Հայերենի իրանական փոխառությունները

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է երկխոսության մեջ ներիմաստի (implicit meaning) դրսևորման առանձնահատկություններին՝ անգլերեն լեզվական նյութի հիման վրա, և նպատակ ունի բացահայտել այն լեզվական ու հաղորդակցական մեխանիզմները, որոնց միջոցով խոսողը փոխանցում է ոչ ուղղակի, ենթադրյալ կամ ենթատեքստային տեղեկատվություն։ Վերլուծության ընթացքում առանձնացվում են ներիմաստի հիմնական աղբյուրները՝ ենթատեքստը, պրագմատիկ ենթադրությունները, խոսքային ակտերի անուղղակի ձևերը, ինչպես նաև ենթադրյալ իմաստ ստեղծող ինտոնացիոն և շարահյուսական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն երկխոսություններում տարածված այնպիսի երևույթների վրա, ինչպիսիք են հեգնանքը, էվֆեմիզմը, ակնարկային խոսքը և խոսքային լռությունը, որոնք հաճախ փոխարինում են ուղղակի արտահայտմանը և պահանջում են լսողի կողմից ենթատեքստային վերծանում։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև Գրայսի համագործակցության սկզբունքը և դրա մաքսիմների խախտման միջոցով ներիմաստի ստեղծման մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս խոսողին փոխանցել լրացուցիչ, հաճախ չարտահայտված տեղեկատվություն։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սոցիալական համատեքստը, խոսողների հարաբերությունները և իրավիճակային գործոնները ազդում ներիմաստի ընկալման վրա՝ դարձնելով այն հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդգծվում է, որ ներիմաստի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվաբանության, այլ նաև միջմշակութային հաղորդակցության և թարգմանագիտության համար, քանի որ տարբեր լեզուներում ենթադրյալ իմաստների փոխանցման ձևերը կարող են էականորեն տարբերվել։

Литература

Գիրքը համախմբում է Մեծարենցի ամենանշանավոր բանաստեղծությունները, որոնք առանձնանում են ազգային, սոցիալական և հոգեբանական թեմաների խորը ուսումնասիրությամբ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ անդրադառնում է մարդասիրությունը, սիրո և կորուստի զգացմունքները, ինչպես նաև հայ ժողովրդի պատմական և մշակութային դժվարությունները։ Մեծարենցի ոճը հատուկ է սիմվոլիկ, դրամատիկ և զգայական պատկերներով, որոնք ընթերցողին ընդգրկում են բանաստեղծության ներքին աշխարհում։ Հիմնական թեմաները․ Ազգային ինքնություն և հայրենիքի սեր Մարդկային զգացմունքներ՝ սեր, տառապանք, կարեկցանք Սոցիալական արդարություն և բարոյականություն Փիլիսոփայական հարցեր կյանքի, մահվան և գոյության մասին Բանաստեղծական լեզվի, ռիթմի և խորհրդանշության առանձնահատկություններ Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ արտացոլված ազգային, սոցիալական և հոգեբանական մոտեցումներ Խորքային խորհրդանշական և պատկերային նկարագրություններ Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և հայ բանաստեղծության սիրահարների համար Անդրադարձ ժամանակակից հայ պոեզիայի ձևավորմանը և զարգացմանը

Информатика

Գրքում բացատրվում են համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ սարքավորումներ (hardware), ծրագրային ապահովում (software), տվյալների մշակման գործընթացներ։ Ներկայացվում են նաև օպերացիոն համակարգերի, կիրառական ծրագրերի և տեղեկատվական համակարգերի հիմունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերնետային տեխնոլոգիաներին, տվյալների փոխանակմանը և տեղեկատվական անվտանգության հիմնական սկզբունքներին։ Քննարկվում է նաև համակարգչային տեխնոլոգիաների դերը կրթության, աշխատանքի և առօրյա կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Գիրքը ներառում է գործնական օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել կիրառական հմտություններ։

Физика

Այս աշխատանքը ներկայացնում է հետազոտությունների ճառագայթային մեթոդների տեսական և գործնական հիմքերը՝ ընդգրկելով այն տեխնոլոգիաները և մոտեցումները, որոնք օգտագործվում են նյութերի, կառուցվածքների և կենսաբանական օբյեկտների ուսումնասիրության համար իոնացնող և ոչ իոնացնող ճառագայթման կիրառմամբ։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ռենտգենյան, գամմա-ճառագայթային, նեյտրոնային և այլ ճառագայթային մեթոդների ֆիզիկական սկզբունքները, դրանց կիրառման ոլորտները, ինչպես նաև ստացված տվյալների վերլուծության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, բժշկության, էներգետիկայի և նյութագիտության մեջ այս մեթոդների կիրառական նշանակությանը՝ ընդգծելով դրանց դերը ոչ քայքայիչ փորձարկումների, կառուցվածքային վերլուծության և որակի վերահսկման գործընթացներում։ Աշխատությունում նաև ներկայացվում են ճառագայթային տեխնոլոգիաների անվտանգության պահանջները, չափագիտական ճշգրտության ապահովման խնդիրները և ժամանակակից սարքավորումների հնարավորությունները, որոնք բարձրացնում են հետազոտությունների արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում մեթոդների սահմանափակումներին, դրանց զարգացման միտումներին և նորարարական լուծումներին, որոնք թույլ են տալիս ընդլայնել ճառագայթային հետազոտությունների կիրառման շրջանակը գիտության և տեխնոլոգիայի տարբեր ոլորտներում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքավարության հիմնական կանոնների, բարեկիրթ վարքագծի սկզբունքների և երեխաների բարոյական ու հասարակական դաստիարակության կարևորագույն հարցերին։ Այն դաստիարակչական և ուսուցողական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել հասարակության մեջ ընդունված վարվելակերպի կանոնները, մարդկային փոխհարաբերությունների բարոյական հիմքերը և մանկական տարիքում դրական սովորությունների ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխայի անձնավորության զարգացմանը, ընտանիքի և հասարակության մեջ նրա վարքագծի ձևավորմանը, ինչպես նաև հարգանքի, ազնվության, համեստության, կարգապահության, պատասխանատվության և փոխօգնության արժեքների դաստիարակմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են քաղաքավարի խոսքի և հաղորդակցության առանձնահատկությունները, մեծերի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքը, հասակակիցների հետ բարեկամական հարաբերությունների հաստատումը և առօրյա կյանքում բարեկիրթ վարքագծի պահպանման կարևորությունը։ Կարևորվում են ընտանեկան դաստիարակության սկզբունքները, ծնողների և երեխաների փոխհարաբերությունները, մանկավարժական խրատների նշանակությունը և բարոյական արժեքների փոխանցման ավանդական եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում երեխայի վարքագծի վրա շրջապատող միջավայրի ազդեցությանը, լավ և վատ սովորությունների տարբերակմանը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի տարբեր իրավիճակներում պատշաճ պահվածքի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում խոսքի մշակույթին, զրուցակցին լսելու կարողությանը, շնորհակալություն հայտնելու, ներողություն խնդրելու, օգնություն առաջարկելու և ուրիշների նկատմամբ ուշադրություն ու հոգատարություն ցուցաբերելու սովորություններին։ Քննարկվում են նաև անձնական մաքրության, կոկիկության, ժամանակի ճիշտ օգտագործման, պարտականությունների կատարման և առօրյա կարգապահության հետ կապված դաստիարակչական հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ երեխաների կրթության և բարոյական զարգացման փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով, որ գիտելիքների ձեռքբերումը պետք է զուգորդվի մարդկային արժանիքների, հասարակական պատասխանատվության և բարեկիրթ վարքագծի ձևավորմամբ։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում մանկական տարիքում սովորությունների կայունացման առանձնահատկությունները, օրինակելի վարքագծի դերը և դաստիարակության ընթացքում խրատական խոսքի, բացատրության ու գործնական օրինակների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է ուսուցչի, ծնողի և ընտանիքի մյուս անդամների ազդեցությունը երեխայի աշխարհայացքի, բարոյական պատկերացումների և հասարակական հարաբերությունների զարգացման վրա։ Հրատարակության բովանդակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ մանկավարժական մտքի և դաստիարակչական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ քաղաքավարության և մանկական կրթության վերաբերյալ աշխատությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայալեզու ուսուցողական գրականության զարգացման մեջ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված բարոյական պատկերացումները, ընտանեկան արժեքները, կրթության նպատակները և հասարակության կողմից երեխաների վարքագծին ներկայացվող պահանջները։ Աշխատության լեզվական առանձնահատկությունները և վերնագրի պատմական ուղղագրական ձևը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հայ գրավոր մշակույթի, հատկապես արևմտահայերենի և հին տպագիր գրականության ուսումնասիրության համար։ Նման հրատարակությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին դաստիարակչական գաղափարները ներկայացվում ընթերցողներին, ինչպիսի բարոյական սկզբունքներ էին կարևորվում մանկական կրթության ընթացքում և ինչպես էր քաղաքավարությունը կապվում անձնական ու հասարակական զարգացման հետ։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես պատմական աղբյուր, որն արտացոլում է իր ժամանակաշրջանին բնորոշ վարքականոնները, հասարակական հարաբերությունների պատկերացումները և մանկավարժական մոտեցումները։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ինչպես նրա դաստիարակչական ուղղվածությամբ, այնպես էլ հայ կրթական և բարոյախրատական գրականության զարգացման պատմության մեջ նմանատիպ աշխատությունների ունեցած նշանակությամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության պատմաբանների, գրականագետների, մշակութաբանների, հայագետների, ծնողների, դաստիարակների, ուսանողների և հայ մանկավարժական մտքի, քաղաքավարության կանոնների ու մանկական դաստիարակության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Վանի թագավորության (Ուրարտու) ժամանակաշրջանի դամբարանային ճարտարապետությանը՝ ընդգծելով հնագույն հայկական լեռնաշխարհի պետականության հոգևոր և նյութական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է դամբարանների կառուցվածքային տիպերը, քարե և ժայռափոր համալիրների ճարտարապետական լուծումները, թաղման ծեսերի հետ կապված տարածական կազմակերպումը և դրանց կապը սոցիալական ու կրոնական պատկերացումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դամբարանների տեղաբաշխման աշխարհագրական օրինաչափություններին, կառուցվածքային տեխնիկային, օգտագործված շինանյութերին և ինժեներական մոտեցումներին, ինչպես նաև թագավորական և վերնախավային թաղումների առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Ուրարտուի դամբարանային ճարտարապետության ազդեցությունը հետագա հայկական ճարտարապետական ավանդույթների վրա՝ ընդգծելով մշակութային շարունակականության և փոխակերպումների գործընթացները։ Աշխատությունը կարևոր է հնագետների, ճարտարապետության պատմաբանների և հայագիտության ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով Վանի թագավորության նյութական մշակույթի խորքային ուսումնասիրմանը։