Հայաստանի օգնության կոմիտեի գործունեությունը (1921-1937 թթ.)

Литература

Այս աշխատությունը նվիրված է Պողոս Ադրիանապոլսեցու կյանքին, ստեղծագործական գործունեությանը և նրա «Խրատի թանգարան» երկի գաղափարական ու գրական առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում է հեղինակի գործունեության պատմական և մշակութային համատեքստը՝ ընդգծելով նրա դերը հայ միջնադարյան խրատական գրականության զարգացման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է «Խրատի թանգարան» երկի կառուցվածքը, բովանդակությունը և բարոյախոսական ուղղվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն միավորում կյանքի փորձից բխող խորհուրդներ, բարոյական ուսմունքներ և հասարակական վարքագծի կանոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործության լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև նրա ազդեցությանը հայ ընթերցողական և դաստիարակչական մշակույթի վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև խրատական գրականության ընդհանուր զարգացումը հայ միջնադարում և այդ ժանրի դերը արժեքային համակարգի ձևավորման գործում։ Վերլուծվում է Պողոս Ադրիանապոլսեցու ներդրումը որպես մտածողի և բարոյական ուսուցման կրողի՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործության արդիականությունը նաև ժամանակակից ընթերցողի համար։ Աշխատությունը համադրում է գրական-պատմական վերլուծությունը և մշակութաբանական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով հայ գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին և մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է ահաբեկչության դեմ պայքարի սահմանադրաիրավական հիմքերի, սկզբունքների և իրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության անվտանգության ապահովման և ահաբեկչական սպառնալիքներին հակազդելու գործընթացում սահմանադրական կարգավորման նշանակությունը, պետական մարմինների իրավասությունների շրջանակը և դրանց գործունեության իրավական սահմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային անվտանգության ապահովման և մարդու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության միջև հավասարակշռության պահպանմանը։ Վերլուծվում են այն սահմանադրաիրավական սկզբունքները, որոնց հիման վրա կարող են իրականացվել կանխարգելիչ, պաշտպանական և իրավապահ միջոցառումներ՝ օրինականության, համաչափության, իրավական որոշակիության և պետական մարմինների հաշվետվողականության պահանջների պահպանմամբ։ Քննարկվում են օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների դերերն ու փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև իրավապահ և անվտանգության մարմինների գործունեության նկատմամբ իրավական վերահսկողության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում արտակարգ իրավիճակներում կամ անվտանգության բարձր ռիսկերի պայմաններում առանձին իրավունքների սահմանափակման սահմանադրական հիմքերին, այդպիսի սահմանափակումների թույլատրելի շրջանակներին և դատական պաշտպանության երաշխիքներին։ Ուսումնասիրվում է նաև ներպետական իրավակարգավորման և համապատասխան միջազգային իրավական սկզբունքների փոխազդեցությունը։ Կարևորվում են ահաբեկչության կանխարգելմանն ուղղված օրենսդրության հստակությունը, պետական կառույցների իրավասությունների սահմանազատումը և հակազդման միջոցների կիրառման ընթացքում մարդու իրավունքների պաշտպանության ապահովումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել անվտանգության ոլորտի սահմանադրաիրավական կարգավորման հիմնախնդիրների առավել ամբողջական ընկալմանը և իրավական մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սահմանադրական իրավունքի և ազգային անվտանգության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Религия

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները՝ կազմելով քրիստոնեական դավանանքի, հոգևոր կյանքի և բարոյական ուսմունքի հիմնական աղբյուրը։ Այն միավորում է տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված կրոնական երկեր, որոնցում արտացոլված են արարչագործության, մարդկության պատմության, Աստծու և մարդու հարաբերությունների, հավատքի, ուխտի, արդարության, մեղքի, ապաշխարության և փրկության գաղափարները։ Հին Կտակարանը ներառում է պատմական, օրենսդրական, մարգարեական և իմաստասիրական գրություններ, ինչպես նաև աղոթքներ ու հոգևոր երգեր, իսկ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու ուսմունքը, առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ ծառայել է որպես քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի, կրոնական կրթության և աստվածաբանական մեկնության հիմք։ Հայ իրականության մեջ այն առանձնահատուկ տեղ ունի հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանման և փոխանցման գործում՝ նպաստելով հայերեն գրավոր լեզվի, թարգմանական գրականության, կրթության և ազգային ինքնագիտակցության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրքի պատմության, կրոնական ընթերցանության ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջին ձեռնարկատիրության ձևավորման, գործունեության և զարգացման հետ կապված հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում միջին ձեռնարկությունների դերը տնտեսության կառուցվածքում, դրանց նշանակությունը զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, արտադրության ընդլայնման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հնարավորություններին, վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը, հարկային և վարչարարական միջավայրին, ներդրումային պայմաններին ու շուկայական մրցակցությանը։ Վերլուծվում են նաև արտադրական և կառավարչական կարողությունների զարգացման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև պետական աջակցության և ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Կարևորվում է միջին ձեռնարկությունների կայուն գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանների ձևավորումը և դրանց ներուժի արդյունավետ օգտագործումը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության գաղափարական, փիլիսոփայական, կերպարային և գեղագիտական հիմնական առանձնահատկությունները։ Դրաման հայ գրականության մեջ առանձնանում է իր խորհրդանշական կառուցվածքով, հոգեբանական խորությամբ և մարդու ներաշխարհի ու հոգևոր ընտրության խնդիրների նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու և իր ներքին հակասությունների, երկրային կյանքի և հոգևոր ձգտումների, անձնական ցանկության և պարտքի, սիրո և հրաժարման, ազատության և ինքնազսպման փոխհարաբերություններն են։ Աշխատանքի շրջանակում կարող է քննվել ստեղծագործության գաղափարական հիմքը և այն փիլիսոփայական հարցադրումները, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է մարդու գոյության իմաստի որոնումը։ Կերպարները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես անհատական բնավորություններ, այլև որպես տարբեր աշխարհայացքների, հոգևոր դիրքորոշումների և արժեքային համակարգերի կրողներ։ Նրանց հակադրությունների միջոցով բացահայտվում է ստեղծագործության ներքին դրամատիզմը և մարդու հոգևոր ընտրության բարդությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխարհիկ ու հոգևոր կյանքի հակադրությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է այնպիսի իրավիճակ, որտեղ հերոսների անձնական զգացմունքներն ու ձգտումները բախվում են բարոյական, կրոնական և հասարակական պարտավորությունների հետ։ Այս հակադրությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է ոչ միայն անձնական, այլև համամարդկային նշանակություն՝ այն դարձնելով մարդու ազատ կամքի, պատասխանատվության և ինքնաճանաչման վերաբերյալ փիլիսոփայական խորհրդածություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դրամայի խորհրդանշական համակարգի ուսումնասիրությունը։ Վերնագրային գաղափարը, կերպարները, միջավայրը, բնության պատկերները և գործողությունների զարգացումը կարող են մեկնաբանվել որպես ավելի խոր իմաստներ կրող գեղարվեստական նշաններ։ Խորհրդանիշների միջոցով ստեղծագործության կոնկրետ գործողությունները վերածվում են հոգևոր և փիլիսոփայական խնդիրների արտահայտության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել դրամայի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին։ Շանթի գեղարվեստական լեզուն նպաստում է մթնոլորտի ստեղծմանը, կերպարների հոգեբանական վիճակների բացահայտմանը և ներքին հակասությունների ընդգծմանը։ Երկխոսությունները, մենախոսությունները, լռության և ենթատեքստի կիրառությունը կարևոր դեր ունեն դրամատիկական լարվածության ձևավորման գործում։ Կառուցվածքային առումով ստեղծագործությունը կարող է դիտարկվել որպես արտաքին գործողությունների և ներքին հոգեբանական շարժումների փոխկապակցված համակարգ։ Իրադարձությունների զարգացումը հաճախ պայմանավորված է ոչ այնքան արտաքին գործողություններով, որքան հերոսների ներքին ընտրություններով և հոգեբանական փոփոխություններով։ Այդ առանձնահատկությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է փիլիսոփայական դրամայի բնույթ և այն տարբերակում զուտ իրադարձային դրամատուրգիայից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստեղծագործության թատերական առանձնահատկություններին՝ բեմական տարածության, տեսարանների կառուցման, կերպարների փոխհարաբերությունների և դրամատիկական գործողության կազմակերպման տեսանկյունից։ Այս բաղադրիչների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է գաղափարը վերածվում բեմական գործողության և ինչպես են տեսողական ու խոսքային միջոցները նպաստում գեղարվեստական ամբողջականության ստեղծմանը։ Դրամայի գեղարվեստական կոնցեպցիայի կարևոր առանձնահատկություններից է ազգային և համամարդկային խնդիրների միավորումը։ Թեև ստեղծագործությունը խորապես կապված է հայկական մշակութային և հոգևոր միջավայրի հետ, դրա հիմնական հարցադրումները՝ սիրո, պարտքի, հավատքի, ազատության, անձնական երջանկության և ինքնազոհողության վերաբերյալ, ունեն լայն համամարդկային նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ներկայացնել ստեղծագործությունը որպես գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջական համակարգ, որտեղ սյուժեն, կերպարները, խորհրդանիշները, լեզուն և դրամատիկական կառուցվածքը ծառայում են մարդու հոգևոր աշխարհի ու գոյաբանական ընտրությունների բացահայտմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ գնահատելու Լևոն Շանթի դրամատուրգիական վարպետությունը և ստեղծագործության նշանակությունը հայ փիլիսոփայական ու խորհրդանշական դրամատուրգիայի զարգացման պատմության մեջ։

Лингвистика

Գիրքը ընդգրկում է՝ հայոց լեզվի հիմնական քերականական և ոճական կանոնների ամրապնդում, խոսքի մշակույթի հիմնարար սկզբունքներ՝ ճշտություն, հստակություն, տրամաբանություն և արտահայտչականություն, ուղղագրական և կետադրական վարժությունների համակարգ, բառապաշարի հարստացման և ճիշտ կիրառման առաջադրանքներ, ինքնուրույն աշխատանքի համար նախատեսված գործնական նյութեր։ Այն օգտակար է՝ բուհերի ուսանողների համար, դպրոցական բարձր դասարանների աշակերտների համար, հայոց լեզվի ուսուցիչների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց գրավոր և բանավոր խոսքի որակը։ Ընդհանուր առմամբ, ձեռնարկը համադրում է տեսական գիտելիքն ու գործնական աշխատանքը՝ նպաստելով գրագետ և մշակված խոսքի ձևավորմանը։