Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Дикие однозернянки и двузернянки Армении

    Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի վայրի ցորենազգիների՝ միահատիկ (Triticum monococcum) և երկհատիկ (Triticum dicoccum) տեսակների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բուսաբանական, գենետիկական և ագրոէկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել այդ հին հացահատիկային բույսերի տարածվածությունը Հայաստանի տարբեր էկոլոգիական գոտիներում, գնահատել դրանց գենոֆոնդի բազմազանությունը և ուսումնասիրել դրանց պահպանության ու հնարավոր օգտագործման հեռանկարները ժամանակակից բուսաբուծության մեջ։ Ուսումնասիրվում են վայրի և կիսավայրի պոպուլյացիաների մորֆոլոգիական հատկանիշները, աճման պայմանները, հողի և կլիմայի նկատմամբ հարմարվողականությունը, ինչպես նաև կենսաբանական կայունության գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այս տեսակների էվոլյուցիոն նշանակությանը՝ որպես ժամանակակից ցորենների նախնիներ, և դրանց դերին մշակաբույսերի ծագման կենտրոնների ուսումնասիրության մեջ, մասնավորապես Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է գենետիկական ռեսուրսների պահպանության խնդիրները՝ in situ և ex situ պահպանման մեթոդների կիրառմամբ, ինչպես նաև դրանց կարևորությունը սննդային անվտանգության և բուսաբուծության բարելավման համար։ Միաժամանակ վերլուծվում է այս տեսակների տնտեսական և գիտական ներուժը՝ որպես գենետիկ բազմազանության կարևոր աղբյուր ապագա սելեկցիոն ծրագրերի համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է բուսաբանության, գենետիկայի և ագրոբազմազանության պահպանության ոլորտներում՝ նպաստելով Հայաստանի վայրի հացահատիկային ֆլորայի գիտական գնահատմանը։

    Updated: 2026-09-19
    Дикие однозернянки и двузернянки Армении
    Online

    Law

    Վարչարարությամբ պատճառված վնասի հատուցումը

    Աշխատությունը նվիրված է վարչարարության հետևանքով անձանց պատճառված վնասի հատուցման իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով պետության և վարչական մարմինների կողմից իրականացվող գործունեության արդյունքում առաջացող վնասի փոխհատուցման հիմքերը, պայմանները և կարգավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են վարչարարության հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, վարչական մարմինների գործողությունների կամ անգործության հետևանքով ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին պատճառվող վնասի տեսակները, ինչպես նաև վնասի հատուցման իրավունքի առաջացման նախադրյալները։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարչական մարմնի ոչ իրավաչափ վարքագծի, պատճառված վնասի, պատճառահետևանքային կապի և պատասխանատվության այլ անհրաժեշտ պայմանների բացահայտմանը։ Քննարկվում են նաև նյութական և ոչ նյութական վնասի հատուցման առանձնահատկությունները, վնասի չափի որոշման, ապացուցման և փոխհատուցման հետ կապված իրավական հարցերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում վարչական ակտերի, գործողությունների և անգործության վիճարկման, ինչպես նաև անձի խախտված իրավունքների դատական պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական և համայնքային մարմինների պատասխանատվության սահմաններին, վարչական իրավունքի և քաղաքացիական իրավունքի համապատասխան դրույթների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև վնասի հատուցման ինստիտուտի նշանակությանը իրավական պետության և արդյունավետ վարչարարության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորվում է պատկերացում այն մասին, թե ինչ պայմաններում և ինչ իրավական ընթացակարգով կարող է անձը պահանջել վարչարարության հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունի այդ ինստիտուտը պետական մարմինների գործունեության օրինականության, հաշվետվողականության և անձանց իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-21
    Վարչարարությամբ պատճառված վնասի հատուցումը
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель

    Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель
    Online

    Literature

    Րաֆֆի Մի օրավար հող

    Սոցիալ-պատմական և գաղափարական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է հողի՝ որպես հայրենիքի, կյանքի աղբյուրի և ազգային գոյության հիմքի գաղափարի վրա։ «Օրավար հողը» այստեղ ներկայացվում է ոչ միայն որպես չափման միավոր, այլ որպես խորհրդանշական պատկեր՝ կապված մարդու կապի հողի, աշխատանքի և հայրենիքի հետ։ Րաֆֆին ցույց է տալիս, թե ինչպես է հողը դառնում կյանքի պայման, հարստության աղբյուր, ինչպես նաև երբեմն՝ պայքարի ու հակամարտության պատճառ։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծվում է գյուղացու ծանր վիճակը, հողի նկատմամբ նրա աշխատասիրությունը և այն սոցիալական անարդարությունները, որոնք առաջանում են հողի բաշխման կամ սեփականության հարցերում։ Միաժամանակ հեղինակը բարձրացնում է հայրենի հողի նկատմամբ սիրո և կապվածության գաղափարը՝ այն ներկայացնելով որպես ազգային ինքնության կարևոր հիմք։ Գործը ունի նաև բարոյական շերտ՝ ընթերցողին մղելով խորհելու արդարության, աշխատանքի արժեքի և հասարակական հավասարության մասին։ Լեզուն պարզ է, պատկերավոր և գաղափարապես հագեցած, ինչը բնորոշ է Րաֆֆու սոցիալական արձակին։

    Updated: 2026-10-13
    Րաֆֆի Մի օրավար հող
    Online

    History

    Չինաստանում աշխարհի և պետության մասին պատկերացումները III–VI դարերում (ըստ նորմատիվ պատմագրական երկերի)

    Աշխատությունը նվիրված է III–VI դարերի Չինաստանում աշխարհի, պետության, հասարակական կարգի և քաղաքական իշխանության վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով տվյալ ժամանակաշրջանի նորմատիվ պատմագրական երկերի տեղեկությունների վրա։ Այն անդրադառնում է չինական ավանդական աշխարհայացքի այն հիմնարար սկզբունքներին, որոնց միջոցով ընկալվում և մեկնաբանվում էին տիեզերքի կառուցվածքը, աշխարհի կարգավորվածությունը, պետության տեղն ու նշանակությունը համընդհանուր աշխարհակարգում, ինչպես նաև իշխանության ծագման, օրինականության և կառավարման բարոյական հիմքերի հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Չինաստանում պետության մասին պատկերացումները սերտորեն կապված էին տիեզերաբանական, փիլիսոփայական, բարոյական և քաղաքական հայեցակարգերի հետ։ Պետությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես տարածքային և վարչական միավոր, այլև որպես համընդհանուր ներդաշնակության պահպանման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և բարոյական սկզբունքների իրագործման կարևորագույն հաստատություն։ Նորմատիվ պատմագրական երկերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պատմական իրադարձությունները, կառավարիչների գործունեությունը, քաղաքական փոփոխություններն ու պետական կառավարման տարբեր ձևերը ներկայացվում տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների շրջանակում։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են իշխանության և հասարակության փոխհարաբերությունների, տիրակալի պարտականությունների, պետական կարգի կայունության, քաղաքական օրինականության և պատմական շարունակականության վերաբերյալ ընդունված մոտեցումները։ III–VI դարերը Չինաստանի պատմության մեջ առանձնահատուկ ժամանակաշրջան էին՝ նշանավորվելով քաղաքական մասնատվածությամբ, տարբեր իշխանությունների ու դինաստիաների գոյությամբ, սոցիալական և գաղափարական փոփոխություններով։ Այս պայմաններում աշխարհի և պետության վերաբերյալ պատկերացումները ձեռք էին բերում նոր մեկնաբանություններ՝ միաժամանակ պահպանելով չինական քաղաքական մտքի և պատմագրական ավանդույթի հիմնարար սկզբունքները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պատմագրության՝ որպես պատմական փաստերի արձանագրման միջոցից բացի, գաղափարական և քաղաքական պատկերացումների ձևավորման ու տարածման գործիքի դիտարկումը։ Նորմատիվ պատմական երկերը ոչ միայն ներկայացնում էին անցյալի իրադարձությունները, այլև սահմանում էին այն չափանիշները, որոնցով գնահատվում էին քաղաքական իշխանությունը, պետական կառավարման արդյունավետությունը, տիրակալների վարքագիծը և հասարակական կարգի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի չինական պատմական գիտակցության, պետական մտածողության և ավանդական աշխարհայացքի առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում Չինաստանի միջնադարյան պատմությամբ, արևելյան քաղաքական փիլիսոփայությամբ, պատմագրության տեսությամբ, պետական գաղափարախոսությամբ և քաղաքակրթությունների զարգացման օրինաչափություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ նպաստելով նաև հին և միջնադարյան Չինաստանի քաղաքական ու մտավոր մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը։

    Updated: 2026-11-20
    Չինաստանում աշխարհի և պետության մասին պատկերացումները III–VI դարերում (ըստ նորմատիվ պատմագրական երկերի)
    Online

    Other Subjects

    1851 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների

    Հրատարակությունը միավորում է օրացուցային տեղեկություններն ու եղանակային կանխատեսումները՝ ներկայացնելով տարվա ժամանակային կառուցվածքը և բնության երևույթների վերաբերյալ տարածված պատկերացումները։ Օրացույցային մասը նախատեսված էր օրերի, ամիսների և ամսաթվերի հերթականությանը հետևելու, ինչպես նաև տարվա կարևոր օրերը հիշելու համար։ Քրիստոսի և հայոց թվականությունների զուգահեռ նշումը հնարավորություն էր տալիս համադրել տարբեր ժամանակագրական համակարգերը և պահպանել հայկական թվագրության ավանդույթը։ Օդերի գուշակությունների բաժինը հատկապես հետաքրքիր է պատմամշակութային տեսանկյունից․ այն արտացոլում է, թե ինչպես էին մարդիկ փորձում դիտարկումների, ժողովրդական փորձի և ավանդական պատկերացումների միջոցով կանխատեսել եղանակային փոփոխությունները։ Նման տեղեկությունները կարող էին առնչվել տարվա եղանակներին, տեղումների, ցրտի ու տաքության սպասվող փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը գյուղատնտեսական աշխատանքների ու առօրյա կյանքի վրա։ Թեև այդ կանխատեսումները պետք չէ նույնացնել ժամանակակից գիտական օդերևութաբանության հետ, դրանք արժեքավոր նյութ են բնության երևույթների ժողովրդական մեկնաբանությունների և ավանդական գիտելիքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայ տպագիր օրացույցների, ժամանակի հաշվարկման և առօրյա տեղեկատվության տարածման մշակույթի տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-06
    1851 թվականի օրացույց և եղանակային կանխատեսումներ՝ ըստ Քրիստոսի և հայոց թվականների