Ещё в разделе Экономика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Ժամանակի իմաստավորումը Մարսել Պրուստի վիպաշարում

    Գիրքը նվիրված է ժամանակի գաղափարի և դրա գեղարվեստական իմաստավորման ուսումնասիրությանը Մարսել Պրուստի վիպական ստեղծագործության մեջ՝ բացահայտելով ժամանակի ընկալման, հիշողության, անցյալի վերապրման և մարդկային ինքնության ձևավորման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության կենտրոնում ժամանակը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես մարդու ներաշխարհում ապրող, փոփոխվող և վերաիմաստավորվող փորձառություն։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է անցյալը վերականգնվում հիշողության միջոցով, ինչպես են պատահական զգայական ազդակները՝ հոտը, համը, ձայնը կամ տեսողական տպավորությունը, կարողանում արթնացնել վաղուց մոռացված ապրումներ և միավորել ներկան անցյալի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության տարբեր ձևերի, ժամանակի սուբյեկտիվ ընկալման, կորստի և վերականգնման, փոփոխության ու անցողիկության թեմաներին։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև այն, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքը փոխակերպում մարդու հարաբերությունները, սոցիալական միջավայրը, արժեքները և սեփական անձի մասին պատկերացումները։ Պրուստյան վիպական աշխարհի շրջանակում ժամանակը հանդես է գալիս միաժամանակ որպես կորստի պատճառ և գեղարվեստական վերականգնման հնարավորություն․ անցողիկ կյանքի փորձառությունները գրական ստեղծագործության միջոցով կարող են վերածվել պահպանվող և նոր իմաստ ձեռք բերող հիշողության։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև պատմողական կառուցվածքի, ժամանակային հաջորդականության խախտման, ներքին մենախոսության և հոգեբանական նկարագրության այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով հեղինակը փոխանցում է ժամանակի բարդ և ոչ գծային բնույթը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Պրուստի գրականությունը դիտարկել ոչ միայն որպես անհատի հիշողության և ներաշխարհի նկարագրություն, այլև որպես ժամանակի, արվեստի և մարդկային գոյության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական ուսումնասիրություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, փիլիսոփաներին, ֆրանսիական գրականության մասնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և ժամանակակից եվրոպական վեպի տեսական ու գեղագիտական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-13
    Ժամանակի իմաստավորումը Մարսել Պրուստի վիպաշարում
    Онлайн

    Биология

    Распространение куриного клеща Dermanyssus gallinae в хозяйствах Республики Армения и меры борьбы

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսություններում հավի կարմիր տզիկի տարածվածության ուսումնասիրությանը և դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մակաբույծի տարածման մակարդակը տարբեր թռչնաբուծական տնտեսություններում, դրա կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, զարգացման պայմաններն ու տարածմանը նպաստող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թռչնանոցների սանիտարահիգիենիկ վիճակին, պահման պայմաններին, ջերմաստիճանի և խոնավության ազդեցությանը, ինչպես նաև թռչունների խտությանը և տնտեսությունների կառավարման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել մակաբույծի առկայության հայտնաբերման և տարածվածության գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը թռչունների առողջության, վարքագծի, ձվատվության և ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է հավի կարմիր տզիկի դեմ պայքարի մեթոդների գնահատումը՝ ներառյալ անասնաբուժասանիտարական միջոցառումները, թռչնանոցների մաքրումը և ախտահանումը, մակաբույծի կենսացիկլի ընդհատմանը նպաստող միջոցները և համապատասխան պայքարի պատրաստուկների կիրառումը։ Կարևորվում է նաև կանխարգելման համակարգի մշակումը, որը կարող է ներառել տնտեսությունների պարբերական զննում, վաղ հայտնաբերում, կենսաանվտանգության միջոցառումների պահպանում և վարակվածության տարածման կանխարգելում։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել պայքարի տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով դրանց ազդեցությունը մակաբույծների քանակի նվազեցման, թռչունների առողջության պահպանման և տնտեսության արտադրական ցուցանիշների վրա։ ՀՀ տնտեսությունների պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու տեղական տարածվածության առանձնահատկությունները և մշակելու գործնական առաջարկություններ՝ համապատասխան տարածաշրջանային պայմաններին։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել թռչնաբուծական տնտեսություններում մակաբույծի տարածման վերահսկմանը, թռչունների առողջության պահպանմանը և արտադրողական կորուստների նվազեցմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, մակաբուծաբաններին, թռչնաբույծներին, անասնաբուժասանիտարական ծառայությունների մասնագետներին, գյուղատնտեսության ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-18
    Распространение куриного клеща Dermanyssus gallinae в хозяйствах Республики Армения и меры борьбы
    Онлайн

    История

    Խաչքարերի ծագումը, գործառույթը, իմաստաբանությունը (պատմա-հնագիտական ուսումնասիրություն)

    Աշխատությունը նվիրված է հայկական խաչքարերի ծագման, պատմական զարգացման, գործառութային նշանակության և խորհրդանշական իմաստաբանության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմագիտական և հնագիտական մոտեցումների կիրառմամբ։ Քննարկվում են խաչքարային արվեստի ձևավորման նախադրյալները, վաղքրիստոնեական հուշարձանների հետ դրա առնչությունները, ինչպես նաև հայկական մշակութային միջավայրում խաչքարերի տարածման և զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաչքարերի կառուցվածքային և պատկերագրական հորինվածքներին, զարդաքանդակների խորհրդանշական բովանդակությանը, կրոնական պատկերացումներին և դրանց արտահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են խաչքարերի պաշտամունքային, հիշատակային, նվիրատվական և հասարակական գործառույթները, դրանց տեղադրության առանձնահատկությունները և կապը միջնադարյան հայկական հոգևոր ու սոցիալական կյանքի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հնագիտական գտածոների, վիմագիր արձանագրությունների և պատմական աղբյուրների նշանակությանը՝ խաչքարերի ժամանակագրության, տարածքային առանձնահատկությունների և մշակութային դերի բացահայտման գործում։ Աշխատությունը կարևորում է խաչքարերը որպես հայկական ինքնության, քրիստոնեական աշխարհընկալման և ազգային գեղարվեստական ավանդույթների արտահայտություն։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների և հայկական պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-10-12
    Խաչքարերի ծագումը, գործառույթը, իմաստաբանությունը (պատմա-հնագիտական ուսումնասիրություն)
    Онлайн

    Биология

    Разработка применение перспективных методов микробиологического катализа для получения физиологически активных соединений

    Աշխատությունը նվիրված է միկրոօրգանիզմների և նրանց կենսաբանական կատալիտիկ համակարգերի կիրառմամբ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման նորարարական մեթոդների մշակմանը և կիրառմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը միկրոբիոլոգիական կատալիզի հնարավորությունների բացահայտումն է՝ որպես քիմիական սինթեզի այլընտրանք կամ լրացնող մոտեցում կենսաբանական նշանակություն ունեցող նյութերի ստացման գործընթացներում։ Աշխատանքում դիտարկվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների, ֆերմենտների և կենսաքիմիական գործընթացների օգտագործման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային միացությունների ստացման արդյունավետությունը, ընտրողականությունը և արտադրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային առանձնահատկություններին, ֆերմենտային ակտիվությանը, կենսասինթեզի ընթացքին և այն պայմաններին, որոնք կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել սննդարար միջավայրի կազմը, մշակման պայմանները, ջերմաստիճանը, pH-ը, թթվածնի հասանելիությունը, միկրոօրգանիզմների աճի առանձնահատկությունները և գործընթացի կառավարման այլ գործոններ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ստացված կենսաակտիվ նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունը և դրանց հնարավոր կիրառությունների գնահատումը բժշկության, դեղագործության, սննդարդյունաբերության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Միկրոբիոլոգիական կատալիզի կիրառումը հնարավորություն է տալիս որոշ դեպքերում իրականացնել բարդ քիմիական փոխակերպումներ ավելի մեղմ պայմաններում և ստանալ բարձր ընտրողականությամբ նյութեր՝ նվազեցնելով կողմնակի արտադրանքների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում մշակվող մոտեցումները կարող են ուղղված լինել նաև արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, կենսասինթեզի արդյունավետության բարձրացմանը և ստացվող միացությունների ինքնարժեքի նվազեցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ներուժի օգտագործման գիտական և գործնական հնարավորությունները՝ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման համար և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական քիմիայի և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-13
    Разработка применение перспективных методов микробиологического катализа для получения физиологически активных соединений
    Онлайн

    История

    Սիրիան անկախության համար մղված պայքարում (1917–1946 թվականներ)

    Աշխատությունը նվիրված է Սիրիայի ազգային-ազատագրական շարժման, անկախ պետականության ձևավորման և օտարերկրյա տիրապետությունից ազատագրվելու համար մղված երկարատև քաղաքական ու հասարակական պայքարի պատմությանը՝ ընդգրկելով 1917–1946 թվականների կարևորագույն իրադարձություններն ու պատմական գործընթացները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Սիրիայի քաղաքական զարգացումն է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտի, Օսմանյան կայսրության փլուզման, եվրոպական տերությունների մերձավորարևելյան քաղաքականության վերաձևավորման և արաբական ազգային շարժումների ակտիվացման պայմաններում։ Այս ժամանակաշրջանը վճռորոշ նշանակություն ունեցավ Սիրիայի պատմության համար, քանի որ օսմանյան բազմադարյան տիրապետության ավարտից հետո երկիրը հայտնվեց նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության մեջ, որտեղ նրա ապագան մեծապես պայմանավորված էր եվրոպական տերությունների շահերով, հատկապես Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի քաղաքականությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է արաբական ազգային ինքնագիտակցության աճը, անկախ պետականություն ստեղծելու ձգտումները և այն քաղաքական ուժերի գործունեությունը, որոնք պայքարում էին Սիրիայի տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության և ազգային իրավունքների պաշտպանության համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ձևավորված քաղաքական իրավիճակը, երբ արաբական ժողովուրդների ազատագրման և միասնական պետական կազմավորման գաղափարները բախվեցին եվրոպական տերությունների գաղութային ու մանդատային ծրագրերին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Ֆեյսալի գլխավորությամբ ձևավորված արաբական քաղաքական իշխանության պատմությունը, 1920 թվականին Սիրիայի անկախ թագավորության հռչակումը և Մայսալունի ճակատամարտից հետո ֆրանսիական զորքերի կողմից երկրի գրավումը։ Այս իրադարձությունները դարձան Սիրիայի անկախության պայքարի պատմության կարևոր շրջադարձային փուլերից մեկը՝ բացահայտելով ազգային ինքնիշխանության ձգտումների և արտաքին միջամտության միջև առկա հակասությունները։ Հետազոտության կարևոր թեմաներից է Ֆրանսիայի մանդատային կառավարման հաստատումն ու դրա դեմ ուղղված դիմադրությունը։ Սիրիայի նկատմամբ ֆրանսիական քաղաքականությունը պայմանավորված էր ոչ միայն տարածաշրջանում սեփական ռազմավարական դիրքերի ամրապնդման ձգտմամբ, այլև երկրի վարչական և տարածքային կառուցվածքի վերափոխմամբ։ Մանդատային իշխանությունների քաղաքականությունը, ազգային միասնության սահմանափակումը, վարչական բաժանումները և տնտեսական ու քաղաքական վերահսկողության հաստատումը նպաստեցին հակագաղութատիրական տրամադրությունների խորացմանը։ Այս պայմաններում ձևավորվեցին ազգային-ազատագրական պայքարի տարբեր ուղղություններ, որոնց մասնակցում էին քաղաքական գործիչներ, մտավորականներ, հասարակական կազմակերպություններ և բնակչության լայն շրջանակներ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ պատմական նշանակություն ունի 1925–1927 թվականների սիրիական մեծ ապստամբությունը, որը դարձավ ֆրանսիական տիրապետության դեմ ուղղված ամենախոշոր զինված ելույթներից մեկը։ Ապստամբությունը, որի սկզբնական կենտրոններից էր Ջաբալ ալ-Դրուզը, աստիճանաբար ընդգրկեց երկրի տարբեր շրջաններ և վերածվեց համազգային դիմադրության շարժման։ Այն արտահայտում էր ոչ միայն օտարերկրյա կառավարման դեմ բողոքը, այլև սիրիական հասարակության՝ ազգային անկախության և միասնական պետականության հաստատման ձգտումը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև հետագա տարիների քաղաքական զարգացումները, ազգային շարժման կազմակերպական ամրապնդումը, սահմանադրական և խորհրդարանական կառավարման հաստատման փորձերը, քաղաքական կուսակցությունների գործունեությունը և Ֆրանսիայի հետ բանակցային հարաբերությունները։ Սիրիայի անկախության համար պայքարը դիտարկվում է ոչ միայն զինված դիմադրության, այլև դիվանագիտական, քաղաքական և հասարակական գործունեության ամբողջության մեջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տարածաշրջանում տեղի ունեցած աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները, Ֆրանսիայի դիրքերի թուլացումը և միջազգային հարաբերությունների նոր զարգացումները նոր հնարավորություններ ստեղծեցին սիրիական ազգային շարժման համար։ Այս համատեքստում կարևորվում են Սիրիայի ինքնիշխանության ճանաչման, օտարերկրյա զորքերի դուրսբերման և պետական անկախության վերջնական հաստատման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը։ 1946 թվականին ֆրանսիական զորքերի վերջնական հեռացումը դարձավ երկրի անկախության համար տասնամյակներ շարունակ մղված պայքարի կարևորագույն հանգրվանը և նշանավորեց Սիրիայի՝ որպես ինքնիշխան պետության ձևավորման գործընթացի ավարտը։ Գրքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է քաղաքական իրադարձությունների, միջազգային հարաբերությունների և ներքին հասարակական շարժումների փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ։ Այն Սիրիայի անկախության ձեռքբերումը ներկայացնում է որպես երկարատև և բազմաշերտ պատմական գործընթաց, որի վրա ազդել են ինչպես ներքին ազգային ուժերի գործունեությունը, այնպես էլ Մերձավոր Արևելքում մեծ տերությունների մրցակցությունը, գաղութատիրական քաղաքականությունը և միջազգային քաղաքական համակարգի փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև արաբական ազգային-ազատագրական շարժումների ընդհանուր պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ սիրիական պայքարը սերտորեն կապված էր արաբական աշխարհի այլ երկրներում ծավալված հակագաղութատիրական շարժումների և ազգային պետականության հաստատման գործընթացների հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Սիրիայի պատմական ուղին Օսմանյան կայսրության փլուզումից մինչև անկախ պետականության հաստատում, հասկանալու ֆրանսիական մանդատային համակարգի ազդեցությունը երկրի քաղաքական և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև գնահատելու սիրիական ազգային շարժման դերը ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի քաղաքական քարտեզի ձևավորման գործում։ Աշխատությունն արժեքավոր ուսումնասիրություն է պատմաբանների, արևելագետների, արաբագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր գիտական նյութ է ոչ միայն Սիրիայի անկախության պատմությունը ճանաչելու, այլև ազգային ինքնիշխանության, հակագաղութատիրական պայքարի, պետականաշինության և միջազգային քաղաքականության փոխազդեցության պատմական օրինաչափություններն ուսումնասիրելու տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-11-17
    Սիրիան անկախության համար մղված պայքարում (1917–1946 թվականներ)
    Онлайн

    Религия

    Քվաքերներ

    Քվաքերները (անգլ.՝ Quakers) բողոքականության (Բողոքականություն) շրջանակում ձևավորված քրիստոնեական շարժում են, որը ծագել է 17-րդ դարում Անգլիայում՝ Ռեֆորմացիայի հետագա զարգացման փուլում։ Քվաքերական շարժման հիմնադիր համարվում է Ջորջ Ֆոքսը, ով ընդգծում էր անհատի անմիջական հոգևոր կապը Աստծո հետ՝ առանց եկեղեցական միջնորդության, ծիսական բարդ կառուցվածքի կամ հիերարխիկ իշխանության անհրաժեշտության։ Քվաքերների հիմնական գաղափարախոսությունը հիմնված է «ներքին լույսի» (Inner Light) ուսմունքի վրա, ըստ որի յուրաքանչյուր մարդ իր ներսում կրում է աստվածային ճշմարտության անմիջական ընկալման կարողություն։ Այդ պատճառով նրանք հրաժարվում են հոգևոր իշխանության կենտրոնացված ձևերից, բարդ ծեսերից և արտաքին արարողակարգերից՝ կարևորելով անձնական հավատքը, լռությունը և ներքին խորհրդածությունը որպես պաշտամունքի հիմնական ձևեր։ Քվաքերական համայնքները պատմականորեն առանձնացել են նաև իրենց խաղաղասիրական դիրքորոշմամբ՝ մերժելով բռնությունը և պատերազմը, ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցելով սոցիալական արդարության շարժումներին՝ ներառյալ ստրկության վերացման պայքարը, կրթության զարգացումը և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը։ Նրանց հասարակական գործունեությունը հաճախ ուղեկցվել է բարեգործական նախաձեռնություններով և կրթական հաստատությունների ստեղծմամբ։ Քվաքերները չունեն ավանդական հոգևորականություն կամ պաշտոնական եկեղեցական կառուցվածք․ նրանց համայնքային կյանքը կազմակերպվում է հավասարության սկզբունքով, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ կարող է մասնակցել քննարկումներին և հոգևոր հավաքներին։

    Обновлено. 2026-10-23
    Քվաքերներ