Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Математика

    Կամայական սպինով Հայզենբերգի մագնետիկը և ընդհանրացված Բետեի անզացը

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կամայական սպին ունեցող Հայզենբերգի մագնետիկ համակարգերի տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման համար կիրառվող ընդհանրացված Բետեի անսացի մեթոդին։ Գրքում ներկայացվում են քվանտային սպինային ցանցերի մոդելները, դրանց էներգետիկ սպեկտրի կառուցվածքը և փոխազդեցությունների մաթեմատիկական նկարագրությունը՝ հիմնված քվանտային մեխանիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի սկզբունքների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է մեկաչափ և բազմաչափ սպինային համակարգերի լուծման մոտեցումները, անդրադառնում է ինտեգրելիության պայմաններին, ինչպես նաև սպինային ալիքների և քվազիմասնիկների դինամիկային։ Աշխատությունում մանրամասն քննարկվում է Բետեի անսացի ընդհանրացումը կամայական սպին ունեցող համակարգերի համար՝ ցույց տալով դրա կիրառելիությունը տարբեր սահմանային պայմաններում և փոխազդեցության տոպոլոգիաներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային փուլային անցումներին, կոլեկտիվ երևույթներին և մագնիսական հատկությունների միկրոսկոպիկ բացատրությանը։ Գիրքը կարևոր ներդրում է տեսական ֆիզիկայի ոլորտում և նախատեսված է քվանտային մեխանիկայի, կոնդենսացված միջավայրի ֆիզիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Կամայական սպինով Հայզենբերգի մագնետիկը և ընդհանրացված Բետեի անզացը
    Онлайн

    Политология

    Հայոց ազգային ասպարեզ

    Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է հայ ազգային կյանքի, հասարակական խնդիրների և ժողովրդի առջև ծառացած հարցերի քննարկման ուղղվածություն։ «Ազգային ասպարեզ» հասկացությունը կարող է ընդգրկել այն հասարակական միջավայրը, որտեղ ձևավորվում և արտահայտվում են ազգային շահերը, գաղափարները, ձգտումներն ու հավաքական նախաձեռնությունները։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը կարելի է կապել XIX դարի հայ մտավորականության այն մտահոգությունների հետ, որոնք առնչվում էին ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը, հասարակական համախմբմանը, կրթության տարածմանը և ժողովրդի առաջընթացին։ Այս ժամանակաշրջանում հայերեն հրատարակությունները կարևոր դեր էին կատարում ազգային հարցերի շուրջ քննարկումներ ծավալելու, ընթերցողին հասարակական կյանքի խնդիրներին հաղորդակից դարձնելու և հանրային մտածողությունը զարգացնելու գործում։ Վերնագրի գաղափարական շեշտադրումը թույլ է տալիս գիրքը դիտարկել որպես ազգային կյանքի և հասարակական գործունեության վերաբերյալ մտորումների արտահայտություն։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի, ազգային ինքնության ձևավորման, XIX դարի հայ գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր ու հրատարակչական միջավայրի ուսումնասիրողներին։

    Обновлено. 2026-11-04
    Հայոց ազգային ասպարեզ
    Онлайн

    История

    Ամառային ուղևորություն դեպի Հայաստան

    Աշխատությունը ներկայացնում է ամառային ճանապարհորդության ընթացքում Հայաստան կատարած ուղևորության տպավորություններն ու դիտարկումները՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայրենի երկրի բնությանը, բնակավայրերին, պատմական միջավայրին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Ուղեգրական ժանրը հնարավորություն է տալիս ճանապարհորդության նկարագրությունը համադրել անձնական տպավորությունների, աշխարհագրական տեղեկությունների և հասարակական կյանքի դիտարկումների հետ։ Հայաստանի տարբեր վայրերի ներկայացումը կարող է ընթերցողի համար բացահայտել երկրի բնական բազմազանությունը, բնակչության կենցաղը, տեղական սովորույթները, պատմական հիշատակարաններն ու մշակութային ժառանգությունը։ Ճանապարհորդական պատումը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հայրենիքը ներկայացնում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և մշակութային շարունակականության միջավայր։ Ամառային ուղևորության համատեքստը ստեղծում է հնարավորություն՝ անդրադառնալու ճանապարհի ընթացքում տեսած վայրերին, մարդկանց, բնապատկերներին և դրանց շուրջ ձևավորված մտորումներին։ Նման գործերը նպաստում են Հայաստանի ճանաչմանը, հայրենի երկրի նկատմամբ հետաքրքրության խորացմանը և պատմաաշխարհագրական գիտելիքների տարածմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ ուղեգրական գրականության, ճանապարհորդական նկարագրությունների և Հայաստանի պատմամշակութային միջավայրի ուսումնասիրման համար։

    Обновлено. 2026-11-04
    Ամառային ուղևորություն դեպի Հայաստան
    Онлайн

    История

    О клинообразных надписях ванской системы, открытых в пределах России

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Վանի թագավորության, այսինքն՝ Ուրարտուի գրային մշակույթին վերաբերող սեպագիր արձանագրությունների ուսումնասիրությանը, որոնք հայտնաբերվել են ներկայիս Ռուսաստանի տարածքում։ Ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են այդ արձանագրությունների հայտնաբերման հանգամանքները, դրանց լեզվական և պատմական առանձնահատկությունները, գրային համակարգի բնույթը և հնարավոր կապերը Վանի թագավորության քաղաքական, մշակութային ու աշխարհագրական ազդեցության շրջանակների հետ։ Սեպագիր արձանագրությունները հին հասարակությունների պատմության ուսումնասիրման կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից են, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ոչ միայն առանձին իրադարձություններ, այլև պատկերացում կազմել իշխանական կառույցների, ռազմական արշավանքների, տարածքային հարաբերությունների, կրոնական պատկերացումների և վարչական համակարգերի մասին։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայտնաբերված գրությունների համեմատական քննությունը՝ դրանց նշանների, կառուցվածքի, բովանդակության և լեզվական առանձնահատկությունների վերլուծությամբ։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե արդյոք տվյալ արձանագրությունները ուղղակիորեն կապված են Վանի թագավորության պետական գրագրության և արքայական վիմագրության ավանդույթի հետ, ինչպես նաև ինչ պատմական պայմաններում կարող էին դրանք հայտնվել իրենց սկզբնական տարածքից հեռու։ Հեղինակը, ըստ թեմայի բնույթի, անդրադառնում է նաև հնագիտական նյութի և գրավոր աղբյուրի փոխկապակցվածությանը՝ փորձելով արձանագրությունները դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ տարածաշրջանի պատմական գործընթացների համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հատկապես ուրարտագիտությամբ, հին Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, լեզվաբանությամբ և հին արևելյան գրային համակարգերով զբաղվող մասնագետներին, քանի որ նման նյութերը հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու Վանի թագավորության մշակութային և քաղաքական ազդեցության վերաբերյալ պատկերացումները։ Արձանագրությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրանց միջոցով հնարավոր է լրացնել այլ պատմական աղբյուրներից ստացվող տեղեկությունները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հին ժամանակաշրջանի տարածաշրջանային կապերի ու փոխազդեցությունների մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունն արժեքավոր է որպես Վանի թագավորության սեպագիր ժառանգության և դրա տարածական տարածման վերաբերյալ ուսումնասիրություն, որը միավորում է վիմագրական, լեզվաբանական, հնագիտական և պատմագիտական մոտեցումները և նպաստում հին աշխարհի գրավոր մշակույթի ու պատմական գործընթացների ավելի խորքային ըմբռնմանը։

    Обновлено. 2026-09-17
    О клинообразных надписях ванской системы, открытых в пределах России
    Онлайн

    Экономика

    Թուրքիայի ազգային բուրժուազիայի դերը երկրի տնտեսական և հասարակական-քաղաքական կյանքում (1945–1950 թթ.)

    Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի ազգային բուրժուազիայի տնտեսական դիրքերի ամրապնդման, հասարակական ազդեցության աճի և երկրի քաղաքական կյանքում նրա դերի ուսումնասիրությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1945–1950 թվականներին։ Այս ժամանակաշրջանը Թուրքիայի պատմության մեջ առանձնանում էր տնտեսական և հասարակական հարաբերությունների զգալի փոփոխություններով, միակուսակցական կառավարման համակարգի ճգնաժամով, քաղաքական ուժերի վերադասավորմամբ և բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման գործընթացով։ Հեղինակը քննում է ազգային բուրժուազիայի ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա տնտեսական հզորացման ընթացքը և այն գործոնները, որոնք նպաստեցին երկրի տնտեսական ու քաղաքական կյանքում այդ դասակարգի ազդեցության ընդլայնմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրական և արդյունաբերական կապիտալի զարգացմանը, մասնավոր հատվածի դիրքերի ամրապնդմանը, ներքին շուկայի վերահսկողության ընդլայնմանը և ազգային ձեռնարկատիրական շրջանակների աստիճանական վերափոխմանը։ Քննարկվում են նաև պատերազմի տարիներին ձևավորված տնտեսական պայմանների հետևանքները, պետական կարգավորման քաղաքականությունը, պետական և մասնավոր հատվածների փոխհարաբերությունները, արդյունաբերականացման խնդիրները, առևտրի զարգացումը և օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազգային բուրժուազիայի տարբեր շերտերի տնտեսական և քաղաքական շահերի բացահայտումը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ այն միասնական և միատարր հասարակական ուժ չէր. խոշոր առևտրական, արդյունաբերական և մանր ձեռնարկատիրական շրջանակներն ունեին տարբեր նպատակներ ու հաճախ հակասական դիրքորոշումներ պետական տնտեսական քաղաքականության, մասնավոր սեփականության պաշտպանության և երկրի զարգացման ուղիների վերաբերյալ։ Զգալի տեղ է հատկացվում ազգային բուրժուազիայի հարաբերություններին բանվոր դասակարգի, գյուղացիության, խոշոր հողատերերի, քաղաքային միջին խավերի և պետական բյուրոկրատիայի հետ։ Լուսաբանվում են ագրարային հարցի, աշխատանքային հարաբերությունների, գյուղատնտեսական արտադրության, հարկային քաղաքականության և տնտեսական անհավասարությունների շուրջ ձևավորված հակասությունները, ինչպես նաև այն ուղիները, որոնց միջոցով տնտեսական վերնախավը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը պետական կառավարման համակարգում։ Առանձին ուշադրության է արժանանում պետական կապիտալիզմի և մասնավոր ձեռնարկատիրության փոխհարաբերությունը, քանի որ ազգային բուրժուազիայի աճող ազդեցությունն ուղեկցվում էր պետական տնտեսական միջամտության սահմանների վերանայման և մասնավոր կապիտալի համար առավել լայն հնարավորություններ ստեղծելու պահանջներով։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև Թուրքիայի ազգային բուրժուազիայի վերաբերմունքի փոփոխությանը արևմտյան երկրների հետ տնտեսական համագործակցության և օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման հարցում՝ բացահայտելով ազգային տնտեսական ինքնուրույնության ձգտումների և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման միջև առկա հակասությունները։ Հետազոտության առանցքային թեմաներից է 1945 թվականից հետո Թուրքիայի քաղաքական համակարգի վերափոխումը, երբ միակուսակցական կառավարման ճգնաժամը և հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը նպաստեցին բազմակուսակցական քաղաքական կյանքի ձևավորմանը։ Քննարկվում է ազգային բուրժուազիայի մասնակցությունը նոր քաղաքական ուժերի ձևավորմանը, նրա հարաբերությունները Ժողովրդահանրապետական կուսակցության և Դեմոկրատական կուսակցության հետ, ինչպես նաև խոշոր մասնավոր կապիտալի շահերի արտահայտումը քաղաքական պայքարում։ Հատուկ նշանակություն ունի 1948 թվականի արդյունաբերական համագումարի և 1950 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների դիտարկումը, որոնց միջոցով բացահայտվում են տնտեսական վերնախավի քաղաքական պահանջները, պետական կառավարման համակարգի փոփոխության նախադրյալներն ու մասնավոր ձեռնարկատիրական շրջանակների ազդեցության մեծացումը։ 1950 թվականի ընտրություններում Դեմոկրատական կուսակցության հաղթանակը ներկայացվում է որպես հետպատերազմյան Թուրքիայի քաղաքական զարգացման կարևոր հանգրվան, որը խորհրդանշեց երկար տարիներ իշխանության ղեկին գտնվող Ժողովրդահանրապետական կուսակցության դիրքերի թուլացումը և խոշոր բուրժուազիայի քաղաքական ազդեցության ընդլայնումը։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տնտեսական զարգացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտադրական հարաբերությունների և կապիտալի կուտակման գործընթաց, այլև որպես հասարակական կառուցվածքի, դասակարգային հարաբերությունների և քաղաքական իշխանության վերափոխման կարևոր գործոն։ Հեղինակը համադրում է տնտեսական և քաղաքական իրադարձությունները՝ բացահայտելով ազգային բուրժուազիայի երկակի բնույթը. մի կողմից՝ նրա գործունեությունը նպաստում էր մասնավոր ձեռնարկատիրության, արդյունաբերության և ազգային տնտեսության զարգացմանը, մյուս կողմից՝ սեփական դասակարգային շահերի պաշտպանության նպատակով սահմանափակում էր հասարակական այլ խմբերի ազդեցությունը և ձգտում վերահսկողություն հաստատել տնտեսական ու քաղաքական գործընթացների նկատմամբ։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հետպատերազմյան Թուրքիայի արդիականացման, կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացման, ազգային տնտեսական վերնախավի ձևավորման և բազմակուսակցական քաղաքական համակարգի հաստատման պատմական գործընթացները հասկանալու համար։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի տնտեսական և հասարակական զարգացումներով, քաղաքական համակարգերի վերափոխմամբ, բուրժուազիայի պատմությամբ և պետական ու մասնավոր կապիտալի փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների և հասարակական գիտությունների մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-11-20
    Թուրքիայի ազգային բուրժուազիայի դերը երկրի տնտեսական և հասարակական-քաղաքական կյանքում (1945–1950 թթ.)
    Онлайн

    Лингвистика

    Деепричастно-причастный оборот в современном армянском языке

    Այս աշխատանքը նվիրված է դերբայական կառուցվածքների՝ մասնավորապես դերբայական և մասնիկային շրջադարձերի (деепричастно-причастный оборот) ուսումնասիրությանը ժամանակակից հայերենում՝ դիտարկելով դրանց ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական առանձնահատկությունները։ Վերլուծության մեջ ներկայացվում է, թե ինչպես են հայերենում արտահայտվում գործողության հավելյալ բնութագրումները՝ զուգորդված հիմնական բայով, և ինչ միջոցներով է լեզուն փոխանցում միաժամանակյա կամ հաջորդական գործողությունների կապը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն կառուցվածքներին, որոնք համեմատելի են ռուսերենի կամ այլ լեզուների դերբայական դարձվածքների հետ, սակայն հայերենում ունեն սեփական ձևաբանական համակարգ և շարահյուսական վարքագիծ։ Քննարկվում են նաև դերբայական ձևերի դերակատարությունը խոսքի հակիրճացման, տեղեկատվական խտացման և ոճական բազմազանության ապահովման մեջ, ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր խոսքում։ Աշխատությունում դիտարկվում են տարբեր լեզվաբանական մոտեցումներ՝ կառուցվածքային, ֆունկցիոնալ և տիպաբանական, որոնք օգնում են բացահայտել այս կառույցների տեղը հայերենի քերականական համակարգում։ Միաժամանակ ներկայացվում են ուսումնական և կիրառական խնդիրներ, որոնք կապված են նման կառուցվածքների ճիշտ ընկալման և թարգմանության հետ։

    Обновлено. 2026-09-07
    Деепричастно-причастный оборот в современном армянском языке