Հիշարժան տարեթվեր 1982: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր

Экономика

։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում է այն, թե ինչպես կարող են գյուղատնտեսական արտադրողները (ֆերմերները, գործարարները, գյուղացիական համայնքները) արդյունավետ օգտագործել խորհրդատվական ծառայությունները իրենց գործունեության բարելավման համար՝ սկսած տեխնոլոգիական խորհրդատվությունից մինչև ֆինանսական, մարքեթինգային ու կառավարչական հարցերում աջակցություն։ Հեղինակները ներկայացնում են ագրարային խորհրդատվական գործի կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, մոդելները և մեթոդները, որոնք կիրառվում են տարբեր երկրներում՝ ընդգծելով այնպիսի գործոններ, որոնք բխում են Հայաստանի գյուղատնտեսության առանձնահատկություններից։ Նրանք ուսումնասիրում են գյուղատնտեսության մեջ խորհրդատվական ծառայությունների դերը՝ որպես տնտեսության զարգացման կարևոր գործիք, որն օգնում է ֆերմերներին բարելավել արտադրության արդյունավետությունը, օգտագործել նորարարական տեխնոլոգիաներ, բարձրացնել արտադրանքի որակը և հասնել բարձր եկամուտների։ Գիրքը ներառում է նաև խորհրդատվական ծառայությունների տարբեր մոդելների վերլուծություն՝ պետական, մասնավոր և ոչ-for-profit ոլորտներում, որտեղ ընդգծվում է գյուղատնտեսական խորհրդատվության առաջընթացի ուղիները և հնարավորությունները, այդ թվում՝ համայնքային զարգացումը, գյուղատնտեսական ընկերությունների մոդելները և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Գիրքը նաև քննարկում է ագրարային ոլորտում խորհրդատվական կազմակերպությունների զարգացման ռազմավարությունները՝ թե ինչպես կարող են այս ոլորտի մասնագետները համագործակցել ֆերմերների հետ՝ հասնելու հարմարավետ աշխատանքային պայմանների ստեղծմանը, վերապատրաստմանը և ժամանակակից գիտելիքների փոխանցմանը։ Փանոսյանը և նրա համահեղինակները ներկայացնում են որոշ հիմնական մարտահրավերներ, որոնց բախվում են ագրարային խորհրդատվության կազմակերպումները՝ սահմանափակ ռեսուրսներ, շուկայի անհավասարություն, տեղեկատվության հասանելիության խնդիրներ, և առաջարկում են համապատասխան լուծումներ՝ գյուղատնտեսության մեջ խորհրդատվական կառույցների ուժեղացման ու բարելավման համար։ Գիրքը հատկապես նպատակ ունի գործատուներին, գյուղատնտեսների ու համաշխարհային տնտեսական գործընթացներում ներգրավված մասնագետներին մատուցել գործնական և գիտական տեղեկատվություն, ինչպես նաև ծառայում է որպես ուսումնական նյութ բակալավրի և մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսություն, գյուղատնտեսություն և գյուղական զարգացման խնդիրներ։

Другие предметы

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության մեկնաբանություններ-ը իրավագիտական բնույթի գիտական աշխատություն է, որը նպատակ ունի վերլուծել և մեկնաբանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության հոդվածները, դրանց իրավական բովանդակությունը, կիրառման շրջանակները և դատական պրակտիկայում դրանց ընկալումը, աշխատությունում ներկայացվում են սահմանադրական նորմերի կառուցվածքային և համակարգային բացատրությունները, պետական իշխանության բաժանման սկզբունքի էությունը, գործադիր, օրենսդիր և դատական իշխանությունների փոխհարաբերությունները, մարդու և քաղաքացու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների երաշխիքները, ինչպես նաև դրանց սահմանափակման իրավական հիմքերը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական փոփոխություններին, դրանց պատմական զարգացմանը և պետական կառավարման համակարգի վրա ունեցած ազդեցությանը, միաժամանակ քննարկվում են սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմները, Սահմանադրական դատարանի դերակատարությունը և իրավական պետության սկզբունքների ապահովման գործնական խնդիրները, աշխատությունը ծառայում է որպես ուղեցույց իրավաբանների, պետական ծառայողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ սահմանադրական իրավունքի հիմքերը և Հայաստանի իրավական համակարգի կառուցվածքը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է գիտական իմացության հիմնական մեթոդների կիրառման մանկավարժական և մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ֆիզիկայի ուսուցման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողների գիտական մտածողության, հետազոտական կարողությունների և ֆիզիկական երևույթները պատճառահետևանքային կապերով ընկալելու հմտությունների ձևավորումն է։ Ֆիզիկայի ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատրաստի տեսական գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես գիտական ճանաչողության տրամաբանությանը ծանոթանալու և այն ուսումնական գործունեության մեջ գործնականորեն կիրառելու հնարավորություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դիտման, փորձի, համեմատության, չափման, վերլուծության, համադրման, վերացարկման, ընդհանրացման, մոդելավորման, վարկածի առաջադրման և ստուգման մեթոդներին։ Դրանց նպատակային կիրառումը կարող է օգնել սովորողներին հասկանալու, թե ինչպես են փորձնական տվյալներից ձևավորվում գիտական եզրահանգումներ, ինչպես են կառուցվում ֆիզիկական մոդելները և ինչպիսի կապ գոյություն ունի տեսական դրույթների ու փորձարարական փաստերի միջև։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խնդրային ուսուցման, ֆիզիկական փորձերի, լաբորատոր աշխատանքների, ցուցադրական փորձերի և հետազոտական առաջադրանքների հնարավորությունները՝ գիտական մեթոդների յուրացումը կազմակերպելու տեսանկյունից։ Կարևորվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը ճանաչողական գործընթացին, երբ նա ոչ միայն վերարտադրում է արդեն հայտնի գիտելիքը, այլև ձևակերպում է խնդիր, առաջարկում հնարավոր բացատրություններ, համադրում տվյալները և հիմնավորում ստացված եզրակացությունները։ Առանձին ուղղություն է մոդելավորման դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ ֆիզիկական իրականության բազմաթիվ երևույթների բացատրությունը հիմնվում է իդեալականացված համակարգերի և մաթեմատիկական նկարագրությունների վրա։ Կարող է քննության առնվել նաև ուսուցչի դերը հետազոտական գործունեության կազմակերպման մեջ՝ որպես սովորողների ինքնուրույն մտածողությունն ուղղորդող և գիտական դատողության մշակույթ ձևավորող գործոն։ Գիտական իմացության մեթոդների համակարգված կիրառումը նպաստում է նաև քննադատական մտածողության զարգացմանը՝ սովորեցնելով տարբերակել ենթադրությունը, փորձարարական փաստը, մոդելը և տեսական եզրահանգումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության, գիտության մեթոդաբանության և հետազոտական ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ֆիզիկայի դասավանդումը դարձնել գիտելիքի ակտիվ բացահայտման և գիտական մտածողության ձևավորման գործընթաց։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քրեական պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ արդարության սկզբունքի իրագործման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում պատժի անհատականացման, համաչափության և հիմնավորվածության պահանջները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը քրեական պատասխանատվության նպատակների իրականացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցանքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի, պատասխանատվության վրա ազդող հանգամանքների և անձին բնութագրող տվյալների հաշվառման իրավական նշանակությանը։ Վերլուծվում են դատարանի կողմից պատժատեսակի ու պատժաչափի ընտրության ընդհանուր չափանիշները և դրանց հարաբերակցությունը արդարության, օրինականության ու պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների հետ։ Քննարկվում են նաև պատժի նշանակման ընթացքում միասնական իրավակիրառ պրակտիկայի ապահովման, դատական հայեցողության սահմանների և անհամաչափ պատժի կանխարգելման հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի նշանակման սկզբունքների և արդարության պահանջի փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, դատական պրակտիկայի և քրեական քաղաքականության հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Социология

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային Հայաստանում բնակչության սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման, վերափոխման և գործառնական առանձնահատկությունների սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում Հայաստանի հասարակության սոցիալ-տնտեսական փոփոխություններն են և դրանց ազդեցությունը բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական ապահովության, կենսամակարդակի, եկամուտների, զբաղվածության, աղքատության ռիսկերի և պետական աջակցության մեխանիզմների վրա։ Խորհրդային համակարգից անկախ պետականության և շուկայական տնտեսության անցումը Հայաստանում ուղեկցվեց սոցիալական հարաբերությունների և ինստիտուտների խորքային վերակազմավորմամբ։ Այդ գործընթացում նախկին համընդհանուր սոցիալական երաշխիքների մի մասը փոխարինվեց նոր՝ հասցեական աջակցության, նպաստների, կենսաթոշակային ապահովության, զբաղվածության և սոցիալական ծառայությունների համակարգերով։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է հասկանալ, թե ինչպես են այդ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները ընկալվել հասարակության կողմից և որքանով են դրանք համապատասխանել բնակչության իրական սոցիալական կարիքներին։ Սոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պետական ֆինանսական կամ վարչական մեխանիզմների ամբողջություն, այլև որպես պետության, հասարակության, ընտանիքի և անհատի փոխհարաբերությունների համակարգ։ Այս տեսանկյունից կարևոր են սոցիալական արդարության, սոցիալական անհավասարության, խոցելիության, սոցիալական ներառման, հասարակական համերաշխության և պետական քաղաքականության նկատմամբ վստահության խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակը և սոցիալական պաշտպանության համակարգից նրանց օգտվելու հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին, գործազուրկներին, տարեցներին, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, երեխաներին, միայնակ ծնողներին և սոցիալական այլ ռիսկերի ենթակա խմբերին։ Նման խմբերի կարիքները տարբեր են, ուստի սոցիալական պաշտպանության արդյունավետությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն տրամադրվող աջակցության չափը, այլև դրա հասանելիությունը, հասցեականությունը, շարունակականությունը և համապատասխանությունը կոնկրետ սոցիալական իրավիճակին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սոցիալական պաշտպանության պետական քաղաքականության և բնակչության իրական ընկալումների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Պաշտոնական ծրագրերի առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ քաղաքացիները դրանք հավասարապես հասանելի կամ արդյունավետ են համարում։ Սոցիոլոգիական հարցումների, հարցազրույցների և վիճակագրական տվյալների միջոցով հնարավոր է բացահայտել բնակչության վերաբերմունքը սոցիալական աջակցության տարբեր ձևերի նկատմամբ, գնահատել համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը և պարզել, թե ինչ խնդիրներ են առավել հաճախ հանդիպում սոցիալական ծառայություններից օգտվելիս։ Հատուկ ուշադրության է արժանի սոցիալական պաշտպանության հասցեականության խնդիրը։ Շուկայական տնտեսության պայմաններում սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը պահանջում է առավել խոցելի խմբերի նույնականացում և նրանց ուղղված աջակցության մեխանիզմների կատարելագործում։ Միաժամանակ չափազանց նեղ հասցեականությունը կարող է որոշ խմբերի դուրս թողնել աջակցության համակարգից, իսկ չափազանց լայն մոտեցումը կարող է նվազեցնել ծրագրերի ֆինանսական արդյունավետությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է քննարկել սոցիալական արդարության և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման միջև հավասարակշռության հարցը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև ընտանիքի դերը։ Հետխորհրդային Հայաստանում ընտանիքը հաճախ հանդես է գալիս որպես սոցիալական աջակցության ոչ ֆորմալ կարևոր ինստիտուտ՝ լրացնելով պետական և համայնքային մեխանիզմների հնարավորությունները։ Տարբեր սերունդների միջև ֆինանսական և կենցաղային աջակցությունը, արտագնա աշխատանքի արդյունքում ստացվող փոխանցումները և ընտանիքի ներսում խնամքի կազմակերպումը կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ սոցիալական ռիսկերի հաղթահարման վրա։ Այս երևույթը ցույց է տալիս, որ սոցիալական պաշտպանությունը չի սահմանափակվում միայն պետական քաղաքականությամբ, այլ ներառում է նաև հասարակական և ընտանեկան փոխօգնության ցանցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հետխորհրդային անցման ընթացքում առաջացած սոցիալական բևեռացման և անհավասարության խնդիրներին։ Տնտեսական վերափոխումները ստեղծեցին նոր զբաղվածության և եկամուտների հնարավորություններ, սակայն միաժամանակ խորացրին որոշ սոցիալական տարբերություններ և առաջացրին անապահովության նոր ձևեր։ Այդ պայմաններում սոցիալական պաշտպանության համակարգի խնդիրն էր մեղմել շուկայական վերափոխումների բացասական հետևանքները և կանխել առավել խոցելի խմբերի սոցիալական մեկուսացումը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը կարող է ներառել սոցիոլոգիական հարցումներ, խորքային հարցազրույցներ, փաստաթղթերի և պետական ծրագրերի վերլուծություն, վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն և սոցիալական խմբերի համեմատական հետազոտություն։ Այս մեթոդների համադրումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել ինչպես համակարգի ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, այնպես էլ դրա իրական ազդեցությունը քաղաքացիների կյանքի վրա։ Գիտական նշանակությունն այն է, որ սոցիալական պաշտպանության համակարգը դիտարկվում է հասարակական հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ պետական քաղաքականության, տնտեսական փոփոխությունների, սոցիալական անհավասարության և բնակչության վարքագծային արձագանքների փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման, սոցիալական ծրագրերի կատարելագործման և բնակչության տարբեր խմբերի կարիքներին ավելի համապատասխան քաղաքականությունների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել սոցիոլոգներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, հանրային կառավարման ոլորտի հետազոտողներին, սոցիալական աշխատողներին, տնտեսագետներին և Հայաստանի հետխորհրդային հասարակության զարգացման խնդիրներով զբաղվող գիտնականներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու հետխորհրդային Հայաստանի սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման հիմնական միտումները, դրա ինստիտուցիոնալ և հասարակական առանձնահատկությունները, բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական կարիքների և պետական աջակցության միջև առկա հարաբերակցությունը, ինչպես նաև գնահատելու համակարգի արդյունավետությունն ու սոցիալական արդարության ապահովման հնարավորությունները։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներառում է օտար լեզուներով նոր հրատարակված գրքերի համառոտ համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողներին և հետազոտողներին արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկացվածություն և կողմնորոշում տարբեր լեզվամշակութային ու գիտական ոլորտներում առկա նոր միտումների վերաբերյալ։ Այն ընդգրկում է ինչպես գիտական և ակադեմիական աշխատություններ, այնպես էլ հանրամատչելի գրականություն՝ տարբեր ուղղություններով, ներառյալ հասարակական գիտություններ, պատմություն, փիլիսոփայություն, տնտեսագիտություն, տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև գեղարվեստական գրականության նոր նմուշներ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից համաշխարհային մշակութային և ինտելեկտուալ զարգացումները։ Ցանկի նպատակն է հեշտացնել օտար լեզուներով տեղեկատվության հասանելիությունը, խթանել միջմշակութային գիտական հաղորդակցությունը և աջակցել հետազոտողների ու ուսանողների համար միջազգային աղբյուրների օգտագործմանը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետևել գիտական և գրական դաշտում տեղի ունեցող փոփոխություններին, նոր գաղափարների ձևավորմանը և տարբեր երկրների հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղություններին՝ ստեղծելով լայն պատկերացում համաշխարհային տեղեկատվական հոսքերի մասին։