Հին պատմություն Եգիպտոսի, Կարթագենի, Ասորեստանի, Բաբելոնի, Մարաստանի և Պարսկաստանի, Մակեդոնիայի ու Հունաստանի մասին, հատոր 1

Технология

Աշխատությունը նվիրված է պահանջվող ֆունկցիոնալ հատկություններով ասբեստազերծ արգելակային շփական ներդիրների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից տրանսպորտային և մեքենաշինական համակարգերում շփական նյութերի նկատմամբ ներկայացվող տեխնիկական, շահագործական և անվտանգության պահանջները։ Հետազոտության հիմնական նպատակը այնպիսի կոմպոզիտային նյութի և դրա արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացի ձևավորումն է, որը կարող է ապահովել անհրաժեշտ շփման գործակից, մաշակայունություն, մեխանիկական ամրություն, ջերմակայունություն և կայուն աշխատանք տարբեր ծանրաբեռնվածությունների ու ջերմաստիճանների պայմաններում՝ առանց ասբեստի կիրառման։ Ասբեստի բացառումը շփական նյութերի բաղադրությունից պայմանավորում է այլընտրանքային ամրացնող, լցանյութային և ֆունկցիոնալ բաղադրիչների ընտրության կարևորությունը, քանի որ յուրաքանչյուր բաղադրիչ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և շահագործական վարքագծի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կոմպոզիցիայի բաղադրությունը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը, մասնիկների բնութագրերը, խառնման և ձևավորման եղանակները, ինչպես նաև սեղմման, ջերմային մշակման և այլ տեխնոլոգիական փուլերի ազդեցությունը ներդիրների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շփման և մաշման գործընթացներին, քանի որ արգելակային ներդիրի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն բարձր շփման գործակցով, այլև դրա կայունությամբ աշխատանքի ընթացքում, հակադիր մակերևույթի նկատմամբ ազդեցությամբ, ջերմաստիճանի փոփոխություններին դիմադրությամբ և մաշման արագությամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով փորձնական նմուշների ստացում, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկությունների համեմատական գնահատում և առավել արդյունավետ բաղադրության ու տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրություն։ Մշակվող տեխնոլոգիայի կարևոր խնդիրներից է նաև արտադրանքի հատկությունների վերարտադրելիության և արտադրական գործընթացի կայունության ապահովումը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավտոմոբիլային և այլ մեխանիկական արգելակային համակարգերի համար նախատեսված շփական նյութերի արտադրության մեջ՝ նպաստելով ասբեստի փոխարինմանը, նյութերի շահագործական բնութագրերի բարելավմանը և ավելի անվտանգ ու արդյունավետ կոմպոզիտային լուծումների ստեղծմանը։

Лингвистика

Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերենում անցողական բայերով ձևավորվող խնդրազուրկ կառույցների վերլուծությանը՝ հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ համեմատական դիտարկմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են այն դեպքերը, երբ անցողական բայերը չեն պահանջում ուղղակի լրացում և ձևավորում են սեմանտիկորեն ամբողջական, սակայն սինտաքսիկ առումով «խնդրազուրկ» կառույցներ՝ կախված կոնտեքստից, լեքսիկական առանձնահատկություններից կամ պասիվացման գործընթացներից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նման կառույցների գործառութային-քերականական բնութագրերը, դրանց արտահայտման միջոցները անգլերենում և հայերենում, ինչպես նաև երկու լեզուների միջև առկա կառուցվածքային տարբերություններն ու զուգադրելի հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական խնդիրներին, բայերի վալենտության փոփոխություններին և սինտաքսիկ վերակառուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է համեմատական լեզվաբանության, սինտաքսիսի տեսության և ֆունկցիոնալ քերականության մոտեցումները՝ առաջարկելով լեզվական կառուցվածքների ավելի խորքային ըմբռնում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանիչների և համեմատական քերականության հետազոտողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի պաշտոնական հաղորդակցության ոլորտում օտար լեզուներից ներթափանցած բառերի գործածության լեզվաբանական, գործառական և նորմատիվ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պետական կառավարման, իրավական, վարչական, գործարար և այլ պաշտոնական բնույթի տեքստերում կիրառվող օտարազգի բառապաշարի տեղն ու դերն է, դրա հարաբերակցությունը հայերեն համարժեքների հետ և ազդեցությունը պաշտոնական խոսքի հստակության ու լեզվական մշակույթի վրա։ Օտար բառերի ներթափանցումը դիտարկվում է որպես լեզուների շփման բնական հետևանք, որը պայմանավորված է հասարակական, քաղաքական, տնտեսական, գիտատեխնիկական և մշակութային զարգացումներով։ Միաժամանակ պաշտոնական լեզուն առանձնանում է կանոնակարգվածությամբ, իմաստային ճշգրտության պահանջով և տերմինաբանական հետևողականությամբ, ինչի պատճառով փոխառությունների ընտրությունն ու կիրառությունը ձեռք են բերում առանձնահատուկ նշանակություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դասակարգվել օտար ծագում ունեցող բառերը ըստ աղբյուր լեզվի, իմաստային ոլորտի, կիրառության հաճախականության և հայերենում յուրացման աստիճանի։ Կարող են քննության առնվել անմիջական փոխառությունները, միջազգային տերմինները, մասնագիտական բառապաշարը, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ օտար բառին զուգահեռ գոյություն ունի հայերեն համարժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բառերի հնչյունական, ուղղագրական, ձևաբանական և իմաստային հարմարեցմանը հայերենի համակարգին՝ պարզելու, թե փոխառված միավորները որքանով են ենթարկվում հայերենի լեզվական օրինաչափություններին։ Կարևոր խնդիր է նաև օտար բառերի նպատակահարմարության գնահատումը պաշտոնական փաստաթղթերում, քանի որ անհարկի կամ ոչ միանշանակ փոխառությունները կարող են դժվարացնել տեքստի ընկալումը, մինչդեռ որոշ միջազգային եզրույթներ անհրաժեշտ են մասնագիտական հասկացությունների ճշգրիտ արտահայտման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել պաշտոնական փաստաթղթերի, իրավական ակտերի, վարչական գրագրության և պետական կառույցների հաղորդակցության լեզվական նյութի համեմատական վերլուծություն։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պաշտոնական հայերենի բառապաշարի զարգացման միտումները, փոխառությունների տարածման օրինաչափությունները և լեզվական նորմի հետ դրանց հարաբերությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բառագիտության, տերմինաբանության, լեզվական նորմավորման և գործառական ոճագիտության մոտեցումները՝ նպաստելով ժամանակակից պաշտոնական հայերենի բառապաշարի զարգացման գործընթացների և օտարալեզու ազդեցությունների համակարգային ըմբռնմանը։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Lacerta ցեղին պատկանող կուսածին և երկսեռ ժայռային մողեսների սաղմնային զարգացման, բազմացման առանձնահատկությունների և հիբրիդների առաջացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր վերարտադրողական տիպեր ունեցող ժայռային մողեսների կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կուսածին բազմացման և երկսեռ վերարտադրության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սաղմերի զարգացման ընթացքի համեմատական վերլուծությունը՝ ձվաբջջի բեղմնավորումից կամ զարգացման մեկնարկից մինչև սաղմի ձևավորման և ձվից դուրս գալու փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սաղմնային զարգացման փուլերի հաջորդականությանը, օրգանների և օրգան-համակարգերի ձևավորմանը, զարգացման տեմպերին և տարբեր վերարտադրողական խմբերի միջև հնարավոր տարբերություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կուսածին ձևերի առաջացման կենսաբանական հիմքերը և դրանց նշանակությունը տեսակների վերարտադրության ու պահպանման գործընթացներում։ Երկսեռ ձևերի հետ համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վերարտադրողական ռազմավարությունների ազդեցությունը սաղմի զարգացման առանձնահատկությունների վրա և ավելի լավ հասկանալ տարբեր պոպուլյացիաների կենսաբանական կազմակերպվածությունը։ Հետազոտության առանձին կարևոր ուղղություն է հիբրիդների առաջացման ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր ձևերի և տեսակների միջև վերարտադրողական համատեղելիությունը, խաչասերման արդյունքները և սերնդի զարգացման առանձնահատկությունները։ Հիբրիդների կենսաբանական բնութագրերի ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր տվյալներ տրամադրել ժայռային մողեսների պոպուլյացիոն կառուցվածքի, գենետիկական փոխհարաբերությունների և էվոլյուցիոն գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է ներառել սաղմաբանական դիտարկումներ, զարգացման փուլերի համեմատություն, կենսաչափական ցուցանիշների գնահատում և ստացված սերնդի կենսունակության ու ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Նման հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կուսածինության առաջացման և պահպանման մեխանիզմների, գենետիկական բազմազանության և վերարտադրողական մեկուսացման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել Lacerta ցեղի ժայռային մողեսների կենսաբանության, զարգացման և էվոլյուցիոն հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենդանաբանների, հերպետոլոգների, սաղմնաբանների, գենետիկների, էվոլյուցիոն կենսաբանների, բնապահպանների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան կենսաբանական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Aspergillus niger R-3 բորբոսասնկերի L-ամինաթթվային օքսիդազ ֆերմենտի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ներառելով նրա կուտակման, ակտիվության, սուբստրատային սպեցիֆիկության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վերլուծությունը։ Գրքում ներկայացվում են ֆերմենտի արտազատման և մաքրման մեթոդները, ակտիվության չափման և օպտիմալացման պայմանները, ինչպես նաև տարբեր շրջակա միջավայրի պարամետրերի՝ pH-ի, ջերմաստիճանի և իոնային ուժի ազդեցությունը ֆերմենտի կայունության և արդյունավետության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է L-ամինաթթվային օքսիդազի կենսաքիմիական մեխանիզմը, դրա ռեակցիոն հատկությունները և բորբոսասնկերի մետաբոլիզմում ունեցած դերակատարությունը, ինչպես նաև քննարկում է ֆերմենտի կիրառելիությունը կենսոտեխնոլոգիական գործընթացներում, օրինակ՝ ածխաջրածինների մոդիֆիկացիայի, ագրարաքիմիական արտադրության և կենսաինդիկատորների մշակման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միկրոբիոլոգիայի, բիոքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների համար՝ նպաստելով ֆերմենտների հատկությունների հասկացմանը, գործնական կիրառման ընդլայնմանը և նոր կենսաքիմիական մոդելների ձևավորմանը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է վարչարարության հետևանքով անձանց պատճառված վնասի հատուցման իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով պետության և վարչական մարմինների կողմից իրականացվող գործունեության արդյունքում առաջացող վնասի փոխհատուցման հիմքերը, պայմանները և կարգավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են վարչարարության հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, վարչական մարմինների գործողությունների կամ անգործության հետևանքով ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին պատճառվող վնասի տեսակները, ինչպես նաև վնասի հատուցման իրավունքի առաջացման նախադրյալները։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարչական մարմնի ոչ իրավաչափ վարքագծի, պատճառված վնասի, պատճառահետևանքային կապի և պատասխանատվության այլ անհրաժեշտ պայմանների բացահայտմանը։ Քննարկվում են նաև նյութական և ոչ նյութական վնասի հատուցման առանձնահատկությունները, վնասի չափի որոշման, ապացուցման և փոխհատուցման հետ կապված իրավական հարցերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում վարչական ակտերի, գործողությունների և անգործության վիճարկման, ինչպես նաև անձի խախտված իրավունքների դատական պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական և համայնքային մարմինների պատասխանատվության սահմաններին, վարչական իրավունքի և քաղաքացիական իրավունքի համապատասխան դրույթների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև վնասի հատուցման ինստիտուտի նշանակությանը իրավական պետության և արդյունավետ վարչարարության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորվում է պատկերացում այն մասին, թե ինչ պայմաններում և ինչ իրավական ընթացակարգով կարող է անձը պահանջել վարչարարության հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունի այդ ինստիտուտը պետական մարմինների գործունեության օրինականության, հաշվետվողականության և անձանց իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։