Հայոց հայրենիքը

Право

Գիրքը ներկայացնում է իրավական պետության գաղափարի, սկզբունքների և զարգացման հիմնադրույթների վերաբերյալ գրականության հանձնարարական ցանկ՝ որպես ուսումնամեթոդական ուղեցույց։ Աշխատությունում ընդգրկված են իրավական պետության ձևավորման, մարդու իրավունքների պաշտպանության, օրինականության ապահովման, իշխանությունների բաժանման, ժողովրդավարական կառավարման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման վերաբերյալ գրական աղբյուրներ։ Ներկայացված նյութերը նպատակ ունեն նպաստելու իրավական գիտելիքների խորացմանը, իրավական մտածողության ձևավորմանը և պետական կառավարման ու իրավական համակարգերի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Ցանկը կարող է օգտագործվել ուսումնական և հետազոտական նպատակներով՝ օգնելով ընթերցողներին ընտրել համապատասխան գրականություն իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, պետականաշինության և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման թեմաներով։ Այն օգտակար է իրավաբանների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և իրավական մշակույթի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է ամուսինների միջև ձևավորվող գույքային հարաբերությունների իրավական բնույթի, կարգավորման սկզբունքների և ընտանեկան օրենսդրությամբ նախատեսված մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքի իրավական կարգավիճակը, ամուսինների ընդհանուր և անձնական սեփականության տարբերակումը, գույքի տիրապետման, օգտագործման ու տնօրինման հետ կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերություններից ծագող վեճերի կարգավորման խնդիրներն են։ Քննվում է ամուսինների գույքային հարաբերությունների օրինական կարգավորման համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է կոնկրետ գույքի պատկանելությունը և ամուսիններից յուրաքանչյուրի իրավական դիրքը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համատեղ սեփականության իրավական բնույթին, դրա ձևավորման հիմքերին և ամուսինների իրավահավասարության սկզբունքի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մինչև ամուսնությունը պատկանող, ինչպես նաև ամուսնության ընթացքում որոշակի իրավական հիմքերով ամուսիններից մեկին անցած գույքի առանձնացման հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է ամուսնական պայմանագրի ուսումնասիրությունը՝ որպես գույքային հարաբերությունների պայմանագրային կարգավորման միջոց, որի միջոցով ամուսինները կարող են օրենքով թույլատրելի շրջանակներում սահմանել իրենց գույքային իրավունքների և պարտականությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընդհանուր գույքի բաժանման, ամուսինների բաժինների որոշման, պարտավորությունների և երրորդ անձանց գույքային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Գույքային վեճերը դիտարկվում են ոչ միայն ընտանեկան, այլև քաղաքացիական իրավունքի նորմերի փոխկապակցված կիրառության տեսանկյունից, քանի որ սեփականության և պարտավորությունների վերաբերյալ մի շարք հարաբերություններ կարգավորվում են իրավունքի տարբեր ինստիտուտների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև իրավական կարգավորման հստակության, ամուսինների շահերի հավասարակշռման և ընտանիքի անդամների օրինական գույքային շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան և քաղաքացիական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամուսինների գույքային հարաբերությունների իրավական կառուցվածքը, դրանց կարգավորման հիմնական սկզբունքները և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնահարցերը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդար դատաքննության իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերի, բովանդակության և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ մարդու հիմնարար իրավունքների և դատական իշխանության գործունեության համատեքստում։ Քննարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, պատմական զարգացումը և տեղը սահմանադրական իրավունքների ու ազատությունների համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ամրագրված դատական պաշտպանության երաշխիքներին, անկախ և անաչառ դատարանի կողմից գործի քննության պահանջներին, դատավարության հրապարակայնությանը, ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրականացմանը և կողմերի դատավարական հավասարության սկզբունքին։ Ուսումնասիրվում են դատարանի մատչելիության, իրավաբանական օգնություն ստանալու, պաշտպանության իրավունքի իրականացման, մրցակցային դատավարության և դատական ակտերի հիմնավորվածության հետ կապված սահմանադրաիրավական հարցերը։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության իրավունքի սահմանափակման թույլատրելիության, դատավարական երաշխիքների արդյունավետության և անձի իրավունքների պաշտպանության ընթացքում առաջացող իրավական հակասությունների հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են դատական իշխանության անկախության, դատավորների անաչառության, դատարանների նկատմամբ հանրային վստահության և իրավունքի գերակայության ապահովման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքներին, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումներին և դրանց նշանակությանը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սահմանադրական դրույթները, դատավարական օրենսդրության կարգավորումները, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի որոշումները և միջազգային դատական պրակտիկան՝ բացահայտելու արդար դատաքննության իրավունքի իրացման առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են դատական պաշտպանության արդյունավետության բարձրացման, դատավարական իրավունքների խախտումների կանխարգելման, օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման և միջազգային իրավական չափանիշներին համապատասխանության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի սահմանադրական արդարադատության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, դատական համակարգի զարգացման և իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավապաշտպանների, սահմանադրական իրավունքի հետազոտողների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Այս մեթոդական-հրահանգչական նամակը նվիրված է մասսայական գրադարաններում գեղարվեստական գրականության դասակարգման և համակարգման հարցերին։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարանային դասակարգման հիմնական սկզբունքները, գեղարվեստական գրականության ֆոնդերի կազմակերպման մեթոդները և ընթերցողական պահանջներին համապատասխան դրանց արդյունավետ տեղաբաշխման մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է դասակարգման տարբեր համակարգերի կիրառելիությունը՝ ներառյալ ժանրային, թեմատիկ, հեղինակային և ժամանակագրական սկզբունքները՝ ընդգծելով դրանց դերը տեղեկատվության արագ հասանելիության ապահովման գործում։ Նամակում քննարկվում են նաև գրադարանային կատալոգների ձևավորման, քարտարանների վարման և մատենագիտական նկարագրությունների միասնականացման հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների սպասարկման որակի բարձրացմանը, ֆոնդերի ռացիոնալ օգտագործմանը և գրադարանային աշխատանքների կազմակերպման մեթոդական միասնականությանը։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մեթոդիստների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների և գրադարանագիտության ոլորտի ուսանողների համար՝ առաջարկելով գործնական ուղեցույց գեղարվեստական գրականության դասակարգման արդյունավետ կազմակերպման համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Շահսեվան ցեղամիավորման պատմական զարգացման, էթնիկական կազմավորման, սոցիալական կառուցվածքի և մշակութային առանձնահատկությունների պատմաազգագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են ցեղամիավորման ձևավորման նախադրյալները, պատմական բնակության տարածքները, տարբեր ցեղային խմբերի փոխհարաբերությունները և դրանց դերը տարածաշրջանի հասարակական ու քաղաքական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Շահսեվանների ավանդական սոցիալական կազմակերպմանը, ցեղային կառույցին, տոհմային հարաբերություններին և տնտեսական գործունեությանը, այդ թվում՝ անասնապահությանը, քոչվորական և կիսաքոչվորական կենսակերպին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև նյութական և հոգևոր մշակույթի տարբեր դրսևորումներին՝ բնակարանային պայմաններին, հագուստին, սննդին, ընտանեկան և հասարակական սովորույթներին, ծիսակարգերին, ժողովրդական հավատալիքներին և բանահյուսությանը։ Պատմական նյութի և ազգագրական դիտարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական փոփոխությունները, պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսական պայմանները և նստակեցության գործընթացները ազդել ցեղամիավորման կյանքի ու ինքնության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարածաշրջանի թյուրքալեզու քոչվոր և կիսաքոչվոր բնակչության պատմական ու մշակութային գործընթացների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պատմաբանների, ազգագրագետների, էթնոլոգների, արևելագետների և Հարավային Կովկասի ու Իրանի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար՝ որպես նյութ Շահսեվանների պատմության, ավանդական մշակույթի և սոցիալական կազմակերպման ուսումնասիրության համար։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Իջևանում անցկացված միջազգային սիմպոզիումների շրջանակում ստեղծված քարե քանդակների գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բացօթյա քանդակագործական ստեղծագործություններն են, դրանց ձևավորման գեղարվեստական սկզբունքները, թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը, ինչպես նաև բնության և ճարտարապետական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիմպոզիումների ձևավորման պատմությունը, դրանց նշանակությունը հայկական քանդակագործության զարգացման և միջազգային մշակութային երկխոսության համար, ինչպես նաև տարբեր երկրների արվեստագետների ստեղծագործական մոտեցումների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարի՝ որպես քանդակագործական նյութի գեղարվեստական և արտահայտչական հնարավորություններին, դրա բնական ձևի, գույնի, կառուցվածքի և ֆակտուրայի օգտագործմանը ստեղծագործական գործընթացում։ Վերլուծվում են քանդակների հորինվածքային կառուցվածքը, ծավալային լուծումները, ռիթմը, տարածական հարաբերությունները, ձևի պայմանականացման աստիճանը և աբստրակտ կամ պատկերային արտահայտչամիջոցների կիրառումը։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև ավանդական և ժամանակակից քանդակագործական մտածողության համադրությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արվեստագետները ազգային մշակութային ակունքները, ժամանակակից գեղարվեստական լեզուն և անհատական ստեղծագործական որոնումները արտահայտում քարե ձևի միջոցով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քանդակների տեղադրման միջավայրին, քանի որ դրանք դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին արվեստի գործեր, այլև որպես լանդշաֆտային և քաղաքային տարածքի գեղարվեստական կազմակերպման տարրեր։ Բնական միջավայրի, լուսավորության, տարածության և դիտողի շարժման հետ ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց ընկալման առանձնահատկությունները բացօթյա պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է Իջևանի սիմպոզիումների նշանակությունը որպես միջազգային ստեղծագործական համագործակցության հարթակ, որտեղ տարբեր գեղարվեստական ավանդույթներ և քանդակագործական դպրոցներ փոխազդում են միմյանց հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ինչպես Իջևանի քանդակագործական ժառանգության, այնպես էլ Հայաստանի ժամանակակից մոնումենտալ և բացօթյա արվեստի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, քանդակագործներին, ճարտարապետներին, մշակութաբաններին, արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ժամանակակից հայկական քանդակագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։