երբ հանրային ծառայությունների թվայնացումը միաժամանակ ընդլայնում է տեղեկատվության հասանելիության հնարավորությունները և առաջադրում տվյալների պաշտպանության լրացուցիչ պահանջներ։ Քննվում են իրավունքի խախտման դեպքում վարչական բողոքարկման, վերահսկողության և իրավական պաշտպանության միջոցների նշանակությունը, ինչպես նաև պետական մարմինների ու պաշտոնատար անձանց պատասխանատվության հարցերը։ Առանձին ուշադրության կարող են արժանանալ տեղեկատվական իրավունքների իրականացման ազգային և միջազգային իրավական սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վարչական իրավունքի, տեղեկատվական իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն իրավական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, որոնց միջոցով ապահովվում է մարդու ազատ և անվտանգ մասնակցությունը ժամանակակից տեղեկատվական հարաբերություններին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու բարձրագույն կրթության իրավունքի սահմանադրական հիմունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են կրթության իրավունքի՝ որպես մարդու հիմնարար սոցիալական իրավունքներից մեկի, սահմանադրական ամրագրումը և դրա իրականացման իրավական մեխանիզմները ՀՀ իրավական համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է բարձրագույն կրթության իրավունքի բովանդակությունը, դրա կապը պետության սոցիալական պարտավորությունների հետ և կրթության մատչելիության, հավասարության ու որակի սահմանադրական երաշխիքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են պետական կրթական քաղաքականության իրավական հիմքերը, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ինքնավարության սահմանները և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Ներկայացվում են նաև միջազգային իրավական փաստաթղթերի՝ մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի և այլ կոնվենցիաների ազդեցությունը ՀՀ կրթական համակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության իրավունքի իրականացման գործնական խնդիրներին՝ սոցիալական անհավասարություն, ֆինանսավորման սահմանափակումներ և կրթական հնարավորությունների հասանելիություն։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, կրթական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, ուսանողների և մարդու իրավունքներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Անասնաբուժական, մանրէաբանական և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պրոբիոտիկների կարգավորիչ ազդեցության ուսումնասիրությանը ոչխարների աղիքային միկրոֆլորայի կազմի, կենսաբանական ակտիվության և մարսողական համակարգի գործունեության վրա։ Քննության են առնվում ոչխարների աղիքային միկրոբիոտայի ձևավորման առանձնահատկությունները, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աղիքային մանրէային հավասարակշռության նշանակությունը կենդանիների առողջության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսաբանական հատկություններին, աղիքային միջավայրում դրանց հնարավոր ազդեցության մեխանիզմներին և մարսողական գործընթացների կարգավորման գործում ունեցած դերին։ Վերլուծվում են պրոբիոտիկների ազդեցությամբ աղիքային միկրոֆլորայի քանակական ու որակական կազմի հնարավոր փոփոխությունները, մանրէային հավասարակշռության վերականգնման գործընթացները և օրգանիզմի պաշտպանական գործառույթների հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են կենդանիների կերակրման պայմանների, տարիքային առանձնահատկությունների, պահվածքի և արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությունները պրոբիոտիկների արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մանրէաբանական հետազոտությունների, աղիքային միկրոֆլորայի համեմատական գնահատման, ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների դիտարկման և փորձարարական տվյալների վիճակագրական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում պրոբիոտիկների կիրառման հնարավորություններին մարսողական խանգարումների կանխարգելման, կենդանիների բնական դիմադրողականության պահպանման և անասնաբուծական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Կարևորվում է ոչխարների աղիքային միկրոբիոտայի կարգավորման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակումը՝ կենդանիների առողջության և բարեկեցության ապահովման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, կենդանիների մանրէաբանության, ֆիզիոլոգիայի, անասնաբուծության և պրոբիոտիկների կենսաբանական ազդեցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի տարածքի երկրաքիմիական առանձնահատկությունների և ծանր մետաղների տեխնածին հոսքերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքային միջավայրում աղտոտման ձևավորման և տարածման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է հողերի, նստվածքների և մակերևութային ջրերի քիմիական կազմը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ծանր մետաղների (օրինակ՝ կապար, կադմիում, ցինկ, պղինձ և այլն) կուտակման մակարդակին և տարածական բաշխմանը։ Գրքում դիտարկվում են տեխնածին ազդեցության հիմնական աղբյուրները՝ տրանսպորտ, արդյունաբերություն, շինարարական գործունեություն և քաղաքային կոմունալ համակարգեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկրաքիմիական ֆոնային արժեքների փոփոխության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր մետաղների միգրացիայի ուղիներին, դրանց կենսաբանական հասանելիությանը և հնարավոր էկոլոգիական ռիսկերին մարդու առողջության համար։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև տարածական վերլուծության և քարտեզագրման մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել աղտոտման գոտիները և դրանց ինտենսիվությունը քաղաքային տարածքում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է քաղաքային էկոլոգիայի և երկրաքիմիայի ոլորտներում՝ նպաստելով շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և աղտոտման նվազեցման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։

Психология

Բռնության և զոհի հոգեբանություն աշխատությունը ուսումնասիրում է բռնության երևույթը հոգեբանական տեսանկյունից՝ բացահայտելով ինչպես ագրեսիայի ձևավորման մեխանիզմները, այնպես էլ զոհի հոգեբանական վիճակները, վարքային արձագանքները և երկարաժամկետ հետևանքները, այն անդրադառնում է ընտանեկան, սոցիալական և երբեմն նաև ինստիտուցիոնալ բռնության դրսևորումներին՝ փորձելով հասկանալ դրանց պատճառները անհատական և հասարակական մակարդակներում, միաժամանակ վերլուծում է զոհի հոգեբանության առանձնահատկությունները՝ վախ, մեղքի զգացում, ինքնագնահատականի անկում և դիմադրողականության փոփոխություններ, ինչպես նաև ընդգծում է վերականգնման և հոգեբանական աջակցության կարևորությունը, ներառյալ թերապևտիկ մոտեցումները և սոցիալական վերաինտեգրման ուղիները, ամբողջությամբ ներկայացնելով թեման որպես բարդ փոխազդեցություն անձի ներքին աշխարհիկ գործընթացների և արտաքին սոցիալական ազդեցությունների միջև։