Հայաստանի հնագիտություն (Հին քարի դարից մինչև Վանի թագավորության անկումը)

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտում էլեկտրահաղորդիչ ուղղանկյուն թիթեղների տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մեխանիկական տատանումների և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների համատեղ դիտարկումը, երբ հաղորդիչ մարմնի շարժումը մագնիսական դաշտում առաջացնում է էլեկտրական հոսանքներ, իսկ դրանց փոխազդեցությունը մագնիսական դաշտի հետ իր հերթին ազդում է թիթեղի մեխանիկական շարժման վրա։ Այսպիսի փոխկապակցված համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն օրինաչափությունները, որոնցով արտաքին մագնիսական դաշտը կարող է փոխել կառուցվածքի տատանողական բնութագրերը, բնական հաճախականությունները, տատանումների ամպլիտուդը և դինամիկական կայունությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ուղղանկյուն թիթեղի երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերին, էլեկտրահաղորդականությանը, մագնիսական դաշտի ուժգնությանը և համակարգի սահմանային պայմաններին։ Համապատասխան մաթեմատիկական մոդելի միջոցով հնարավոր է նկարագրել թիթեղի դեֆորմացիաները և դրանց առաջացման ընթացքում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական ազդեցությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մագնիսական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությունը տարբեր տատանման ռեժիմների և թիթեղի բնութագրերի վրա։ Նման խնդիրների լուծումը կարող է իրականացվել դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային կամ անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել այն տեխնիկական համակարգերի համար, որոնցում համատեղվում են առաձգական կառուցվածքները և էլեկտրամագնիսական դաշտերը։ Ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ էլեկտրամեխանիկական սարքերի, մագնիսական դաշտում աշխատող հաղորդիչ տարրերի, չափիչ համակարգերի և տարբեր ինժեներական կառուցվածքների նախագծման ու դինամիկական վարքի գնահատման համար։ Այսպիսով, աշխատանքը միավորում է պինդ մարմնի մեխանիկայի և էլեկտրամագնիսականության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ հաղորդիչ թիթեղների տատանողական վարքը և դրա մաթեմատիկական նկարագրության հնարավորությունները։

Медицина

Բժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջողնային սկավառակների ճողվածքների և ենթահոդային նեղացումների վիրաբուժական բուժման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ողնաշարի համապատասխան ախտաբանական փոփոխությունների կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման սկզբունքները և վիրահատական միջամտության ընտրության հիմնական չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդային կառուցվածքների սեղմման աստիճանի գնահատմանը, ցավային և նյարդաբանական ախտանշանների առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց կապին վիրաբուժական բուժման անհրաժեշտության հետ։ Վերլուծվում են տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները, նյարդային տարրերի ապասեղմման սկզբունքները և միջամտության ծավալի ընտրության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև վիրահատական բուժման արդյունավետության գնահատման, հետվիրահատական վերականգնման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ողնաշարի դեգեներատիվ ախտահարումների վիրաբուժական բուժման առանձնահատկությունների և համապատասխան բուժական մարտավարության ընտրության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդավիրաբուժության, ողնաշարի վիրաբուժության, նյարդաբանության և օրթոպեդիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Պատմաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում հողի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում հողային հարաբերությունների կարգավորման առանձնահատկությունները, հողի տիրապետման, օգտագործման և տնօրինման իրավական ձևերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի սեփականության ինստիտուտի իրավական բովանդակության փոփոխություններին և պետական կարգավորման մեխանիզմների զարգացմանը։ Վերլուծվում են հողային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացները, սեփականության տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունները և համապատասխան իրավական նորմերի դերը հողօգտագործման համակարգի ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև պատմական իրավական աղբյուրների, օրենսդրական կարգավորումների և իրավագիտական մոտեցումների նշանակությունը հողի սեփականության իրավունքի զարգացման ընթացքը գնահատելու համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու Հայաստանում հողային սեփականության ինստիտուտի պատմական զարգացման և դրա իրավական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողային իրավունքի, քաղաքացիական իրավունքի, իրավունքի պատմության և հողային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Сельское хозяйство

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ոլորտում՝ որպես հետազոտության կոնկրետ օրինակ դիտարկելով կաթվերամշակող կազմակերպությունների գործունեությունը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնները, գնահատել դրանց տնտեսական գործունեության արդյունավետությունը և մշակել ոլորտի զարգացմանն ուղղված հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական հումքի արտադրության և վերամշակման փոխկապակցվածությունը, կաթի մատակարարման առանձնահատկությունները, հումքի որակի և ծավալների փոփոխականությունը, սեզոնայնությունը և այդ գործոնների ազդեցությունը վերամշակող ձեռնարկությունների արտադրական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին կազմակերպությունների ֆինանսական հնարավորություններին, վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը, ներդրումային սահմանափակումներին, արտադրական տեխնոլոգիաների արդիականացմանը և ժամանակակից սարքավորումների ներդրման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, արտադրանքի որակի բարձրացման, սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանման և ներքին ու արտաքին շուկաներում մրցունակության ապահովման խնդիրները։ Կարևոր ուղղություն է գյուղատնտեսական արտադրողների և կաթվերամշակող կազմակերպությունների միջև կայուն համագործակցության ձևավորումը, որը կարող է նպաստել հումքի մատակարարման կանխատեսելիությանն ու որակի վերահսկմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական տնտեսական քաղաքականության և աջակցության գործիքների ազդեցությանը՝ ներառյալ ֆինանսավորման ծրագրերը, հարկային և ներդրումային խթանները, տեխնիկական վերազինման հնարավորությունները և խորհրդատվական ծառայությունները։ Կաթվերամշակող կազմակերպությունների գործունեության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոլորտի գործնական խնդիրները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների արտադրական և ֆինանսական ցուցանիշների վրա և առանձնացնել զարգացման առավել արդյունավետ ուղղությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են առաջարկվել արտադրության տեխնիկական վերազինման, կառավարման համակարգերի կատարելագործման, հումքի մատակարարման շղթայի բարելավման, արտադրանքի տեսականու ընդլայնման, շուկայավարման արդյունավետության բարձրացման և նոր իրացման շուկաների յուրացման միջոցառումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հիմնավորում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման նշանակությունը գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ոլորտում՝ ընդգծելով դրա դերը տեղական արտադրության խթանման, գյուղատնտեսության և արդյունաբերության միջև կապերի ամրապնդման, զբաղվածության ավելացման և գյուղական համայնքների տնտեսական զարգացման գործում։

Математика

Մաթեմատիկայի դասական բաժիններից է, որտեղ երկրաչափական օբյեկտները (կետեր, ուղիղներ, հարթություններ, կորեր) ուսումնասիրվում են հանրահաշվական մեթոդներով՝ կոորդինատային համակարգերի օգնությամբ։ Այս գիտակարգը կապում է երկրաչափությունը և հանրահաշիվը՝ թույլ տալով ձևակերպել տարածական ու հարթության խնդիրները հավասարումների միջոցով։ Անալիտիկ երկրաչափության հիմքում ընկած են Դեկարտյան կոորդինատները, որոնց միջոցով ցանկացած կետ ներկայացվում է թվային զույգով կամ եռյակով։ Դրա շրջանակում ուսումնասիրվում են ուղիղի հավասարումները, երկրորդ կարգի կորերը՝ շրջանագիծ, էլիպս, պարաբոլ և հիպերբոլ, ինչպես նաև տարածական օբյեկտները՝ հարթություններ, ուղիղներ և նրանց փոխադարձ դիրքերը։ Առարկան կարևոր է նաև վեկտորների տեսության հետ կապով, քանի որ վեկտորային մեթոդները զգալիորեն պարզեցնում են երկրաչափական խնդիրների լուծումը։ Անալիտիկ երկրաչափությունը լայն կիրառություն ունի ֆիզիկայում, ինժեներիայում, համակարգչային գրաֆիկայում և այլ կիրառական գիտություններում՝ ապահովելով տարածական երևույթների մաթեմատիկական մոդելավորում։

Экономика

Գիրքը նվիրված է զուտ արտահանման կատեգորիայի տեսական և գործնական ուսումնասիրությանը մակրոտնտեսական համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությունը դիտարկելով որպես կիրառական օրինակ։ Աշխատության մեջ զուտ արտահանումը ներկայացվում է որպես երկրի արտահանման և ներմուծման արժեքների տարբերություն, որը կարևոր դեր ունի ազգային եկամտի, համախառն ներքին արդյունքի, արտաքին առևտրի հաշվեկշռի և մակրոտնտեսական հավասարակշռության վերլուծության մեջ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է զուտ արտահանման ձևավորման տնտեսական հիմքերը, դրա կապը ներքին արտադրության, սպառման, ներդրումների, պետական ծախսերի և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել արտահանման և ներմուծման ծավալների վրա՝ ներառյալ փոխարժեքը, ներքին և արտաքին պահանջարկը, գների մակարդակը, արտադրության մրցունակությունը, առևտրային քաղաքականությունը և միջազգային շուկաների փոփոխությունները։ Հայաստանի օրինակով վերլուծվում են երկրի արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման դինամիկան, հիմնական ապրանքային և աշխարհագրական ուղղությունները, ինչպես նաև արտաքին առևտրային հաշվեկշռի վրա ազդող գործոնները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչ ազդեցություն կարող է ունենալ զուտ արտահանման փոփոխությունը տնտեսական աճի, զբաղվածության, ազգային արտադրության և մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Քննարկվում են նաև փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկությունները, արտաքին շուկաներից կախվածության խնդիրները և արտահանման ընդլայնման միջոցով տնտեսական ներուժի օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատության վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս համադրել մակրոտնտեսական տեսությունը Հայաստանի տնտեսության իրական գործընթացների հետ՝ բացահայտելով արտաքին առևտրի զարգացման խոչընդոտներն ու հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մակրոտնտեսության և միջազգային տնտեսագիտության մասնագետների, պետական տնտեսական քաղաքականություն մշակողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։