Հայոց ուղղափառ եկեղեցու պատմությունը

Другие предметы

Աշխատությունը ներկայացնում է 2015 թվականին հրատարակված կամ գրադարանային հավաքածուում ընդգրկված նոր գրականության համակարգված տեղեկատվական ցանկ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տեղեկացնել տվյալ ժամանակահատվածում հասանելի դարձած նոր գրքերի մասին։ Նման տեղեկատվական-մատենագիտական հրատարակությունները սովորաբար ծառայում են որպես կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տարբեր բնագավառների գրականության արագ հայտնաբերման և ընտրության համար՝ ընդգրկելով գիտական, ուսումնական, մասնագիտական, հասարակական-քաղաքական, մշակութային և գեղարվեստական բնույթի հրատարակություններ։ Ցանկում գրքերի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս տեղեկանալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տվյալներին, թեմատիկ ուղղություններին և համապատասխան գրականության առկայությանը՝ դյուրացնելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումն ու հետագա օգտագործումը։ Այսպիսի հրատարակությունների կարևոր գործառույթներից է նաև գրադարանային ֆոնդերի համալրման և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման գործընթացի կազմակերպումը։ 2015 թվականի գրականության ամփոփ ներկայացումը արժեքավոր է նաև ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտամշակութային միջավայրի ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարվա ընթացքում շրջանառության մեջ մտած գրականության թեմատիկ բազմազանության և տեղեկատվական պահանջարկի ուղղությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և գրականություն որոնող բոլոր ընթերցողների համար՝ որպես նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություն ստանալու և անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրությունը հեշտացնելու գործնական տեղեկատու։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի առաջին տասնամյակի հայ երգիծանկարչության ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հայկական երգիծական գրաֆիկայի առաջացման պատմամշակութային նախադրյալները, հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը արվեստի այս ճյուղի զարգացման վրա և երգիծանկարչության տեղը հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակաշրջանի հայ երգիծանկարիչների ստեղծագործական գործունեությանը, նրանց կիրառած պատկերային արտահայտչամիջոցներին, կերպարների կառուցման սկզբունքներին և հասարակական երևույթների քննադատական ներկայացման եղանակներին։ Քննարկվում են քաղաքական ծաղրանկարի, կենցաղային երգիծանքի, սոցիալական անհավասարության, հասարակական բարքերի և ազգային կյանքի տարբեր դրսևորումների արտացոլման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական պարբերական մամուլի դերին երգիծանկարչության տարածման գործում, նկարազարդ ամսագրերի և թերթերի գեղարվեստական ձևավորմանը, ինչպես նաև պատկերային երգիծանքի և հրապարակախոսության փոխազդեցությանը։ Կարևորվում են եվրոպական և ռուսական երգիծանկարչական ավանդույթների հնարավոր ազդեցությունները, ազգային գեղարվեստական ինքնատիպության ձևավորումը և հայ երգիծանկարչության հետագա զարգացման համար տվյալ ժամանակաշրջանի նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրաֆիկական արվեստի հետազոտողների, լրագրության պատմության մասնագետների և հայ կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Շիրակի պատմական տարածքի անտիկ դամբարանադաշտերի հնագիտական ուսումնասիրությանը՝ դրանց կառուցվածքային, ժամանակագրական, մշակութային և թաղման ծեսերի առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում հնագիտական պեղումների, հայտնաբերված նյութական մշակույթի նմուշների և դամբարանային համալիրների համադրական ուսումնասիրությունն է, որի միջոցով վերականգնվում են Շիրակի տարածաշրջանի անտիկ հասարակությունների կյանքի և մշակույթի տարբեր կողմերը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են դամբարանների կառուցվածքը, ձևերը, տեղադրությունը, թաղման եղանակները և դրանց հետ կապված ծիսական առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դամբարաններից հայտնաբերված խեցեղենի, մետաղական առարկաների, զարդերի, զենքերի, կենցաղային իրերի և այլ հնագիտական նյութերի ուսումնասիրությանը։ Այդ նյութերը կարևոր աղբյուր են բնակչության տնտեսական գործունեության, արհեստների, առևտրական և մշակութային կապերի, ինչպես նաև սոցիալական կառուցվածքի մասին պատկերացումներ ձևավորելու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դամբարանների ժամանակագրական դասակարգումը և դրանց համադրումը տարածաշրջանի ու հարակից տարածքների հնագիտական հուշարձանների հետ։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մշակութային ազդեցությունները, տեղական և ներմուծված ավանդույթների հարաբերակցությունը և Շիրակի բնակչության կապերը Հայաստանի այլ շրջանների ու հարևան տարածաշրջանների հետ։ Դամբարանային համալիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև անտիկ հասարակության հոգևոր աշխարհին՝ մահվան և հետմահու կյանքի վերաբերյալ պատկերացումներին, ծիսական վարքագծին և սոցիալական կարգավիճակի դրսևորումներին։ Թաղման գույքի կազմը և դամբարանների կառուցվածքային տարբերությունները կարող են տեղեկություններ հաղորդել հասարակության սոցիալական շերտավորման, անհատների կարգավիճակի և համայնքային հարաբերությունների մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Շիրակի հնագույն պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ դամբարանադաշտերը հնարավորություն են տալիս նյութական աղբյուրների միջոցով վերականգնել տարածաշրջանի պատմական զարգացման որոշակի փուլերի պատկերը։ Այն կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանային մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և հնագիտությամբ ու Հայաստանի անտիկ պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։ Ուսումնասիրությունը միաժամանակ նպաստում է Շիրակի հնագիտական ժառանգության գիտական արժևորմանը, պահպանության անհրաժեշտության գիտակցմանը և տարածաշրջանի պատմամշակութային գործընթացների առավել ամբողջական ընկալմանը։

География

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմաակտիվ տարածքներում ռադոնային վտանգի առաջացման, տարածական բաշխման և դրա վրա ազդող երկրաբանական, երկրաֆիզիկական ու բնապահպանական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի օրինակով։ Քննարկվում են ռադոնի՝ որպես բնական ռադիոակտիվ գազի առաջացման աղբյուրները, երկրակեղևի ապարներում և հողային շերտերում դրա կուտակման ու տեղաշարժման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրում ռադոնի կոնցենտրացիայի փոփոխության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաբանական խզվածքների, ապարների ճեղքավորվածության, հողի թափանցելիության, ստորերկրյա ջրերի շարժման և սեյսմատեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը ռադոնի արտազատման ու տարածման վրա։ Ուսումնասիրվում են Երևանի երկրաբանական կառուցվածքի և սեյսմիկ առանձնահատկությունների հետ կապված ռադոնային վտանգի հնարավոր դրսևորումները, տարածքային տարբերությունները և ռադոնի կուտակմանը նպաստող բնական ու տեխնածին պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում ռադոնի չափման և մշտադիտարկման մեթոդներին, ստացված տվյալների վիճակագրական մշակմանը, տարածական քարտեզագրմանը և բնակելի ու հասարակական շենքերում ռադոնային ազդեցության գնահատման հնարավորություններին։ Կարևորվում են բնակչության ճառագայթային անվտանգության ապահովումը, ռադոնային ռիսկերի կանխարգելման միջոցառումների մշակումը, շինարարական և քաղաքաշինական գործընթացներում երկրաբանական առանձնահատկությունների հաշվառումը, ինչպես նաև բնապահպանական վերահսկողության կատարելագործումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, սեյսմոլոգների, ռադիոէկոլոգների, բնապահպանության և ճառագայթային անվտանգության մասնագետների, քաղաքաշինարարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը գրաբարի՝ հայոց լեզվի դասական գրավոր ձևի ուսուցման համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է լեզվի ուսումնասիրման առաջին փուլի համար։ Այն միտված է սովորողներին ծանոթացնելու գրաբարի հիմնական առանձնահատկություններին, լեզվական կառուցվածքին և գրավոր խոսքի ավանդույթներին՝ հիմք ստեղծելով հետագա խորացված ուսումնասիրության համար։ Գրաբարը հայ մատենագրության, պատմագրության, աստվածաբանական երկերի, փիլիսոփայական աշխատությունների և միջնադարյան գիտական գրականության կարևոր լեզուն է, ուստի դրա իմացությունը հնարավորություն է տալիս անմիջականորեն առնչվելու հայ մշակութային ու մտավոր ժառանգության բազմաթիվ սկզբնաղբյուրների հետ։ Սկզբնական դասընթացի շրջանակում գրաբարի ուսումնասիրությունը ենթադրում է լեզվի քերականական կառուցվածքի, բառապաշարի, բառաձևերի, հոլովման ու խոնարհման համակարգերի և նախադասության կառուցման առանձնահատկությունների աստիճանական յուրացում։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն են ունեցել լեզվի ուսուցումը համակարգված դարձնելու, տեսական գիտելիքները գործնական վարժությունների հետ համադրելու և սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի հմտությունները զարգացնելու գործում։ Գրաբարի ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև ժամանակակից հայերենի պատմական շերտերի ավելի խոր ըմբռնմանը, լեզվական փոփոխությունների ճանաչմանը և հայերենի զարգացման տարբեր փուլերի համեմատական դիտարկմանը։ Ձեռնարկը կարող է օգտակար լինել հայագիտական կրթություն ստացողների, լեզվաբանների, բանասերների, պատմաբանների և հայ հին գրականությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն ներկայացնում է հայոց լեզվի դասական ավանդույթի ուսուցման պատմության կարևոր կողմերից մեկը և արժեք ունի գրաբարի դասավանդման մեթոդների, հայերեն լեզվաբանական ձեռնարկների ու տասնիններորդ դարի հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի շուկայի ձևավորման, կարգավորման և զարգացման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կապիտալի ներգրավման և ներդրումային ռեսուրսների վերաբաշխման գործում արժեթղթերի շուկայի նշանակությունն է, ինչպես նաև դրա արդյունավետ գործունեության համար անհրաժեշտ իրավական, կազմակերպական և տնտեսական պայմանների ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների թողարկման ու շրջանառության առանձնահատկությունները, առաջնային և երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությունը, ներդրումային ծառայությունների կազմակերպումը և շուկայի ենթակառուցվածքների գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել կարգավորման և վերահսկողության մեխանիզմներին՝ շուկայի թափանցիկության, ֆինանսական տեղեկատվության հասանելիության, ներդրողների իրավունքների պաշտպանության և մասնակիցների նկատմամբ միասնական պահանջների ապահովման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև շուկայի իրացվելիության և ներդրումային ակտիվության խնդիրը, քանի որ արժեթղթերի արդյունավետ շրջանառության համար անհրաժեշտ է ինչպես բավարար թվով ֆինանսական գործիքների առկայություն, այնպես էլ ներդրողների մասնակցության և վստահության համապատասխան մակարդակ։ Հետազոտության առանձին ուղղություն կարող է լինել կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի զարգացման ուսումնասիրությունը՝ գնահատելով ձեռնարկությունների կողմից կապիտալի շուկայից ֆինանսավորում ներգրավելու հնարավորությունները և դրա հարաբերակցությունը ֆինանսավորման այլ աղբյուրների հետ։ Կարող են քննության առնվել նաև պետական արժեթղթերի դերը, ինստիտուցիոնալ ներդրողների մասնակցությունը, ֆինանսական միջնորդների գործունեությունը և ներդրումային մշակույթի զարգացման նշանակությունը։ Թվային ֆինանսական տեխնոլոգիաների տարածման պայմաններում կարևոր է նաև արժեթղթերի առևտրի, հաշվառման և տեղեկատվության տրամադրման համակարգերի տեխնոլոգիական զարգացման ուսումնասիրությունը։ Միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը կարող է հնարավորություն տալ առանձնացնելու շուկայի կազմակերպման և վերահսկման այն սկզբունքները, որոնք ուսումնասիրելի են Հայաստանի ֆինանսական համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆինանսական շուկաների տնտեսագիտության, ներդրումային գործունեության, ֆինանսական կարգավորման և կապիտալի շուկայի կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել Հայաստանում արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության, թափանցիկության, իրացվելիության և ներդրումային նշանակության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։