Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կարստային քարանձավների կենսաբազմազանությունը

Социология

Սոցիալ-տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մարզերում բնակվող ուսանողների զբաղվածության հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և լուծման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երիտասարդների զբաղվածության սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները, կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության համապատասխանությունը գործատուների պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզային աշխատաշուկաների զարգացման անհամաչափություններին, աշխատատեղերի սահմանափակ հասանելիությանը, մասնագիտական փորձի պակասին և ուսումնառությունն աշխատանքային գործունեության հետ համատեղելու դժվարություններին։ Վերլուծվում են ուսանողների զբաղվածության վրա ազդող տնտեսական, ժողովրդագրական, տարածքային և կրթական գործոնները, ինչպես նաև մասնագիտական կողմնորոշման ու աշխատանքային հմտությունների զարգացման նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև երիտասարդների ներքին միգրացիայի, մայրաքաղաքում աշխատանքի որոնման, մարզերում մասնագիտական ինքնաիրացման և տեղական տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ուսանողների զբաղվածության մակարդակի գնահատման, սոցիոլոգիական հարցումների, աշխատաշուկայի պահանջարկի ուսումնասիրության և մարզային տարբերությունների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բուհերի և գործատուների համագործակցության զարգացմանը, մասնագիտական պրակտիկայի կազմակերպմանը, երիտասարդական ձեռներեցության խթանմանը և զբաղվածության աջակցության ծրագրերի կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, կրթության կառավարման, երիտասարդական քաղաքականության և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառներում ժամանակ արտահայտող բառերի ուսումնասիրությանը, դրանց իմաստային, կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են ժամանակի լեզվական արտահայտման միջոցները, ժամանակային հարաբերությունների ընկալման և անվանման յուրահատկությունները, ինչպես նաև բարբառային բառապաշարում ժամանականիշ միավորների ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրվա տարբեր հատվածները, տարվա եղանակները, ժամանակային հաջորդականությունը, տևողությունը, հաճախականությունը և ժամանակի այլ բնութագրեր արտահայտող բառերին ու արտահայտություններին։ Ուսումնասիրվում են հայերենի տարբեր բարբառներում հանդիպող ժամանականիշ բառերի բառիմաստային խմբերը, դրանց հնչյունական և բառակազմական տարբերակները, տարածքային գործածությունը և գրական հայերենի համապատասխան միավորների հետ ունեցած առնչությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակ արտահայտող բառերի պատմական զարգացմանը, հնագույն լեզվական շերտերի պահպանմանը, իմաստափոխության երևույթներին և բարբառների փոխազդեցության հետևանքով առաջացած տարբերություններին։ Կարևորվում են ժողովրդական խոսքի, բանահյուսական նյութերի, բարբառագիտական բառարանների և կենդանի խոսքի տվյալների նշանակությունը լեզվական միավորների համեմատական ուսումնասիրության համար։ Դիտարկվում են նաև ժամանակի ընկալման ժողովրդական պատկերացումները, ավանդական կենցաղի, գյուղատնտեսական աշխատանքների և օրացուցային սովորույթների ազդեցությունը համապատասխան բառապաշարի ձևավորման վրա։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հայերենի բարբառային բառապաշարի համակարգման, լեզվի պատմական զարգացման ուսումնասիրության և բարբառային լեզվամշակութային ժառանգության պահպանման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բարբառագետների, բառագետների, հայոց լեզվի պատմության մասնագետների, բանագետների, հետազոտողների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Ժողովածուն անդրադառնում է Հայաստանում ընթացող էթնոմշակութային գործընթացներին՝ դիտարկելով հասարակության, մշակութային միջավայրի և ազգային ինքնության փոխազդեցության տարբեր դրսևորումները։ Ներկայացված գիտական զեկուցումների հիմնադրույթները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու այն հարցադրումներին ու հետազոտական մոտեցումներին, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են մշակութային փոփոխությունները, ավանդույթների շարունակականությունը, նոր կենսակերպերի ձևավորումը և հասարակական կյանքի վերափոխումները։ Էթնոմշակութային գործընթացները ներառում են լեզվի, սովորույթների, ծեսերի, ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունների, ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային արժեքների պահպանման ու փոփոխման խնդիրները։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, սոցիալական պայմանները և ժամանակակից ազդեցությունները ներգործում հասարակության մշակութային ինքնության վրա։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը ներկայացնում են թեմայի տարբեր կողմերը՝ ստեղծելով միջգիտակարգային քննարկման հնարավորություն ազգագրության, մշակութաբանության, սոցիոլոգիայի և պատմության ոլորտների համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի գիտական հետաքրքրությունների և Հայաստանի հասարակական-մշակութային կյանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել հետազոտողներին, ուսանողներին և ազգային մշակույթի զարգացման ու արդի փոփոխությունների հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Технология

Տեխնիկական գիտությունների, պինդ մարմնի մեխանիկայի և նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիեզոկերամիկական նյութերից պատրաստված կոնստրուկտիվ տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակների տեսական և մաթեմատիկական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պիեզոկերամիկական նյութերի ֆիզիկամեխանիկական առանձնահատկությունները, դրանց էլեկտրամեխանիկական հատկությունները և արտաքին մեխանիկական ու էլեկտրական ազդեցությունների պայմաններում առաջացող դեֆորմացիաների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիեզոէլեկտրական երևույթին, մեխանիկական լարումների, դեֆորմացիաների և էլեկտրական դաշտի փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տարբեր երկրաչափական ձևեր ունեցող կոնստրուկտիվ տարրերի՝ սալերի, ձողերի, թաղանթների և այլ կառուցվածքների լարվածադեֆորմացիոն վիճակների որոշման խնդիրները։ Քննարկվում են նյութերի անիզոտրոպ հատկությունների, սահմանային պայմանների, արտաքին բեռնվածքների և էլեկտրական ազդեցությունների նշանակությունը կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական վարքագծի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պիեզոէլաստիկության տեսության հիմնական հավասարումները, առաձգականության և էլեկտրաստատիկայի փոխկապակցված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման վերլուծական ու թվային մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում լարումների կենտրոնացման, դեֆորմացիաների բաշխման, կառուցվածքային կայունության և հնարավոր դինամիկական ազդեցությունների գնահատման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է մաթեմատիկական մոդելավորման և հաշվարկային մեթոդների կիրառումը պիեզոկերամիկական տարրերի աշխատանքի կանխատեսման, դրանց երկրաչափական ու նյութական պարամետրերի ընտրության և կառուցվածքային հուսալիության ապահովման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պիեզոէլեկտրական փոխակերպիչների, տվիչների, ակտուատորների և այլ էլեկտրամեխանիկական սարքերի նախագծման տեսական հիմքերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, պիեզոէլեկտրական նյութերի, կառուցվածքային վերլուծության և էլեկտրամեխանիկական համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է սփյուռքահայ գրականության զարգացման ուղիները, թեմաները և արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ընդգծում է մշակութային, պատմական և ազգային տարրերի դերը, որոնք ձևավորել են սփյուռքահայ հեղինակների ստեղծագործությունները և պահպանել ազգային ինքնությունը արտերկրում։ Հիմնական թեմաները․ Սփյուռքահայ գրականության պատմական և մշակութային ֆոն Նորագույն հայ գրողների ստեղծագործությունները և ժանրային տարբերակները Ազգային ինքնության և մշակույթի արտացոլումը գրականությունում Գրական կապը հայ հասարակական և քաղաքական իրողությունների հետ Միջազգային և համեմատական մոտեցումներ սփյուռքահայ գրականությանը Գրքի առանձնահատկությունները․ Համատեղում է պատմական, մշակութաբանական և գրական քննադատության մոտեցումներ Ներկայացնում է հեղինակների ստեղծագործությունները համատեքստում՝ ժամանակակից և պատմական չափանիշներով Ուղեկցվում է վերլուծական մեկնաբանություններով Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և հետաքրքրասեր ընթերցողների համար

История

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմավորման և գործունեության տասնամյակին՝ ներկայացնելով նրա ստեղծման պատմական հանգամանքները, ռազմական ուղին և զարգացման փուլերը որպես խորհրդային բանակի ազգային զորամիավորումներից մեկը։ Հեղինակը վերլուծում է դիվիզիայի ձևավորումը քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո և Կարմիր բանակի վերակազմավորման շրջանում, երբ անհրաժեշտություն առաջացավ ստեղծել ազգային կազմով զորամիավորումներ՝ միաժամանակ պահպանելով միասնական ռազմական համակարգի սկզբունքները։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում է դիվիզիայի մասնակցությունը տարբեր զորավարժություններին և ռազմական գործողություններին, նրա կազմակերպչական կառուցվածքը, հրամանատարական կազմը և մարտական պատրաստվածության մակարդակի բարձրացման գործընթացը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնակազմի սոցիալական կազմին՝ ընդգծելով, որ դիվիզիան հիմնականում համալրված էր Հայաստանից և հայաբնակ շրջաններից զորակոչված զինծառայողներով, ինչը նպաստում էր ազգային ինքնության և խորհրդային ռազմական կարգապահության համադրությանը։ Նշվում է նաև դիվիզիայի դերը ռազմական կադրերի պատրաստման, մարտական փորձի փոխանցման և բանակային կրթական համակարգի զարգացման գործում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև խաղաղ ժամանակաշրջանում իրականացված գործունեությանը՝ ուսումնավարժական գործընթացներին, տեխնիկական վերազինմանը և մարտական պատրաստության կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայկական հրաձգային դիվիզիայի տասնամյա գործունեությունը որպես խորհրդային ռազմական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որը համատեղում էր ազգային առանձնահատկությունները և ընդհանուր բանակային կառուցվածքը։